C-421/18

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo izby adwokackiej o zapłatę składek członkowskich od adwokata nie jest co do zasady sprawą dotyczącą umowy, chyba że składki te stanowią wynagrodzenie za dobrowolnie przyjęte świadczenia, co musi zbadać sąd krajowy.

Sprawa dotyczyła jurysdykcji w sporze między belgijską izbą adwokacką a adwokatem o zapłatę rocznych składek członkowskich. Sąd odsyłający pytał, czy takie powództwo jest sprawą dotyczącą umowy w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis. Trybunał orzekł, że co do zasady nie jest, ponieważ wpis na listę adwokatów jest obowiązkiem prawnym, a nie umownym. Jednakże, jeśli składki stanowią wynagrodzenie za dobrowolnie przyjęte świadczenia, np. ubezpieczenie, wówczas jurysdykcja oparta na umowie może mieć zastosowanie, co musi ocenić sąd krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa toczyła się między izbą adwokacką w Dinant a adwokatem JN, który nie uiścił rocznych składek członkowskich. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy powództwo o zapłatę tych składek stanowi powództwo „w sprawie dotyczącej umowy” w rozumieniu wspomnianego rozporządzenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, przypomniał, że zasada ogólna stanowi jurysdykcję sądów państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania, a przepisy o jurysdykcji szczególnej są wyjątkiem. W odniesieniu do jurysdykcji w sprawach umownych, Trybunał zaznaczył, że nie jest wymagane samo zawarcie umowy, ale konieczne jest zidentyfikowanie zobowiązania prawnego dobrowolnie zaciągniętego przez jedną stronę względem drugiej. Analizując prawo belgijskie, Trybunał stwierdził, że wpis na listę adwokatów jest wymogiem prawnym, a rada izby adwokackiej może nałożyć obowiązek zapłaty składek. W związku z tym, co do zasady, powództwo o zapłatę takich składek nie jest sprawą umowną. Jednakże, Trybunał dopuścił możliwość, że składki te mogą stanowić wynagrodzenie za dobrowolnie przyjęte świadczenia, np. ubezpieczenie wynegocjowane przez izbę, co nadałoby im charakter umowny. W takim przypadku jurysdykcja szczególna mogłaby mieć zastosowanie, a ocena tej kwestii należy do sądu odsyłającego. Trybunał podkreślił również, że spór jest objęty zakresem rozporządzenia tylko wtedy, gdy żądanie zapłaty składek nie wpisuje się w wykonywanie prerogatyw władzy publicznej przez izbę.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (6)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy