C-411/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-08-01
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ osóbWysokatrybunal
obywatelstwo UEswoboda przemieszczania sięrówne traktowanieświadczenia rodzinnezabezpieczenie społecznenieaktywni zawodowopierwsze trzy miesiące pobytuTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że obywatel UE nieaktywny zawodowo, legalnie przebywający w innym państwie członkowskim przez pierwsze trzy miesiące, ma prawo do świadczeń rodzinnych na równi z obywatelami tego państwa, nawet jeśli nie pracuje.

Sprawa dotyczyła obywatelki UE, która przeniosła się do Niemiec i ubiegała się o świadczenia rodzinne. Niemieckie prawo ograniczało przyznawanie tych świadczeń dla obywateli innych państw UE nieaktywnych zawodowo w pierwszych trzech miesiącach pobytu, podczas gdy obywatele niemieccy mieli do nich prawo od razu. Trybunał uznał, że takie rozróżnienie narusza zasadę równego traktowania z art. 4 rozporządzenia nr 883/2004, ponieważ świadczenia rodzinne nie są pomocą społeczną w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 24 dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Sprawa dotyczyła obywatelki UE, która przeniosła się do Niemiec z rodziną i ubiegała się o świadczenia rodzinne. Niemieckie przepisy (§ 62 ust. 1a EStG) ograniczały przyznawanie świadczeń rodzinnych obywatelom innych państw członkowskich, którzy nie pracowali w Niemczech, przez pierwsze trzy miesiące pobytu. Trybunał stwierdził, że takie odmienne traktowanie jest niezgodne z prawem UE. Po pierwsze, świadczenia rodzinne, jako świadczenia przyznawane na podstawie obiektywnych kryteriów i mające na celu wyrównanie kosztów utrzymania rodziny, nie są pomocą społeczną w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38, która dopuszcza pewne ograniczenia w przyznawaniu pomocy społecznej w pierwszych trzech miesiącach pobytu. Po drugie, art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 nakazuje równe traktowanie obywateli UE w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Niemieckie przepisy, odmawiając świadczeń rodzinnych obywatelowi UE nieaktywnemu zawodowo w pierwszych trzech miesiącach pobytu, podczas gdy przyznają je obywatelom niemieckim w analogicznej sytuacji, naruszają zasadę równego traktowania. Trybunał podkreślił, że obywatel UE legalnie przebywający w państwie członkowskim, nawet jeśli jest nieaktywny zawodowo, ma prawo do takich świadczeń na równi z obywatelami tego państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obywatel Unii bierny zawodowo, legalnie przebywający w państwie członkowskim przez pierwsze trzy miesiące, ma prawo do świadczeń rodzinnych na równi z obywatelami tego państwa.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że świadczenia rodzinne nie są pomocą społeczną w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38, która dopuszcza ograniczenia w przyznawaniu pomocy społecznej w pierwszych trzech miesiącach pobytu. Ponadto, art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 nakazuje równe traktowanie obywateli UE w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego, a niemieckie przepisy wprowadzające odmienne traktowanie naruszają tę zasadę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (S)

Strony

NazwaTypRola
Sosoba_fizycznaskarżący
Familienkasse Niedersachsen‑Bremen der Bundesagentur für Arbeitorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Nakazuje równe traktowanie obywateli państw członkowskich w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego, chyba że rozporządzenie stanowi inaczej.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § ust. 1 lit. j)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definiuje świadczenia rodzinne jako świadczenia rzeczowe lub pieniężne mające odpowiadać wydatkom rodziny.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 1 § lit. z)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Definiuje świadczenia rodzinne.

Dyrektywa 2004/38 art. 24 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Potwierdza zasadę równego traktowania obywateli Unii zamieszkujących na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego.

Dyrektywa 2004/38 art. 24 § ust. 2

Dyrektywa 2004/38/WE

Dopuszcza odstępstwo od zasady równego traktowania w odniesieniu do świadczeń z pomocy społecznej w pierwszych trzech miesiącach pobytu.

EStG art. 62 § ust. 1a

Einkommensteuergesetz

Wprowadza ograniczenie w przyznawaniu zasiłku na dziecko dla obywateli innych państw członkowskich przez pierwsze trzy miesiące pobytu, jeśli nie uzyskują dochodów krajowych.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § ust. 3 lit. e)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Stanowi, że osoby inne niż aktywne zawodowo podlegają ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania.

Dyrektywa 2004/38 art. 6 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Przyznaje prawo pobytu przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy bez warunków innych niż posiadanie ważnego dowodu tożsamości.

Dyrektywa 2004/38 art. 14 § ust. 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Przewiduje zachowanie prawa pobytu tak długo, jak długo obywatele Unii nie staną się nieracjonalnym obciążeniem dla systemu pomocy społecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia rodzinne nie są pomocą społeczną w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38. Artykuł 4 rozporządzenia nr 883/2004 zakazuje dyskryminacji obywateli UE w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Niemieckie przepisy wprowadzające odmienne traktowanie obywateli UE nieaktywnych zawodowo w pierwszych trzech miesiącach pobytu naruszają zasadę równego traktowania.

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy są uzasadnione koniecznością ochrony finansów publicznych i zapobieganiem nadużyciom (argument rządu niemieckiego, odrzucony).

Godne uwagi sformułowania

status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich, pozwalający tym spośród nich, którzy znajdują się w takiej samej sytuacji, na korzystanie z takiego samego traktowania pod względem prawnym, niezależnie od ich przynależności państwowej pojęcie »świadczenia z zakresu pomocy społecznej« w rozumieniu art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38 odnosi się do wszelkich systemów pomocy ustanowionych przez władze publiczne [...] do których może zwrócić się osoba nieposiadająca zasobów wystarczających do zaspokojenia potrzeb podstawowych swoich i swojej rodziny rozporządzenie nr 883/2004 nie wprowadza wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, lecz pozostawia odrębne systemy krajowe i ma na celu jedynie zapewnienie ich koordynacji

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

sędzia

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

C. Lycourgos

prezes izby

E. Regan

prezes izby

N. Jääskinen

prezes izby

I. Ziemele

prezes izby

M. Ilešič

sędzia

F. Biltgen

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

N. Wahl

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady równego traktowania obywateli UE w zakresie świadczeń rodzinnych, nawet jeśli są oni nieaktywni zawodowo w pierwszych trzech miesiącach pobytu w innym państwie członkowskim. Wyjaśnienie zakresu stosowania art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji obywateli UE nieaktywnych zawodowo w pierwszych trzech miesiącach pobytu. Wymaga wykazania zwykłego miejsca zamieszkania w przyjmującym państwie członkowskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu swobodnego przepływu osób i dostępu do świadczeń socjalnych dla obywateli UE. Wyjaśnia istotne rozróżnienie między pomocą społeczną a świadczeniami z zabezpieczenia społecznego.

Czy możesz dostać zasiłek na dziecko w Niemczech, jeśli nie pracujesz? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI