C-422/19 i C-423/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-01-26
cjeuprawo_ue_ogolnepolityka pieniężna i walutowaWysokatrybunal
europrawny środek płatniczypłatności gotówkowepolityka pieniężnakompetencje UEpaństwa członkowskieinteres publicznyproporcjonalność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie mogą ograniczyć płatności gotówkowe za zobowiązania publiczne, o ile nie neguje to statusu euro jako prawnego środka płatniczego i istnieją inne dostępne metody płatności.

Sprawa dotyczyła możliwości odmowy przyjęcia płatności gotówką za składkę abonamentową na rzecz niemieckiego nadawcy publicznego. Sądy krajowe miały wątpliwości co do zgodności niemieckiego prawa z wyłączną kompetencją UE w zakresie polityki pieniężnej. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że choć polityka pieniężna należy do wyłącznej kompetencji Unii, państwa członkowskie mogą wprowadzać ograniczenia w płatnościach gotówkowych za zobowiązania publiczne, pod warunkiem że są one uzasadnione interesem publicznym, proporcjonalne i nie negują statusu euro jako prawnego środka płatniczego.

Sprawa C-422/19 i C-423/19 dotyczyła pytań prejudycjalnych złożonych przez niemiecki sąd administracyjny w związku ze sporem dotyczącym odmowy przyjęcia przez Hessischer Rundfunk płatności gotówką z tytułu składki abonamentowej. Sądy krajowe zastanawiały się, czy niemieckie przepisy zezwalające na takie ograniczenie są zgodne z wyłączną kompetencją Unii Europejskiej w zakresie polityki pieniężnej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w składzie wielkiej izby, rozpatrując sprawę, wyjaśnił, że polityka pieniężna, w tym regulowanie statusu prawnego środka płatniczego dla banknotów euro, należy do wyłącznej kompetencji Unii. Jednakże TSUE stwierdził, że przepisy unijne nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które ograniczają płatności gotówkowe za zobowiązania publiczne, pod warunkiem że takie ograniczenia są uzasadnione ważnymi względami interesu publicznego (np. zapewnienie skuteczności poboru opłat), są proporcjonalne do celu, nie negują de iure ani de facto statusu euro jako prawnego środka płatniczego, a także zapewniają istnienie innych dostępnych środków płatniczych. W tym konkretnym przypadku, ograniczenie płatności gotówką za składkę abonamentową zostało uznane za dopuszczalne, o ile spełnione są wskazane warunki, a ocena proporcjonalności należy do sądu krajowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile przepisy te nie przesądzają o statusie prawnym środka płatniczego i nie negują go de iure lub de facto, a także są uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne.

Uzasadnienie

Polityka pieniężna należy do wyłącznej kompetencji UE, jednak państwa członkowskie zachowują pewną swobodę w regulowaniu sposobu wykonywania zobowiązań pieniężnych, o ile nie naruszają one podstawowych zasad statusu euro jako prawnego środka płatniczego i istnieją inne dostępne metody płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Johannes Dietrichosoba_fizycznaskarżący
Norbert Häringosoba_fizycznaskarżący
Hessischer Rundfunkorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient
Europejski Bank Centralny (EBC)instytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

TFUE art. 2 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Unia ma wyłączną kompetencję w dziedzinie polityki pieniężnej w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro.

TFUE art. 3 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Unia ma wyłączną kompetencję w dziedzinie polityki pieniężnej w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro.

TFUE art. 128 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

EBC ma wyłączne prawo do upoważniania do emisji banknotów euro; banknoty te są jedynymi prawnymi środkami płatniczymi w Unii. Państwa członkowskie mogą emitować monety euro.

TFUE art. 133

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Upoważnia prawodawcę Unii do ustanowienia przepisów prawa wtórnego niezbędnych do używania euro jako jednej waluty.

Statut ESBC i EBC art. 16 § akapit pierwszy

Protokół (nr 4) w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego

Banknoty euro emitowane przez EBC i krajowe banki centralne są jedynym legalnym środkiem płatniczym w Unii.

Rozporządzenie nr 974/98 art. 10 § zdanie drugie

Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98

Banknoty denominowane w euro są jedynymi prawnymi środkami płatniczymi w państwach członkowskich, których walutą jest euro.

BBankG art. 14 § 1

Ustawa o niemieckim banku federalnym

Banknoty denominowane w euro są jedynym nieograniczonym prawnym środkiem płatniczym.

Pomocnicze

TFUE art. 119 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Działania państw członkowskich i Unii obejmują przyjęcie polityki gospodarczej opartej na koordynacji polityk gospodarczych, rynku wewnętrznym i wspólnych celach.

TFUE art. 119 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Działania te obejmują jedną walutę (euro), jednolitą politykę pieniężną i wymiany walut, z głównym celem utrzymania stabilności cen.

TFUE art. 127 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Głównym celem ESBC jest utrzymanie stabilności cen.

Rozporządzenie nr 974/98 art. 11 § zdanie drugie

Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98

Monety euro są jedynymi monetami o statusie prawnego środka płatniczego w państwach członkowskich, których walutą jest euro.

Rozporządzenie nr 974/98 § motyw 19

Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98

Ograniczenia w płatnościach dokonywanych w banknotach i monetach, ustanowione przez państwa członkowskie ze względu na interes publiczny, nie są niezgodne ze statusem banknotów i monet euro jako prawnego środka płatniczego, o ile istnieją inne dostępne prawne środki regulowania długów walutowych.

RBStV art. 2 § 1

Umowa państwowa w sprawie abonamentu radiowo-telewizyjnego

Składkę abonamentową uiszcza posiadacz mieszkania.

RBStV art. 9 § 2

Umowa państwowa w sprawie abonamentu radiowo-telewizyjnego

Regionalny nadawca radiowo-telewizyjny jest uprawniony do określenia procedur uiszczania składki abonamentowej.

Regulamin Hessischer Rundfunk w sprawie procedury uiszczania składki abonamentowej art. 10 § 2

Składka abonamentowa nie może być uiszczana w gotówce, lecz wyłącznie za pomocą polecenia zapłaty SEPA, przelewu bankowego lub zlecenia stałego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwa członkowskie mogą ograniczać płatności gotówkowe za zobowiązania publiczne, o ile nie naruszają one statusu euro jako prawnego środka płatniczego i istnieją inne dostępne metody płatności. Ograniczenia te muszą być uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne do celu.

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy zakazujące płatności gotówką za składkę abonamentową naruszają wyłączną kompetencję UE w zakresie polityki pieniężnej. Status banknotów euro jako prawnego środka płatniczego oznacza bezwzględny obowiązek ich przyjęcia przez instytucje publiczne.

Godne uwagi sformułowania

status banknotów denominowanych w euro jako prawnego środka płatniczego nie implikuje bezwzględnego obowiązku przyjmowania, lecz jedynie przyjmowania banknotów denominowanych w euro jako środka płatniczego co do zasady. ograniczenia dotyczące płatności dokonywanych za pomocą banknotów i monet denominowanych w euro mogą w praktyce być uzasadnione zarówno względami porządku publicznego związanego z bezpieczeństwem lub walką z przestępczością, jak i interesem publicznym polegającym na zapewnieniu skutecznej organizacji płatności dokonywanych w społeczeństwie.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

M. Vilaras

prezes_izby

N. Piçarra

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

P.G. Xuereb

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczeń w przyjmowaniu płatności gotówkowych za zobowiązania publiczne w państwach strefy euro, interpretacja wyłącznej kompetencji UE w polityce pieniężnej, zasada proporcjonalności w prawie UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie zobowiązań publicznych i wymaga oceny proporcjonalności przez sąd krajowy w każdym indywidualnym przypadku. Nie dotyczy bezpośrednio transakcji prywatnych, choć zawiera ogólne zasady dotyczące statusu prawnego środka płatniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu płatności gotówkowych i ich ograniczeń, a także ważnej kwestii podziału kompetencji między UE a państwami członkowskimi w kontekście polityki pieniężnej.

Czy możesz odmówić zapłaty rachunku gotówką? TSUE wyjaśnia granice dla państw strefy euro.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI