C-420/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że portugalskie przepisy dotyczące opłaty skarbowej od krótkoterminowych transakcji pieniężnych, które zwalniają transakcje między rezydentami, ale obciążają transakcje z nierezydentami, naruszają zasadę swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE).
Sprawa dotyczyła zgodności portugalskich przepisów o opłacie skarbowej z prawem UE. Portugalskie prawo zwalniało z opłaty krótkoterminowe transakcje pieniężne, jeśli dotyczyły one dwóch podmiotów z siedzibą w Portugalii lub gdy pożyczkobiorca był rezydentem, a pożyczkodawca miał siedzibę w UE. Jednakże, gdy pożyczkodawca był rezydentem Portugalii, a pożyczkobiorca miał siedzibę w innym państwie członkowskim, zwolnienie nie miało zastosowania. Faurécia, portugalska spółka, argumentowała, że takie rozróżnienie narusza zasadę swobodnego przepływu kapitału. Trybunał uznał, że takie przepisy stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, ponieważ czynią inwestycje transgraniczne mniej atrakcyjnymi i nie znajdują uzasadnienia w nadrzędnym interesie ogólnym ani w obiektywnie odmiennej sytuacji stron.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez portugalski Sąd Najwyższy w sprawie dotyczącej opłaty skarbowej od krótkoterminowych transakcji pieniężnych. Portugalskie przepisy (CIS) przewidywały zwolnienie z tej opłaty dla transakcji finansowych trwających nie dłużej niż rok, pod pewnymi warunkami. Kluczowe dla sprawy było jednak brzmienie art. 7 ust. 2 CIS, który wyłączał stosowanie tego zwolnienia, gdy jedna ze stron transakcji nie miała siedziby lub faktycznego zarządu na terytorium Portugalii. Wyjątek od tego wyłączenia dotyczył sytuacji, gdy wierzyciel miał siedzibę w innym państwie członkowskim UE lub w państwie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania z Portugalią. W postępowaniu głównym spółka Faurécia, mająca siedzibę w Portugalii, udzieliła pożyczki swojej spółce matce z siedzibą we Francji. Organ podatkowy nałożył opłatę skarbową, uznając, że transakcja nie podlega zwolnieniu z uwagi na siedzibę pożyczkobiorcy poza Portugalią. Faurécia podniosła zarzut naruszenia art. 18 (zakaz dyskryminacji) i art. 63 (swobodny przepływ kapitału) TFUE. Sąd odsyłający zauważył sprzeczność w orzecznictwie krajowego sądu arbitrażowego w tej samej sprawie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że pytanie należy rozpatrzyć wyłącznie w świetle art. 63 TFUE, ponieważ zawiera on szczególne postanowienie zakazujące dyskryminacji w dziedzinie przepływu kapitału, a pożyczki transgraniczne są objęte tym przepisem. Trybunał uznał, że portugalskie przepisy stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, ponieważ czynią mniej atrakcyjnymi inwestycje zagraniczne dla rezydentów portugalskich i stanowią przeszkodę dla pożyczkobiorców niebędących rezydentami. Argument rządu portugalskiego, że ostatecznie to pożyczkobiorca ponosi koszt opłaty, nie był wystarczający do wykazania braku ograniczenia. Trybunał odrzucił również możliwość zastosowania art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE (odstępstwo dla przepisów podatkowych), wskazując, że takie rozróżnienie nie może stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia. Stwierdzono, że różnica w traktowaniu oparta wyłącznie na miejscu siedziby pożyczkobiorcy nie odzwierciedla obiektywnie istniejącej różnicy sytuacji, a cel przepisów nie został sprecyzowany. W związku z tym Trybunał orzekł, że art. 63 TFUE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Przepisy te naruszają art. 63 TFUE.
Uzasadnienie
Różnicowanie traktowania transakcji finansowych w zależności od miejsca siedziby pożyczkobiorcy (rezydent vs. nierezydent) stanowi ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, ponieważ czyni inwestycje transgraniczne mniej atrakcyjnymi. Odstępstwo z art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE nie ma zastosowania, gdyż różnica w traktowaniu nie opiera się na obiektywnie odmiennej sytuacji stron i nie jest uzasadniona nadrzędnym względem interesu ogólnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Faurécia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Faurécia – Assentos de Automóvel Lda | spolka | skarżący |
| Autoridade Tributária e Aduaneira | organ_krajowy | pozwany |
| rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
TFUE art. 63 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje wszelkich ograniczeń w przepływie kapitału między państwami członkowskimi. Obejmuje środki zniechęcające do inwestycji w danym państwie lub w innych państwach.
CIS art. 7 § 1
Kodeks Opłaty Skarbowej
Określa przypadki zwolnienia z opłaty skarbowej dla operacji finansowych, w tym krótkoterminowych transakcji pieniężnych.
CIS art. 7 § 2
Kodeks Opłaty Skarbowej
Wyłącza stosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 lit. g) i h), jeśli jedna ze stron nie ma siedziby lub faktycznego zarządu na terytorium kraju, z wyjątkiem sytuacji, gdy wierzyciel ma siedzibę w innym państwie członkowskim UE lub państwie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Pomocnicze
TFUE art. 65 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pozwala państwom członkowskim na stosowanie przepisów podatkowych odmiennie traktujących podatników w zależności od miejsca zamieszkania lub siedziby, pod warunkiem, że nie stanowi to arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia.
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Stosowany samodzielnie, gdy TFUE nie zawiera szczególnych postanowień zakazujących dyskryminacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Portugalskie przepisy dotyczące opłaty skarbowej od krótkoterminowych transakcji pieniężnych, które zwalniają transakcje między rezydentami, ale obciążają transakcje z nierezydentami, stanowią ograniczenie swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE). Różnica w traktowaniu nie jest uzasadniona obiektywnie odmienną sytuacją stron ani nadrzędnym względem interesu ogólnego. Odstępstwo z art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE nie ma zastosowania, ponieważ różnica w traktowaniu stanowi arbitralną dyskryminację lub ukryte ograniczenie.
Odrzucone argumenty
Argument rządu portugalskiego, że opłata skarbowa nie stanowi obciążenia dla pożyczkodawcy, ponieważ to pożyczkobiorcy faktycznie ponoszą ten podatek. Argument, że wierzyciel mający siedzibę w Portugalii nie podlega odmiennemu traktowaniu podatkowemu w zależności od przynależności państwowej lub miejsca siedziby jego pożyczkobiorców.
Godne uwagi sformułowania
Taka różnica w traktowaniu może uczynić mniej atrakcyjnymi dla rezydentów portugalskich inwestycje takie jak udzielanie pożyczek za granicą w porównaniu z inwestycjami realizowanymi na terytorium Portugalii. To odmienne traktowanie ma również skutek ograniczający w stosunku do pożyczkobiorców niebędących rezydentami, ponieważ stanowi dla nich przeszkodę w gromadzeniu kapitału w Portugalii, której nie napotykają pożyczkobiorcy będący rezydentami. W związku z tym uregulowanie krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym stanowi ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, co do zasady zakazane przez art. 63 TFUE. Odmienne traktowanie dozwolone w art. 65 ust. 1 lit. a) TFUE nie powinno bowiem stanowić zgodnie z ust. 3 tego artykułu arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes
P.G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 63 TFUE w kontekście krajowych przepisów podatkowych dotyczących transakcji finansowych i opłat skarbowych, zasada zakazu dyskryminacji w przepływie kapitału."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów portugalskich i krótkoterminowych transakcji pieniężnych, ale zasady są uniwersalne dla przepływu kapitału w UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady swobodnego przepływu kapitału i pokazuje, jak krajowe przepisy podatkowe mogą być niezgodne z prawem UE, nawet jeśli pozornie dotyczą tylko transakcji wewnętrznych.
“Portugalia ukarana za dyskryminację w przepływie kapitału: opłata skarbowa niezgodna z prawem UE.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI