C-417/10

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2012-03-29
cjeupodatkipodatki bezpośrednieWysokatrybunal
podatki bezpośrednienadużycie prawarozsądny terminprawo UETSUEpostępowanie podatkoweskuteczność prawa UEpomoc państwaniedyskryminacja

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo Unii nie stoi na przeszkodzie włoskiemu przepisowi pozwalającemu na zakończenie długotrwałych postępowań podatkowych poprzez zapłatę 5% wartości sporu, nawet jeśli dotyczy to podatków niezharmonizowanych.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię prawa Unii w zakresie włoskiego przepisu umożliwiającego zakończenie postępowań podatkowych trwających ponad dziesięć lat, w których administracja przegrała dwie instancje, poprzez zapłatę 5% wartości sporu. Sąd krajowy pytał o zgodność tego przepisu z zasadą zakazu nadużycia prawa, swobodami traktatowymi, zasadą niedyskryminacji, pomocą państwa i obowiązkiem zapewnienia skutecznego stosowania prawa UE. Trybunał uznał, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiemu rozwiązaniu, ponieważ nie dotyczy ono nadużycia prawa w rozumieniu prawa UE, nie narusza swobód traktatowych ani zasady niedyskryminacji, a także nie stanowi pomocy państwa, gdyż jest środkiem ogólnym mającym na celu zapewnienie rozsądnego terminu postępowania.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Corte suprema di cassazione w związku ze sporem dotyczącym opodatkowania dywidend wypłaconych przez włoską spółkę 3M Italia SpA. Włoski przepis (art. 3 ust. 2a lit. b decreto-legge nr 40/2010) pozwalał na zakończenie długotrwałych postępowań podatkowych (trwających ponad 10 lat od wniesienia skargi, w których administracja przegrała dwie instancje) poprzez zapłatę 5% wartości sporu i zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie za przewlekłość postępowania. Sąd krajowy miał wątpliwości co do zgodności tego przepisu z prawem Unii, w szczególności z zasadą zakazu nadużycia prawa (nawet w odniesieniu do podatków niezharmonizowanych), swobodami traktatowymi (zwłaszcza swobodnym przepływem kapitału), zasadą niedyskryminacji, przepisami o pomocy państwa oraz obowiązkiem zapewnienia skutecznego stosowania prawa UE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał wniosek za dopuszczalny. Po analizie stwierdził, że włoski przepis nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu prawa UE, ponieważ nie dotyczy sytuacji, w której podatnicy celowo wykorzystują normy UE do oszustwa. Nie narusza on również swobód traktatowych ani zasady niedyskryminacji, gdyż nie wpływa na swobodny przepływ kapitału ani nie dyskryminuje podmiotów. Ponadto, przepis ten nie został uznany za pomoc państwa, ponieważ jest środkiem ogólnym, mającym na celu zapewnienie rozsądnego terminu postępowania, a nie selektywnym wsparciem dla konkretnych przedsiębiorstw. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo Unii nie stoi na przeszkodzie stosowaniu tego włoskiego przepisu, a tym samym nie narusza on obowiązku zapewnienia skutecznego stosowania prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zasada zakazu nadużycia prawa w rozumieniu prawa UE nie ma zastosowania do podatków niezharmonizowanych w sytuacji, gdy nie ma zastosowania prawo wtórne UE i nie dochodzi do nadużycia norm prawa UE.

Uzasadnienie

Sprawa nie dotyczyła sytuacji, w której podatnicy powołują się na normę prawa UE w celu oszustwa. Wyroki Halifax i Part Service dotyczyły podatku VAT. Prawo UE nie nakłada ogólnego obowiązku zwalczania nadużyć w podatkach bezpośrednich, jeśli prawo UE nie wchodzi w rachubę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Ministero dell’Economia e delle Finanzeorgan_krajowypozwany
Agenzia delle Entrateorgan_krajowypozwany
3M Italia SpAspolkaskarżący

Przepisy (6)

Główne

TFUE art. 4 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Nakłada na państwa członkowskie obowiązek podejmowania wszelkich właściwych działań w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów oraz powstrzymywania się od działań mogących zagrozić urzeczywistnieniu celów Unii.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

decreto-legge nr 40/2010 art. 3 § ust. 2a lit. b)

decreto-legge

Włoski przepis umożliwiający zakończenie postępowań podatkowych poprzez zapłatę 5% wartości sporu.

Pomocnicze

TFUE art. 107

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja pomocy państwa.

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do rozsądnego terminu postępowania.

ustawa nr 89 z dnia 24 marca 2001 r.

Ustawa

Ustawa dotycząca słusznego odszkodowania w rozumieniu prawa włoskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoski przepis ma na celu zapewnienie rozsądnego terminu postępowania, co jest zgodne z EKPC. Przepis nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu prawa UE, ponieważ nie dotyczy sytuacji celowego wykorzystania norm UE do oszustwa. Przepis nie narusza swobód traktatowych ani zasady niedyskryminacji, ponieważ nie wpływa na swobodny przepływ kapitału i jest środkiem ogólnym. Przepis nie jest pomocą państwa, gdyż jest środkiem ogólnym, a nie selektywnym wsparciem. Brak naruszenia prawa UE oznacza, że nie ma naruszenia obowiązku zapewnienia skutecznego stosowania prawa UE.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony 3M Italia i rządu włoskiego dotyczące niedopuszczalności wniosku. Argumenty sądu krajowego sugerujące naruszenie zasady zakazu nadużycia prawa, swobód traktatowych, zasady niedyskryminacji, pomocy państwa i obowiązku skutecznego stosowania prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

„nie istnieje interes o znaczeniu wspólnotowym w takich przypadkach jak niniejszy, wiążących się z transgranicznymi operacjami gospodarczymi, w których odwołanie się do form prawnych nieodpowiadających autentycznym transakcjom gospodarczym mogłoby stanowić nadużycie podstawowych swobód zagwarantowanych w traktacie WE, przede wszystkim swobodnego przepływu kapitału” „niemalże symbolicznym” zobowiązaniem „prawidłowe wykonywanie konkurencji podatkowej” „dyskryminacją na rzecz przedsiębiorstw mających siedzibę we Włoszech” „amnestia podatkowa polegająca po prostu na rezygnacji z podatku nie może – nawet jeśli następuje ona jedynie w trakcie postępowania sądowego w zamian za zapłatę ekstremalnie niskiej, wręcz śmiesznej, kwoty – być uzasadniona charakterem lub strukturą rozpatrywanego systemu podatkowego i powinna w zasadzie zostać uznana za pomoc państwa” „nie ma miejsca zwrot tych kosztów” „w prawie Unii nie istnieje żadna ogólna zasada, z której dla państw członkowskich wynikałoby zobowiązanie do zwalczania praktyk stanowiących nadużycie w dziedzinie podatków bezpośrednich i która stałaby na przeszkodzie stosowaniu przepisu takiego jak przepis będący przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy opodatkowana operacja wynika z takich praktyk i prawo Unii nie wchodzi w rachubę”

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes_izby

A. Prechal

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

E. Jarašiūnas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zakazu nadużycia prawa w podatkach niezharmonizowanych, stosowanie przepisów o pomocy państwa, zasada rozsądnego terminu postępowania, skuteczność prawa UE w kontekście krajowych przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji włoskiego przepisu o zakończeniu postępowań podatkowych; zasada zakazu nadużycia prawa nie ma zastosowania do podatków niezharmonizowanych, jeśli nie wchodzi w grę prawo UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników – możliwości zakończenia długotrwałych postępowań podatkowych na preferencyjnych warunkach. Pokazuje też, jak prawo UE wpływa na krajowe procedury podatkowe.

Czy można zakończyć długie postępowanie podatkowe płacąc tylko 5% należności? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI