C-419/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy unijne dotyczące ochrony konsumentów nie stoją na przeszkodzie zabezpieczeniu kredytu konsumenckiego wekslem in blanco, ale sąd musi z urzędu badać, czy warunki umowy nie są nieuczciwe.
Sprawa dotyczyła możliwości zabezpieczenia wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki za pomocą weksla własnego in blanco w polskim prawie. Sądy krajowe pytały, czy przepisy unijne (dyrektywy 93/13 i 2008/48) pozwalają na takie zabezpieczenie i czy sąd musi z urzędu badać nieuczciwość warunków umowy, nawet jeśli konsument nie wnosi zarzutów. Trybunał stwierdził, że przepisy UE nie zakazują zabezpieczenia wekslem in blanco, pod warunkiem że warunki umowy i porozumienie wekslowe są zgodne z prawem UE. Kluczowe jest jednak to, że sąd musi z urzędu badać potencjalną nieuczciwość warunków umowy, jeśli ma wątpliwości co do zasadności roszczenia, i może żądać od kredytodawcy przedstawienia dokumentów.
W niniejszej sprawie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez polskie sądy dotyczące wykładni dyrektyw 93/13/EWG (o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich) i 2008/48/WE (o umowach o kredyt konsumencki). Głównym zagadnieniem było, czy polskie prawo pozwalające na zabezpieczenie wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki za pomocą weksla własnego in blanco jest zgodne z prawem Unii Europejskiej. Sądy pytały również o obowiązek sądu krajowego do zbadania z urzędu, czy warunki umowy kredytowej nie są nieuczciwe, zwłaszcza w sytuacji, gdy konsument nie podnosi żadnych zarzutów, a roszczenie opiera się wyłącznie na wekslu. Trybunał orzekł, że przepisy unijne nie stoją na przeszkodzie stosowaniu weksla in blanco jako zabezpieczenia kredytu konsumenckiego, pod warunkiem że umowa i porozumienie wekslowe są zgodne z wymogami dyrektywy 93/13 (dotyczącymi dobrej wiary, braku znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron oraz przejrzystości warunków). Co istotne, Trybunał podkreślił, że sądy krajowe mają obowiązek z urzędu badać nieuczciwy charakter warunków umownych, jeśli powezmą poważne wątpliwości co do zasadności roszczenia opartego na wekslu, nawet jeśli konsument nie wnosi zarzutów. W tym celu sąd może zażądać od kredytodawcy przedstawienia dokumentów, w tym porozumienia wekslowego, aby zapewnić poszanowanie praw konsumentów. Orzeczenie to wzmacnia ochronę konsumentów w postępowaniach dotyczących kredytów konsumenckich zabezpieczonych wekslami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie stoją na przeszkodzie, pod warunkiem że postanowienie umowne i porozumienie wekslowe są zgodne z wymogami dyrektyw (dobra wiara, brak znaczącej nierównowagi, przejrzystość).
Uzasadnienie
Dyrektywy UE nie harmonizują stosowania weksli, ale ich przepisy dotyczące ochrony konsumentów i nieuczciwych warunków mają zastosowanie do postanowień umownych i porozumień wekslowych, które nie były indywidualnie negocjowane. Kluczowe jest, aby warunki te były przejrzyste i nie powodowały znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Profi Credit Polska S.A. | spolka | powód |
| Bogumiła Włostowska | osoba_fizyczna | pozwany |
| Mariusz Kurpiewski | osoba_fizyczna | pozwany |
| Kamil Wójcik | osoba_fizyczna | pozwany |
| Michał Konarzewski | osoba_fizyczna | pozwany |
| Elżbieta Kondracka-Kłębecka | osoba_fizyczna | pozwany |
| Monika Karwowska | osoba_fizyczna | pozwany |
| Stanisław Kowalski | osoba_fizyczna | pozwany |
| Anna Trusik | osoba_fizyczna | pozwany |
| Adam Lizoni | osoba_fizyczna | pozwany |
| Włodzimierz Lisowski | osoba_fizyczna | pozwany |
| OH | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.
Dyrektywa 2008/48/WE art. 10 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki
Określa informacje, które muszą być zawarte w umowach o kredyt konsumencki w sposób jasny i zwięzły.
Pomocnicze
Prawo wekslowe art. 10
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
Prawo wekslowe art. 103
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
Prawo wekslowe art. 17
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
Prawo wekslowe art. 101
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
k.p.c. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 248 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.
k.p.c. art. 339
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o kredycie konsumenckim art. 41
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek sądu krajowego do zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umownych w celu zapewnienia skutecznej ochrony konsumentów. Możliwość stosowania przepisów o ochronie konsumentów do postanowień umownych i porozumień wekslowych, nawet jeśli roszczenie opiera się na wekslu.
Godne uwagi sformułowania
sądy krajowe mają obowiązek z urzędu zbadać, czy postanowienia uzgodnione między stronami mają nieuczciwy charakter konsumenci, którzy znajdują się w słabszej pozycji w stosunku do przedsiębiorców nieuczciwe warunki umowne nie będą wiążące dla konsumenta
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes izby
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes Trybunału
M. Safjan
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
C. Toader
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących ochrony konsumentów w kontekście zabezpieczeń kredytowych (weksle in blanco) oraz obowiązków sądów krajowych w zakresie kontroli z urzędu nieuczciwych warunków umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia kredytu konsumenckiego wekslem in blanco i nie wyklucza możliwości stosowania innych zabezpieczeń. Konieczność badania konkretnych warunków umowy przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i zabezpieczeń, a także ważnego aspektu ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami, co jest istotne dla wielu prawników i konsumentów.
“Czy weksel in blanco może być pułapką dla konsumenta? TSUE wyjaśnia obowiązki sądów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI