C-422/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że instytucja wydająca zaświadczenie A1 może je wycofać z urzędu bez wcześniejszego dialogu z innymi państwami członkowskimi, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji.
Sprawa dotyczyła możliwości wycofania przez polski ZUS zaświadczenia A1 potwierdzającego podleganie polskiemu ubezpieczeniu społecznemu, gdy ZUS stwierdził, że osoba faktycznie pracowała tylko we Francji. Sąd Najwyższy zadał pytanie, czy ZUS musiał przeprowadzić procedurę dialogu z francuską instytucją przed wycofaniem zaświadczenia. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że instytucja wydająca zaświadczenie A1 może je wycofać z urzędu, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji, bez konieczności wcześniejszego wszczynania procedury dialogu i koncyliacji z innymi państwami członkowskimi.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia nr 987/2009 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności art. 5, 6 i 16. Sprawa wywodziła się z postępowania między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) a osobą fizyczną (TE), dotyczącego decyzji ZUS o wycofaniu zaświadczenia A1, które potwierdzało podleganie przez TE polskiemu ustawodawstwu w okresie od sierpnia 2016 r. do sierpnia 2017 r. ZUS, po ponownym rozpatrzeniu sprawy z urzędu, stwierdził, że TE wykonywał działalność wyłącznie we Francji i w związku z tym wycofał zaświadczenie A1, uznając, że TE nie podlegał polskiemu ustawodawstwu. ZUS podjął tę decyzję bez przeprowadzenia procedury koordynacji z właściwą instytucją francuską. Sądy polskie (Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny) uznały decyzję ZUS za wadliwą z powodu braku tej procedury, a Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy instytucja wydająca zaświadczenie A1 musi przeprowadzić procedurę dialogu z inną instytucją państwa członkowskiego przed jego wycofaniem z urzędu, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że instytucja wydająca zaświadczenie A1 może je wycofać z urzędu, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji, bez uprzedniego wszczynania procedury dialogu i koncyliacji z właściwymi instytucjami zainteresowanych państw członkowskich. Trybunał podkreślił, że zaświadczenie A1 ma charakter deklaratoryjny, a jego wycofanie nie pozbawia pracownika ochrony ubezpieczeniowej, ponieważ system unijny zapewnia ciągłość ochrony i podleganie tylko jednemu ustawodawstwu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja wydająca zaświadczenie A1 może je wycofać z urzędu bez uprzedniego wszczynania procedury dialogu i koncyliacji z właściwymi instytucjami zainteresowanych państw członkowskich, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji.
Uzasadnienie
Procedura dialogu i koncyliacji (art. 5 ust. 2-4 rozporządzenia nr 987/2009) jest przewidziana do rozstrzygania rozbieżności zdań między instytucjami, a nie w sytuacji, gdy instytucja wydająca samodzielnie stwierdzi nieprawdziwość informacji. Zaświadczenie A1 ma charakter deklaratoryjny, a jego wycofanie nie pozbawia pracownika ochrony ubezpieczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
instytucja wydająca zaświadczenie A1 (ZUS)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu | organ_krajowy | pozwany |
| TE | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Rozporządzenie nr 987/2009 art. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Określa wartość prawną dokumentów i dowodów potwierdzających wydanych w innym państwie członkowskim, w tym procedurę w przypadku wątpliwości co do ważności lub dokładności informacji, oraz możliwość wycofania dokumentu przez instytucję wydającą.
Rozporządzenie nr 987/2009 art. 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Dotyczy tymczasowego stosowania ustawodawstwa i tymczasowego przyznawania świadczeń w przypadku rozbieżności opinii między instytucjami.
Rozporządzenie nr 987/2009 art. 16
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Określa procedurę stosowania art. 13 rozporządzenia nr 883/2004, w tym tymczasowe określenie ustawodawstwa i możliwość jego ostatecznego określenia.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 3 lit. a
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004
Osoba wykonująca pracę najemną lub na własny rachunek podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym wykonuje pracę.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 2
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004
Osoba wykonująca normalnie pracę na własny rachunek w dwóch lub kilku państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa zamieszkania, jeśli wykonuje tam znaczną część pracy, lub państwa, w którym znajduje się centrum zainteresowania jej działalności.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 76 § 6
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004
W przypadku trudności z wykładnią lub stosowaniem rozporządzenia, instytucje mogą skontaktować się ze sobą, a w razie braku rozwiązania sprawę można przedstawić Komisji Administracyjnej.
u.s.u.s. art. 83a § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną ulega ponownemu ustaleniu na wniosek lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji.
k.p.c. art. 477 § 14a
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchylając wyrok i decyzję organu rentowego może przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja wydająca zaświadczenie A1 może wycofać je z urzędu, jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji, bez konieczności wcześniejszego dialogu z innymi państwami członkowskimi. Zaświadczenie A1 ma charakter deklaratoryjny, a jego wycofanie nie pozbawia pracownika ochrony ubezpieczeniowej. System unijny zapewnia ciągłość ochrony i podleganie tylko jednemu ustawodawstwu.
Odrzucone argumenty
Instytucja wydająca zaświadczenie A1 jest zobowiązana do przeprowadzenia procedury dialogu i koncyliacji z innymi państwami członkowskimi przed jego wycofaniem z urzędu, nawet jeśli stwierdzi nieprawdziwość informacji.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie A1 nie jest aktem o charakterze konstytutywnym, lecz aktem deklaratoryjnym zasady lojalnej współpracy i wzajemnego zaufania wiążą się z obowiązkiem sprawdzania przez instytucję wydającą przez cały okres wykonywania działalności [...] prawdziwości zawartych w nim informacji i wycofania go, jeżeli [...] stwierdzi ona, że wspomniane zaświadczenie nie jest zgodne z przepisami
Skład orzekający
A. Prechal
prezes izby
F. Biltgen
sędzia
N. Wahl
sędzia
J. Passer
sędzia
M.L. Arastey Sahún
sprawozdawczyni
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Procedura wycofywania zaświadczeń A1 przez instytucje krajowe w przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji, a także obowiązki w zakresie współpracy międzyinstytucjonalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycofywania zaświadczenia A1 z urzędu przez instytucję wydającą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE i wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące zaświadczeń A1, które są kluczowe dla pracowników migrujących.
“Czy polski ZUS mógł wycofać zaświadczenie A1 bez pytania Francuzów? TSUE daje odpowiedź!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI