C-422/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-09-09
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_w_sprawach_cywilnychWysokatrybunal
dziedziczeniejurysdykcjaprawo właściwerozporządzenie nr 650/2012europejskie poświadczenie spadkowewspółpraca sądowaTSUEwykładnia prawa UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sądy państwa członkowskiego, do którego sprawa została wniesiona po stwierdzeniu braku jurysdykcji przez sąd innego państwa członkowskiego, nie mogą badać przesłanek tego stwierdzenia, a przepisy dotyczące wyboru prawa właściwego stosuje się nawet do testamentów sporządzonych przed wejściem w życie rozporządzenia, jeśli prawo wynika z przepisów przejściowych.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 650/2012 w sprawie dziedziczenia. Sąd odsyłający z Niemiec pytał, czy sąd przejmujący sprawę po stwierdzeniu braku jurysdykcji przez sąd innego państwa członkowskiego może badać przesłanki tego stwierdzenia, a także czy przepisy o wyborze prawa właściwego stosują się do testamentów sprzed 2015 r. Trybunał orzekł, że sądy nie mogą badać przesłanek stwierdzenia braku jurysdykcji przez sąd innego państwa członkowskiego, a przepisy te stosują się również do starszych testamentów, jeśli prawo właściwe wynika z przepisów przejściowych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia (UE) nr 650/2012 dotyczącego jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach spadkowych. Sprawa wyłoniła się z konfliktu jurysdykcyjnego między sądami niemieckimi a hiszpańskimi w związku z dziedziczeniem po obywatelu Niemiec, który zmarł w Hiszpanii. Sąd niemiecki początkowo uznał się za niewłaściwy, odsyłając sprawę do sądów hiszpańskich, które następnie stwierdziły, że są lepiej sytuowane do orzekania w sprawie. Po ponownym złożeniu wniosku w Niemczech, sąd niemiecki uznał się za właściwy, powołując się na postanowienie sądu hiszpańskiego. Sąd odsyłający (Oberlandesgericht Köln) zadał Trybunałowi trzy pytania: 1) czy stwierdzenie braku jurysdykcji przez sąd pierwszoinstancyjny musi być wyraźne, czy wystarczy dorozumiane; 2) czy sąd przejmujący sprawę może badać przesłanki stwierdzenia braku jurysdykcji przez sąd poprzedni; 3) czy przepisy o wyborze prawa właściwego stosują się do testamentów sporządzonych przed wejściem w życie rozporządzenia, gdy prawo właściwe wynika z przepisów przejściowych. Trybunał orzekł, że stwierdzenie braku jurysdykcji nie musi być wyraźne, jeśli intencja rezygnacji z rozpatrzenia sprawy wynika jednoznacznie z orzeczenia. Co do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że sąd przejmujący sprawę nie jest uprawniony do badania, czy zostały spełnione przesłanki stwierdzenia braku jurysdykcji przez sąd poprzedni, ponieważ orzeczenie o braku jurysdykcji jest wiążące i nie podlega kontroli merytorycznej. W odniesieniu do trzeciego pytania, Trybunał uznał, że przepisy jurysdykcyjne stosują się również wtedy, gdy wybór prawa właściwego wynika z przepisów przejściowych (art. 83 ust. 4 rozporządzenia), nawet jeśli testament został sporządzony przed wejściem w życie rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie jest konieczne wyraźne stwierdzenie braku jurysdykcji, o ile intencja rezygnacji z rozpatrzenia sprawy na rzecz sądów innego państwa członkowskiego wynika jednoznacznie z orzeczenia sądu pierwszoinstancyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że choć pewność prawa wymaga jasności, przepisy rozporządzenia nr 650/2012 nie precyzują formy stwierdzenia braku jurysdykcji. Kluczowe jest, aby z orzeczenia wynikała jednoznaczna wola sądu pierwszoinstancyjnego do rezygnacji z rozpatrzenia sprawy na rzecz sądu innego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 6 lit. a) rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
RKosoba_fizycznaskarżący
CRosoba_fizycznapozwany
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 6 § lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sąd może, na wniosek strony, stwierdzić brak swojej jurysdykcji, jeżeli uzna, że sądy państwa członkowskiego, którego prawo wybrano, mają lepsze możliwości orzekania w danej sprawie spadkowej.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 7 § lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sądy państwa członkowskiego, którego prawo wybrał zmarły, mają jurysdykcję, jeżeli sąd, do którego wcześniej wniesiono sprawę, stwierdził brak swojej jurysdykcji zgodnie z art. 6 lit. a).

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 22 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Możliwość wyboru przez spadkodawcę prawa państwa, którego jest obywatelem, jako prawa właściwego dla dziedziczenia. Wybór musi być dokonany wyraźnie lub wynikać z postanowień rozrządzenia.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 83 § ust. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Jeżeli rozrządzenie na wypadek śmierci zostało dokonane przed 17 sierpnia 2015 r. zgodnie z prawem, które zmarły mógł wybrać, prawo to uważa się za wybrane jako prawo właściwe dla dziedziczenia.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 39 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Orzeczenie wydane w państwie członkowskim jest uznawane w innych państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania specjalnego postępowania.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 41

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Orzeczenie wydane w państwie członkowskim nie może być w żadnym przypadku przedmiotem kontroli merytorycznej.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd przejmujący sprawę nie powinien badać przesłanek stwierdzenia braku jurysdykcji przez sąd poprzedni, aby zapewnić wzajemne uznawanie orzeczeń i uniknąć konfliktów kompetencyjnych. Przepisy o wyborze prawa właściwego stosują się również do testamentów sporządzonych przed wejściem w życie rozporządzenia, jeśli prawo właściwe wynika z przepisów przejściowych. Stwierdzenie braku jurysdykcji nie musi być wyraźne, jeśli wynika jednoznacznie z orzeczenia sądu pierwszoinstancyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sądy państwa członkowskiego, którego prawo wybrał jako właściwe zmarły, mają lepsze możliwości orzekania w danej sprawie spadkowej orzeczenie wydane w państwie członkowskim jest uznawane w innych państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania specjalnego postępowania w żadnym przypadku nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli merytorycznej nie jest uprawniony do kontrolowania, czy zostały spełnione określone w tych przepisach przesłanki stwierdzenia przez sąd, do którego wcześniej wniesiono sprawę, braku własnej jurysdykcji domniemanie wyboru prawa właściwego dla dziedziczenia, które ma ten sam skutek co wybór prawa dokonany zgodnie z przepisami owego rozporządzenia

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes_izby

C. Toader

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia nr 650/2012 dotyczących jurysdykcji w sprawach spadkowych, wzajemnego uznawania orzeczeń oraz stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia nr 650/2012 i wykładni sądowej w kontekście odesłania prejudycjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii jurysdykcji i prawa właściwego w sprawach spadkowych o charakterze transgranicznym, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego i osób posiadających majątek w różnych krajach UE.

Czy sąd może kwestionować decyzję innego sądu UE w sprawie spadkowej? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI