C-418/18 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-12-19

cjeuprawo_ue_ogolneinicjatywa obywatelskaWysokatrybunal

inicjatywa obywatelskaprawo instytucjonalneKomisja Europejskaprawo do inicjatywydemokracja uczestniczącakontrola sądowaprawo inicjatywy prawodawczej

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił odwołanie w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Jeden z nas”, potwierdzając, że Komisja Europejska nie jest zobowiązana do przedkładania wniosków legislacyjnych w odpowiedzi na takie inicjatywy.

Sprawa dotyczyła odwołania od wyroku Sądu UE, który oddalił skargę o stwierdzenie nieważności komunikatu Komisji Europejskiej odrzucającego europejską inicjatywę obywatelską „Jeden z nas”. Inicjatywa ta domagała się zakazu finansowania przez UE działań powodujących niszczenie ludzkich embrionów. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że mechanizm inicjatywy obywatelskiej służy do zwrócenia uwagi Komisji, ale nie zobowiązuje jej do przedłożenia wniosku legislacyjnego. Potwierdzono, że Komisja posiada prawo inicjatywy prawodawczej i szeroki zakres uznania w tej materii, a jej decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądowej.

Sprawa C-418/18 P dotyczyła odwołania od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił skargę o stwierdzenie nieważności komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Jeden z nas” (EIO). EIO ta, zebrana przez ponad milion obywateli, domagała się zakazu finansowania przez Unię Europejską działań powodujących niszczenie ludzkich embrionów, w szczególności w obszarach badań, rozwoju i zdrowia publicznego. Komisja Europejska, po rozpatrzeniu inicjatywy, wydała komunikat, w którym stwierdziła, że nie podejmie żadnych działań legislacyjnych w odpowiedzi na nią. Wnoszący odwołanie argumentowali, że Sąd naruszył prawo, uznając, iż Komisja nie jest zobowiązana do przedłożenia wniosku legislacyjnego w odpowiedzi na EIO, a także że kontrola sądowa nad decyzją Komisji była zbyt ograniczona. Kwestionowali również sposób, w jaki Komisja oceniła wnioski EIO i odniosła się do orzecznictwa Trybunału w sprawie Brüstle. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując odwołanie, potwierdził, że mechanizm europejskiej inicjatywy obywatelskiej, ustanowiony na mocy art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej i rozporządzenia nr 211/2011, ma na celu umożliwienie obywatelom zwrócenia się do Komisji o przedłożenie wniosku legislacyjnego, ale nie zobowiązuje jej do tego. Trybunał podkreślił, że Komisja posiada prawo inicjatywy prawodawczej, które jest wyrazem zasady równowagi instytucjonalnej, i korzysta z szerokiego zakresu uznania przy podejmowaniu decyzji o przedłożeniu lub nieprzedłożeniu wniosku. W związku z tym decyzje Komisji w tym zakresie podlegają ograniczonej kontroli sądowej, która ma na celu wykluczenie oczywistych błędów w ocenie. Trybunał oddalił wszystkie zarzuty odwołania, uznając, że Sąd prawidłowo zinterpretował przepisy prawa unijnego i zastosował właściwy poziom kontroli sądowej. Potwierdzono, że komunikat Komisji nie naruszał prawa i że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności spornej inicjatywy ani do nakazania Komisji podjęcia działań legislacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, Komisja nie jest zobowiązana do przedłożenia wniosku legislacyjnego. Mechanizm inicjatywy obywatelskiej służy do zwrócenia uwagi Komisji i zainicjowania debaty, ale nie ogranicza prawa inicjatywy prawodawczej Komisji.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na brzmieniu art. 11 ust. 4 TUE i art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 211/2011, które definiują inicjatywę jako wezwanie do przedłożenia wniosku, a nie jego nakaz. Potwierdzono, że Komisja posiada prawo inicjatywy prawodawczej i szeroki zakres uznania, a przedstawienie wniosku jest fakultatywne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Patrick Grégor Puppinck	osoba_fizyczna	skarżący
Filippo Vari	osoba_fizyczna	skarżący
Josephine Quintavalle	osoba_fizyczna	skarżący
Edith Frivaldszky	osoba_fizyczna	skarżący
Jakub Baltroszewicz	osoba_fizyczna	skarżący
Alicia Latorre Canizares	osoba_fizyczna	skarżący
Manfred Liebner	osoba_fizyczna	skarżący
Europejska inicjatywa obywatelska One of Us	inne	skarżąca w pierwszej instancji
Komisja Europejska	instytucja_ue	pozwana w pierwszej instancji
Rzeczpospolita Polska	panstwo_czlonkowskie	interwenient w pierwszej instancji
Parlament Europejski	instytucja_ue	interwenient w pierwszej instancji
Rada Unii Europejskiej	instytucja_ue	interwenient w pierwszej instancji

Przepisy (15)

Główne

TUE art. 11 § 4

Traktat o Unii Europejskiej

Celem inicjatywy obywatelskiej jest zwrócenie się do Komisji o przedłożenie wniosku, a nie zobowiązanie jej do podjęcia działań.

TUE art. 17 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

Komisja wspiera ogólny interes Unii i podejmuje w tym celu odpowiednie inicjatywy, korzystając z szerokiego zakresu uznania.

TUE art. 17 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

Akt ustawodawczy Unii może zostać przyjęty wyłącznie na wniosek Komisji.

TFUE art. 24

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Procedury i warunki wymagane dla przedstawienia inicjatywy obywatelskiej zostały określone w rozporządzeniu nr 211/2011.

Rozporządzenie nr 211/2011 art. 2 § 1