C-421/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-12-21
cjeutransporttransport pasażerskiWysokatrybunal
transport publicznyautobusyrekompensatyzamówienia publicznerozporządzenie 1370/2007ryzykokosztyindeksacjaefektywność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy UE dotyczące usług transportu publicznego nie wymagają automatycznego pokrywania wszystkich kosztów przewoźników przez państwo, nawet jeśli koszty te są poza ich kontrolą.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w kontekście systemu rekompensat za świadczenie usług publicznego transportu autobusowego na Łotwie. Spółki transportowe kwestionowały brak pełnej indeksacji kosztów w umowach, argumentując, że państwo powinno pokrywać wszelkie nieprzewidziane straty. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że przepisy UE nie nakładają takiego obowiązku, a systemy rekompensat mogą przenosić część ryzyka na przewoźników, promując jednocześnie efektywność.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w sprawie usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego. Spór na Łotwie dotyczył metody obliczania rekompensaty za świadczenie usług autobusowych, gdzie spółki transportowe zarzucały, że specyfikacja istotnych warunków zamówienia nie przewiduje pełnej indeksacji cen do zmiennych kosztów, co przenosi ryzyko na przewoźników. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy UE dopuszczają system rekompensat, który nie nakłada na właściwy organ obowiązku wypłaty pełnej rekompensaty za każdy wzrost kosztów, który pozostaje poza kontrolą usługodawcy. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując brzmienie, kontekst i cele rozporządzenia, stwierdził, że przepisy te nie wymagają automatycznego pokrycia wszystkich kosztów przez państwo. Artykuł 4 ust. 1 rozporządzenia przyznaje właściwym organom pewien zakres uznania w ustalaniu parametrów rekompensaty i podziale kosztów, co może oznaczać przeniesienie części ryzyka na przewoźnika. Celem rozporządzenia jest zapewnienie efektywnych i opłacalnych finansowo usług o wysokiej jakości, a systemy rekompensat powinny promować wydajność, a nie gwarantować automatyczne pokrycie wszystkich kosztów. W przypadku postępowań przetargowych, sam proces konkurencyjny ma prowadzić do ograniczenia kwoty rekompensaty i uniknięcia nadmiernej lub niewystarczającej rekompensaty. Trybunał podkreślił, że choć zasada proporcjonalności wymaga, aby warunki nie były nadmierne, brak regularnej indeksacji sam w sobie nie narusza tej zasady, a przewoźnik sam decyduje o poziomie ryzyka, jaki jest gotów podjąć. W analizowanej sprawie, fakt otrzymania wielu ofert świadczył o tym, że warunki nie były nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, system taki jest zgodny z rozporządzeniem, o ile nie nakłada na usługodawców nadmiernych lub nieuzasadnionych warunków.

Uzasadnienie

Rozporządzenie nr 1370/2007 przyznaje organom krajowym pewien zakres uznania w ustalaniu parametrów rekompensaty i podziale kosztów, co może oznaczać przeniesienie części ryzyka na przewoźnika. Celem jest promowanie efektywności i jakości usług, a nie automatyczne pokrycie wszystkich kosztów. W ramach przetargu, sam proces konkurencyjny ma zapewnić odpowiednią rekompensatę, a przewoźnik sam decyduje o poziomie ryzyka, jaki jest gotów podjąć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

państwo członkowskie (instytucja zamawiająca)

Strony

NazwaTypRola
DOBELES AUTOBUSU PARKS” SIAspolkaskarżący
CATA” ASspolkaskarżący
VTU VALMIERA” SIAspolkaskarżący
JELGAVAS AUTOBUSU PARKS” SIAspolkaskarżący
Jēkabpils autobusu parks” SIAspolkaskarżący
Iepirkumu uzraudzības birojsorgan_krajowypozwany
Autotransporta direkcija” VSIAorgan_krajowypozwany
Rząd łotewskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd cypryjskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 1 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Cel rozporządzenia nr 1370/2007, jakim jest zapewnienie świadczenia usług użyteczności publicznej w transporcie pasażerskim.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 1 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Cel i zakres stosowania rozporządzenia, warunki przyznawania rekompensat lub wyłącznych praw.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 2a § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Zasada proporcjonalności w specyfikacjach zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 2a § 2

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Wymogi dotyczące specyfikacji zobowiązań i rekompensat, w tym efektywność kosztowa i stabilność finansowa.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 3 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Zasada zawierania umów o świadczenie usług publicznych w przypadku przyznawania wyłącznych praw lub rekompensat.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 4 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Obowiązkowa treść umów i zasad ogólnych, w tym określenie parametrów obliczania rekompensat i zasad podziału kosztów.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 6 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Zgodność rekompensaty z art. 4, zwłaszcza w przypadku umów zawartych w wyniku przetargu.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Rozporządzenie nr 1370/2007 art. 3 § 2

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady

Odstępstwo od zasady zawierania umów, dotyczące taryf maksymalnych.

Sabiedriskā transporta pakalpojumu likums art. 10 § 3

Ustawa o usługach transportu publicznego (Łotwa)

Definicja strat w rozumieniu ustawy, obejmująca koszty świadczenia usługi w ramach zamówienia publicznego.

Sabiedriskā transporta pakalpojumu likums art. 11 § 1

Ustawa o usługach transportu publicznego (Łotwa)

Zasady przyznawania rekompensaty za straty związane ze świadczeniem usług transportu publicznego.

Ministru kabineta noteikumi nr 435 art. 56

Rozporządzenie rządu nr 435 (Łotwa)

Możliwość określenia w umowie wysokości rekompensaty lub procedury jej obliczenia, uwzględniając różne kryteria.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie nr 1370/2007 przyznaje organom krajowym uznanie w ustalaniu parametrów rekompensaty i podziale kosztów. Celem rozporządzenia jest promowanie efektywności i jakości usług, a nie automatyczne pokrycie wszystkich kosztów. Postępowanie przetargowe samo w sobie prowadzi do ograniczenia kwoty rekompensaty i uniknięcia nadmiernej lub niewystarczającej rekompensaty. Przewoźnik sam decyduje o poziomie ryzyka, jaki jest gotów podjąć w ramach oferty.

Odrzucone argumenty

Rozporządzenie nr 1370/2007 wymaga pełnej rekompensaty za wszelkie straty poniesione przez przewoźnika, niezależnie od ich przyczyn. Brak pełnej indeksacji kosztów niezależnych od przewoźnika narusza zasadę proporcjonalności i może prowadzić do niewystarczającej rekompensaty.

Godne uwagi sformułowania

właściwe organy krajowe nie mają obowiązku rekompensowania wszystkich kosztów, lecz mogą przenieść na podmiot świadczący te usługi publiczne ryzyko związane z ewolucją niektórych z nich każdy usługodawca, który decyduje się wziąć udział w postępowaniu przetargowym [...] sam określa warunki swojej oferty [...] definiując w ten sposób poziom ryzyka, jaki jest on gotów ponieść brak regularnej indeksacji sam w sobie nie może zostać uznany za stanowiący naruszenie zasady proporcjonalności

Skład orzekający

E. Regan

sprawozdawca

K. Lenaerts

prezes_izby

Z. Csehi

sędzia

M. Ilešič

sędzia

D. Gratsias

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w kontekście systemów rekompensat za usługi transportu publicznego, zwłaszcza w ramach zamówień publicznych i podziału ryzyka między państwem a przewoźnikami."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki rozporządzenia nr 1370/2007 i jego zastosowania w przetargach na usługi transportowe. Konkretne ustalenia dotyczące nadmierności lub nieuzasadnienia warunków należą do sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania transportu publicznego i podziału ryzyka między państwem a przewoźnikami, co ma praktyczne znaczenie dla sektora i może być interesujące dla prawników specjalizujących się w zamówieniach publicznych i prawie transportowym.

Czy państwo zawsze musi pokrywać straty przewoźników? TSUE wyjaśnia zasady rekompensat w transporcie publicznym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI