C-415/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-11-16
cjeuprawo_ue_ogolneurzednicy_UE_ubezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
urzędnicy UEubezpieczenie społecznezasada jednego ustawodawstwaswoboda działalności gospodarczejprawo belgijskieTSUEemeryturaskładki

Podsumowanie

TSUE orzekł, że emerytowany urzędnik UE, który pozostał w służbie do wieku emerytalnego i prowadzi działalność na własny rachunek w państwie członkowskim, nie może być objęty obowiązkowym krajowym systemem ubezpieczenia społecznego.

Sprawa dotyczyła emerytowanego urzędnika Komisji Europejskiej, który po przejściu na emeryturę prowadził działalność na własny rachunek w Belgii. Belgijski organ ubezpieczeń społecznych objął go obowiązkowym belgijskim systemem zabezpieczenia społecznego, mimo że urzędnik nadal podlegał systemowi ubezpieczeń społecznych Unii Europejskiej. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie podwójne objęcie jest zgodne z prawem UE. TSUE stwierdził, że urzędnicy UE podlegają wyłącznie systemowi zabezpieczenia społecznego Unii, a państwa członkowskie nie mogą nakładać na nich obowiązku przynależności do krajowych systemów ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli prowadzą działalność na własny rachunek.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego urzędników Unii Europejskiej. Emerytowany urzędnik Komisji Europejskiej, który pozostał w służbie do osiągnięcia wieku emerytalnego, prowadził następnie działalność na własny rachunek w Belgii. Belgijski organ ubezpieczeń społecznych objął go obowiązkowo belgijskim systemem zabezpieczenia społecznego dla osób prowadzących działalność na własny rachunek. Urzędnik argumentował, że narusza to zasadę stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego i że opłaca składki bez otrzymywania świadczeń. TSUE przypomniał, że zgodnie z art. 14 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów UE oraz art. 72 Regulaminu pracowniczego, urzędnicy UE podlegają systemowi zabezpieczenia społecznego Unii, nawet po przejściu na emeryturę, jeśli pozostali w służbie do wieku emerytalnego. TSUE stwierdził, że przepisy te wyłączają kompetencje państw członkowskich do objęcia takich urzędników obowiązkowym krajowym systemem zabezpieczenia społecznego. Podwójne objęcie jest niedopuszczalne, ponieważ urzędnicy UE nie podlegają krajowym systemom zabezpieczenia społecznego w rozumieniu rozporządzeń koordynujących te systemy. TSUE podkreślił, że państwa członkowskie muszą przestrzegać prawa Unii, w tym postanowień dotyczących zabezpieczenia społecznego urzędników UE. Argumenty dotyczące równego traktowania innych pracowników oraz charakteru składek jako „solidarnościowych” zostały odrzucone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie objęcie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

TSUE stwierdził, że urzędnicy UE, którzy pozostali w służbie do osiągnięcia wieku emerytalnego, podlegają wyłącznie systemowi zabezpieczenia społecznego Unii Europejskiej (RCAM). Przepisy UE, w tym art. 14 Protokołu i art. 72 Regulaminu pracowniczego, wyłączają kompetencje państw członkowskich do nakładania na takich urzędników obowiązku przynależności do krajowych systemów ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli prowadzą oni działalność na własny rachunek. Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego nie ma zastosowania do urzędników UE, ponieważ nie są oni objęci zakresem podmiotowym rozporządzeń koordynujących te systemy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
JDosoba_fizycznaskarżący
Acerta – Caisse d’assurances sociales ASBLinnepozwany
Institut national d’assurances sociales pour travailleurs indépendants (Inasti)innepozwany
État belgepanstwo_czlonkowskiepozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Protokół art. 14

Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej

Określa system świadczeń socjalnych dla urzędników UE, wyłączając kompetencje państw członkowskich w tym zakresie.

Regulamin pracowniczy art. 72 § 1, 1a, 2, 2a

Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej

Reguluje ubezpieczenie zdrowotne urzędników UE, w tym emerytowanych, którzy pozostali w służbie do wieku emerytalnego.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 13 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego. Nie dotyczy urzędników UE.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego. Nie dotyczy urzędników UE.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Protokół art. 12

Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 2 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Dekret królewski nr 38/1967 art. 1

Dekret królewski nr 38/1967 w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

Dekret królewski nr 38/1967 art. 2

Dekret królewski nr 38/1967 w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

Dekret królewski nr 38/1967 art. 3 § 1

Dekret królewski nr 38/1967 w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

Dekret królewski nr 38/1967 art. 13 § 1

Dekret królewski nr 38/1967 w sprawie wprowadzenia systemu zabezpieczenia społecznego osób prowadzących działalność na własny rachunek

TFUE art. 288

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa charakter prawny rozporządzeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urzędnicy UE, którzy pozostali w służbie do osiągnięcia wieku emerytalnego, podlegają wyłącznie systemowi zabezpieczenia społecznego Unii Europejskiej (RCAM). Przepisy UE (art. 14 Protokołu, art. 72 Regulaminu pracowniczego) wyłączają kompetencje państw członkowskich do objęcia takich urzędników obowiązkowym krajowym systemem ubezpieczeń społecznych. Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego nie ma zastosowania do urzędników UE, ponieważ nie są oni objęci zakresem podmiotowym rozporządzeń koordynujących te systemy.

Odrzucone argumenty

Obowiązkowe objęcie emerytowanego urzędnika UE belgijskim systemem zabezpieczenia społecznego jest zgodne z zasadą równego traktowania innych osób prowadzących działalność na własny rachunek w Belgii. Składki opłacane w ramach belgijskiego systemu mają charakter „czysto solidarnościowy” i nie muszą wiązać się z otrzymywaniem świadczeń. Zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego w dziedzinie zabezpieczenia społecznego jest związana z przesłanką istnienia stosunku służbowego z Unią.

Godne uwagi sformułowania

Wyłącznie Unia, z wykluczeniem państw członkowskich, ma bowiem kompetencje do określenia przepisów mających zastosowanie do urzędników Unii w odniesieniu do ich obowiązków w zakresie zabezpieczenia społecznego. Urzędników Unii nie można zatem uznać za „pracowników” w rozumieniu tych rozporządzeń. O ile państwa członkowskie zachowują swoje kompetencje w zakresie organizacji swoich systemów zabezpieczenia społecznego, o tyle przy wykonywaniu tych kompetencji powinny one przestrzegać prawa Unii...

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes_izby

N. Wahl

sędzia

M. L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wyłącznej kompetencji UE w zakresie zabezpieczenia społecznego urzędników UE oraz zakazu podwójnego objęcia krajowym systemem ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji urzędników UE, którzy pozostali w służbie do wieku emerytalnego i jednocześnie prowadzą działalność na własny rachunek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej dotyczącej urzędników UE i ich praw socjalnych, a także koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Emerytowany urzędnik UE nie musi płacić podwójnych składek na ubezpieczenie społeczne – orzeka TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI