C-423/04
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że odmowa przyznania emerytury transseksualistce, która zmieniła płeć z męskiej na żeńską, przed osiągnięciem 65. roku życia, narusza zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania emerytury S.M. Richards, transseksualistce, która przeszła operację zmiany płci z męskiej na żeńską. Brytyjskie prawo przewidywało niższy wiek emerytalny dla kobiet (60 lat) niż dla mężczyzn (65 lat). Richards, która ukończyła 60 lat, została pozbawiona emerytury, ponieważ w świetle prawa krajowego nadal była traktowana jako mężczyzna. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że taka odmowa narusza dyrektywę 79/7/EWG o równości traktowania, ponieważ dyskryminacja wynikająca ze zmiany płci powinna być objęta zakresem tej dyrektywy.
Sprawa C-423/04 dotyczyła wykładni dyrektywy Rady 79/7/EWG w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. S.M. Richards, osoba, która przeszła operację zmiany płci z męskiej na żeńską, została pozbawiona prawa do emerytury w wieku 60 lat, mimo że kobiety w Wielkiej Brytanii mogły przejść na emeryturę w tym wieku. Brytyjskie prawo przewidywało wiek emerytalny 65 lat dla mężczyzn. Richards argumentowała, że odmowa przyznania jej emerytury stanowi dyskryminację ze względu na płeć, naruszającą art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG. Rząd Zjednoczonego Królestwa twierdził, że dyrektywa pozwala na ustalanie różnych wieków emerytalnych dla mężczyzn i kobiet (art. 7 ust. 1 lit. a), a kwestia transseksualizmu nie jest objęta zakresem dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał jednak, że zakres dyrektywy 79/7 nie ogranicza się do dyskryminacji wynikającej z przynależności do jednej z płci, ale obejmuje również dyskryminację wynikającą ze zmiany płci. Stwierdził, że odmowa przyznania emerytury osobie, która zmieniła płeć z męskiej na żeńską, z powodu nieosiągnięcia wieku 65 lat, podczas gdy miałaby prawo do emerytury w wieku 60 lat, gdyby była uznana za kobietę, jest niezgodna z zasadą równego traktowania. Trybunał podkreślił, że wyjątki od zakazu dyskryminacji należy interpretować ściśle i że art. 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy ma na celu jedynie ustalenie różnego wieku emerytalnego dla mężczyzn i kobiet, a nie dyskryminację osób transseksualnych. W odpowiedzi na drugie pytanie, Trybunał orzekł, że skutki jego wyroku nie będą ograniczone w czasie, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności, których w tej sprawie nie stwierdzono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przyznania emerytury w takiej sytuacji stanowi naruszenie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że zakres dyrektywy 79/7/EWG obejmuje dyskryminację wynikającą ze zmiany płci, a nie tylko z przynależności do jednej z płci. Odmowa przyznania emerytury transseksualistce z powodu nieosiągnięcia wieku emerytalnego właściwego dla mężczyzn, podczas gdy miałaby do niej prawo jako kobieta, jest dyskryminacją zakazaną przez dyrektywę. Wyjątek dotyczący wieku emerytalnego (art. 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy należy interpretować ściśle i nie może on służyć dyskryminacji osób transseksualnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sarah Margaret Richards | osoba_fizyczna | skarżący |
| Secretary of State for Work and Pensions | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi odmawiającemu emerytury osobie, która zmieniła płeć męską na żeńską, z uwagi na to, że osoba ta nie ukończyła 65 roku życia, podczas gdy ta sama osoba miałaby prawo do emerytury w wieku 60 lat, gdyby była uznana za kobietę w świetle prawa krajowego. Zakres stosowania dyrektywy nie może być ograniczony tylko do dyskryminacji wynikającej z przynależności do jednej z płci; powinna ona również znajdować zastosowanie w przypadku dyskryminacji, które mają swoje podłoże w zmianie płci danej osoby.
TWE art. 234
Traktat WE
Podstawa prawna dla wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Pomocnicze
Dyrektywa 79/7/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Artykuł 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy, który pozwala państwom członkowskim na wyłączenie z zakresu dyrektywy ustalenia wieku emerytalnego, należy interpretować ściśle i nie może on służyć jako podstawa do dyskryminacji osób transseksualnych.
Ustawa z 1995 r. o emeryturach art. Załącznik 4 część I
Przepis określający wiek emerytalny dla mężczyzn (65 lat) i kobiet (60 lat).
Ustawa z 2004 r. o uznaniu płci art. art. 9 ust. 1
Przepis dotyczący skutków wydania świadectwa uznania płci.
Ustawa z 2004 r. o uznaniu płci art. Załącznik 5 część II ust. 7 pkt 3
Przepis dotyczący osiągnięcia wieku emerytalnego przez osoby, które zmieniły płeć.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przyznania emerytury transseksualistce w wieku 60 lat, mimo że kobiety w tym wieku miały do niej prawo, stanowi dyskryminację ze względu na płeć, naruszającą art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG. Zakres dyrektywy 79/7/EWG obejmuje dyskryminację wynikającą ze zmiany płci, a nie tylko z przynależności do jednej z płci. Wyjątek dotyczący wieku emerytalnego (art. 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy należy interpretować ściśle i nie może on służyć dyskryminacji osób transseksualnych.
Odrzucone argumenty
Prawo do emerytury wynika wyłącznie z prawa krajowego, a prawo wspólnotowe nie narusza właściwości państw członkowskich w zakresie organizacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dyrektywa 79/7/EWG pozwala państwom członkowskim na ustalenie różnych wieków emerytalnych dla mężczyzn i kobiet, a kwestia transseksualizmu nie jest objęta zakresem dyrektywy. Konsekwencje finansowe dla państwa członkowskiego mogą stanowić uzasadnienie dla ograniczenia skutków wyroku w czasie.
Godne uwagi sformułowania
Zakres stosowania dyrektywy 79/7 nie może być zatem ograniczony tylko do dyskryminacji wynikającej z przynależności do jednej z płci. Zważywszy na przedmiot i charakter praw, które ma chronić, dyrektywa ta powinna również znajdować zastosowanie w przypadku dyskryminacji, które mają swoje podłoże w zmianie płci danej osoby. Wyjątek od zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, przewidziany w art. 7 ust. 1 lit. a) dyrektywy 79/7, należy interpretować ściśle.
Skład orzekający
P. Jann
prezes_izby
K. Schiemann
sędzia
N. Colneric
sędzia
J. N. Cunha Rodrigues
sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w kontekście transseksualizmu i różnic w wieku emerytalnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transseksualistki ubiegającej się o emeryturę w Wielkiej Brytanii, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat praw osób transpłciowych i równości traktowania w kontekście zabezpieczenia społecznego, co jest aktualne i budzi zainteresowanie.
“Transpłciowa emerytka wygrywa z państwem: TSUE chroni prawo do równego traktowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.