C-413/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2014-12-04
cjeukonkurencjaporozumienia ograniczające konkurencję, układy zbiorowe pracyWysokatrybunal
konkurencjaprawo pracysamozatrudnienieukład zbiorowy pracyTFUEusługodawcystawki minimalnepozorne samozatrudnienie

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że postanowienie układu zbiorowego pracy określające stawki minimalne dla samozatrudnionych wykonujących te same czynności co pracownicy nie podlega zakazowi konkurencji, jeśli są oni "pozornie samozatrudnieni" i znajdują się w sytuacji porównywalnej do pracowników.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 101 ust. 1 TFUE w kontekście układu zbiorowego pracy określającego stawki minimalne dla samozatrudnionych muzyków-zastępców. Sąd odsyłający pytał, czy takie postanowienie jest wyłączone z zakazu konkurencji. Trybunał uznał, że wyłączenie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy samozatrudnieni są "pozornie samozatrudnieni", czyli znajdują się w sytuacji porównywalnej do pracowników, a nie są prawdziwymi przedsiębiorstwami. W takim przypadku postanowienie służy poprawie warunków pracy i nie narusza konkurencji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 101 ust. 1 TFUE w sprawie postanowienia układu zbiorowego pracy, które określało stawki minimalne dla samozatrudnionych muzyków-zastępców wykonujących te same czynności co pracownicy. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy takie postanowienie podlega zakazowi konkurencji, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa dotyczącego wyłączenia porozumień zbiorowych z zakresu prawa konkurencji, gdy służą one poprawie warunków pracy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, po rozważeniu swojej właściwości, stwierdził, że choć samozatrudnieni usługodawcy są zazwyczaj traktowani jako przedsiębiorstwa, to w sytuacji, gdy ich niezależność jest pozorna, a faktycznie znajdują się w sytuacji porównywalnej do pracowników (np. brak ryzyka gospodarczego, podporządkowanie pracodawcy), mogą być traktowani jako "pozornie samozatrudnieni". W takim przypadku postanowienie układu zbiorowego pracy, które określa stawki minimalne dla tych osób, nie podlega zakazowi konkurencji, ponieważ służy poprawie ich warunków pracy i nie narusza konkurencji. Do sądu krajowego należy ustalenie, czy w danym przypadku usługodawcy faktycznie są "pozornie samozatrudnieni".

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli ci usługodawcy są "pozornie samozatrudnieni", czyli znajdują się w sytuacji porównywalnej do pracowników.

Uzasadnienie

Trybunał rozróżnił prawdziwych przedsiębiorców od pozornych samozatrudnionych. Tylko w przypadku pozornego samozatrudnienia, gdzie usługodawca jest faktycznie podporządkowany i nie ponosi ryzyka, postanowienie układu zbiorowego służące poprawie warunków pracy nie narusza konkurencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie (z zastrzeżeniem)

Strony

NazwaTypRola
FNV Kunsten Informatie en Mediainneskarżący
Staat der Nederlandenpanstwo_czlonkowskiepozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

TFUE art. 101 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje porozumień, decyzji i uzgodnionych praktyk, które ograniczają konkurencję. Wyłącza z tego zakazu porozumienia zbiorowe służące poprawie warunków pracy, jeśli dotyczą one pozornych samozatrudnionych.

Pomocnicze

Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst art. 1 § 1

Definicja układu zbiorowego pracy.

Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst art. 1 § 2

Możliwość stosowania układu zbiorowego do wykonawców i umów o dzieło.

Mw art. 6 § 1

Mededingingswet

Krajowy przepis odzwierciedlający art. 101 ust. 1 TFUE.

Mw art. 16 § a)

Mededingingswet

Wyłączenie stosowania art. 6 ust. 1 do układów zbiorowych pracy.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

TFUE art. 153

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna polityki społecznej.

TFUE art. 155

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dialogu społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie układu zbiorowego pracy dotyczące stawek minimalnych dla samozatrudnionych muzyków-zastępców nie narusza konkurencji, jeśli ci usługodawcy są "pozornie samozatrudnieni" i znajdują się w sytuacji porównywalnej do pracowników. Wyłączenie z art. 101 ust. 1 TFUE ma zastosowanie, gdy porozumienie zbiorowe służy poprawie warunków pracy i zostało zawarte przez partnerów społecznych.

Odrzucone argumenty

Postanowienie układu zbiorowego pracy dotyczące stawek minimalnych dla samozatrudnionych usługodawców zawsze podlega zakazowi konkurencji na mocy art. 101 ust. 1 TFUE, niezależnie od ich statusu.

Godne uwagi sformułowania

"osoby pozornie prowadzące działalność na własny rachunek" "usługodawcy znajdujący się w sytuacji porównywalnej do sytuacji wspomnianych pracowników" "nie określa w niezależny sposób swojego zachowania na rynku, lecz jest całkowicie uzależniony od swojego zleceniodawcy" "nie ponosi żadnego ryzyka finansowego ani gospodarczego" "działa jako podmiot pomocniczy zintegrowany z przedsiębiorstwem wspomnianego zleceniodawcy"

Skład orzekający

A. Tizzano

prezes izby

A. Borg Barthet

sędzia

E. Levits

sędzia

M. Berger

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określanie statusu samozatrudnionych w kontekście prawa konkurencji i prawa pracy UE, wyłączenie porozumień zbiorowych z zakazu konkurencji."

Ograniczenia: Wymaga oceny indywidualnej sytuacji usługodawcy przez sąd krajowy w celu ustalenia, czy jest on "pozornie samozatrudniony".

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu "gig economy" i pozornego samozatrudnienia, co jest aktualnym tematem prawnym i społecznym.

Czy samozatrudniony muzyk to naprawdę przedsiębiorca? TSUE wyjaśnia granice prawa konkurencji.

Sektor

kultura/sztuka (muzyka)

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI