Orzeczenie · 2013-03-14

C-419/11

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2013-03-14
cjeuprawo_ue_ogolnejurysdykcja i uznawanie orzeczeńWysokatrybunal
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela Iwekselawalkonsumentprzedsiębiorcaspółkaporęczeniepostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa dotyczyła jurysdykcji sądu w sporze między czeską spółką Česká spořitelna a austriackim obywatelem Geraldem Feichterem, który poręczył wekslem za zobowiązania czeskiej spółki Feichter – CZ s.r.o. Sąd czeski miał wątpliwości, czy G. Feichter, będący dyrektorem zarządzającym i większościowym wspólnikiem spółki Feichter, powinien być traktowany jako konsument w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia, co skutkowałoby właściwością sądów austriackich. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że osoba fizyczna ściśle powiązana zawodowo ze spółką, będąca jej dyrektorem lub większościowym wspólnikiem, nie może być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001, gdy poręcza za zobowiązania tej spółki z tytułu umowy kredytowej. W związku z tym, jurysdykcja nie jest ustalana na podstawie przepisów dotyczących umów konsumenckich. Trybunał rozstrzygnął również, że art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001, dotyczący jurysdykcji szczególnej w sprawach umów, znajduje zastosowanie do roszczeń wynikających z weksla wystawionego jako niezupełny i uzupełnionego, pod warunkiem istnienia dobrowolnie zaciągniętego zobowiązania i miejsca jego wykonania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie jurysdykcji w sprawach dotyczących weksli, w szczególności w kontekście rozróżnienia między konsumentem a przedsiębiorcą oraz stosowania przepisów o jurysdykcji szczególnej w sprawach umów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy wykładni rozporządzenia nr 44/2001, które zostało zastąpione rozporządzeniem Bruksela Ia (nr 1215/2012), jednak zasady interpretacyjne dotyczące pojęć 'konsument' i 'umowa' pozostają w dużej mierze aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy osoba fizyczna, która jest dyrektorem zarządzającym lub większościowym wspólnikiem spółki, może być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001, gdy poręcza za zobowiązania tej spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka osoba nie może być uznana za konsumenta, jeśli poręczenie zabezpiecza zobowiązania spółki związane z działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Ochrona konsumenta przewidziana w rozporządzeniu nr 44/2001 ma na celu ochronę słabszej strony umowy. Osoba ściśle powiązana zawodowo ze spółką, będąca jej dyrektorem lub większościowym wspólnikiem, nie jest słabszą stroną w kontekście poręczenia za zobowiązania tej spółki.

Czy roszczenia wynikające z weksla wystawionego jako niezupełny i uzupełnionego przez remitenta, podnoszone przeciwko poręczycielowi, wchodzą w zakres pojęcia umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stosunek prawny łączący remitenta z poręczycielem weksla wystawionego jako niezupełny i uzupełnionego wchodzi w zakres pojęcia umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001.

Uzasadnienie

Poręczyciel, podpisując weksel i porozumienie o jego uzupełnieniu, dobrowolnie zaciąga zobowiązanie. Samo uzupełnienie weksla, nawet jeśli budzi wątpliwości co do zgodności z porozumieniem, nie wyklucza istnienia dobrowolnie zaciągniętego zobowiązania prawnego.

Jak ustalić miejsce wykonania zobowiązania w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001 w przypadku weksla?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Miejsce wykonania zobowiązania należy ustalić zgodnie z prawem właściwym dla tego zobowiązania, a jeśli prawo to pozwala stronom na określenie miejsca wykonania, uzgodnienie stron jest wystarczające.

Uzasadnienie

Jurysdykcja szczególna w sprawach umów wymaga istnienia dobrowolnie zaciągniętego zobowiązania. Miejsce wykonania tego zobowiązania ustala się zgodnie z prawem właściwym, a wola stron w tym zakresie, jeśli jest zgodna z prawem, jest decydująca.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w zakresie jurysdykcji sądu czeskiego)

Strony

NazwaTypRola
Česká spořitelna, a.s.spolkaskarżący
Gerald Feichterosoba_fizycznapozwany
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd szwajcarskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 15 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Osoba fizyczna ściśle powiązana zawodowo ze spółką (np. dyrektor, większościowy wspólnik) nie jest konsumentem, gdy poręcza za zobowiązania tej spółki.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Jurysdykcja szczególna w sprawach umów obejmuje roszczenia wynikające z weksla wystawionego jako niezupełny i uzupełnionego, jeśli istnieje dobrowolnie zaciągnięte zobowiązanie i określono miejsce jego wykonania.

Pomocnicze

Konwencja brukselska art. 13 § akapit pierwszy

Konwencja z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Konwencja brukselska art. 5 § 1 zdanie pierwsze

Konwencja z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

prawo wekslowe art. 75

Ustawa nr 191/1950 prawo wekslowe i czekowe

prawo wekslowe art. 76 § 1 i 3

Ustawa nr 191/1950 prawo wekslowe i czekowe

prawo wekslowe art. 77 § 2

Ustawa nr 191/1950 prawo wekslowe i czekowe

prawo wekslowe art. 10

Ustawa nr 191/1950 prawo wekslowe i czekowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoba fizyczna będąca dyrektorem lub większościowym wspólnikiem spółki nie jest konsumentem w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 44/2001, gdy poręcza za zobowiązania tej spółki. • Roszczenia wynikające z weksla wystawionego jako niezupełny i uzupełnionego przez remitenta, podnoszone przeciwko poręczycielowi, wchodzą w zakres pojęcia umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001. • Miejsce wykonania zobowiązania, jeśli zostało uzgodnione przez strony zgodnie z prawem właściwym, decyduje o jurysdykcji na podstawie art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001.

Odrzucone argumenty

Poręczyciel będący dyrektorem spółki powinien być traktowany jako konsument, co skutkowałoby właściwością sądów austriackich.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie konsumenta powinno być interpretowane w sposób autonomiczny • ochrona konsumenta jako strony gospodarczo słabszej • poręczenie dokonane przez osobę fizyczną, udzielone na wekslu mającym na celu zabezpieczenie zobowiązań spółki handlowej nie może zostać uznane za zobowiązanie zaciągnięte poza jakąkolwiek działalnością lub jakimkolwiek celem gospodarczym i niezależnie od nich, jeżeli ta osoba fizyczna jest ściśle powiązana pod względem zawodowym ze wspomnianą spółką • pojęcie umowy w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia nr 44/2001 nie może być rozciągane na sytuacje, w których nie istnieje żadne zobowiązanie dobrowolnie zaciągnięte przez jedną stronę względem drugiej

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes_izby

M. Ilešič

sprawozdawca

E. Levits

sędzia

J.J. Kasel

sędzia

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji w sprawach dotyczących weksli, w szczególności w kontekście rozróżnienia między konsumentem a przedsiębiorcą oraz stosowania przepisów o jurysdykcji szczególnej w sprawach umów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni rozporządzenia nr 44/2001, które zostało zastąpione rozporządzeniem Bruksela Ia (nr 1215/2012), jednak zasady interpretacyjne dotyczące pojęć 'konsument' i 'umowa' pozostają w dużej mierze aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między konsumentem a przedsiębiorcą w kontekście jurysdykcji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dotyczy również specyfiki prawnej weksli.

Czy poręczenie za długi firmy czyni Cię konsumentem? TSUE odpowiada: niekoniecznie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy