C-411/10 i C-493/10
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że państwa członkowskie nie mogą stosować niewzruszalnego domniemania o przestrzeganiu praw podstawowych przez inne państwo członkowskie przy transferze osób ubiegających się o azyl, jeśli istnieją poważne dowody na systemowe nieprawidłowości w procedurach azylowych i warunkach przyjmowania, grożące nieludzkim lub poniżającym traktowaniem.
Sprawy połączone C-411/10 i C-493/10 dotyczyły wykładni rozporządzenia Dublin II oraz praw podstawowych w kontekście transferu osób ubiegających się o azyl. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że państwa członkowskie nie mogą bezkrytycznie polegać na domniemaniu, że inne państwo członkowskie przestrzega praw podstawowych. Jeśli istnieją poważne i udowodnione powody, by sądzić, że osoba ubiegająca się o azyl może zostać poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu z powodu systemowych nieprawidłowości w procedurach azylowych lub warunkach przyjmowania w państwie docelowym, państwo wysyłające ma obowiązek przeprowadzić dalszą analizę lub samo rozpatrzyć wniosek.
W sprawach połączonych C-411/10 i C-493/10 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał kwestię transferu osób ubiegających się o azyl między państwami członkowskimi w ramach wspólnego europejskiego systemu azylowego, opartego na rozporządzeniu (WE) nr 343/2003 (tzw. rozporządzenie Dublin II). Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy państwo członkowskie wysyłające może bezwarunkowo polegać na domniemaniu, że państwo członkowskie odbierające przestrzega praw podstawowych, w tym zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania (art. 4 Karty praw podstawowych UE). Trybunał orzekł, że prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu niewzruszalnego domniemania o przestrzeganiu praw podstawowych przez państwo odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o azyl. Jeśli istnieją poważne i udowodnione powody, aby przypuszczać, że osoba ubiegająca się o azyl zetknie się z rzeczywistym niebezpieczeństwem nieludzkiego lub poniżającego traktowania z powodu systemowych nieprawidłowości w procedurach azylowych lub warunkach przyjmowania w państwie docelowym, państwo wysyłające ma obowiązek niedokonywania transferu. W takiej sytuacji państwo wysyłające powinno przeprowadzić dalszą analizę kryteriów odpowiedzialności lub samo rozpatrzyć wniosek o azyl, zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 343/2003. Trybunał podkreślił, że zasada wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, stanowiąca podstawę systemu Dublin II, nie jest absolutna i może zostać podważona w przypadku udokumentowanych systemowych wad w systemie azylowym innego państwa członkowskiego. Wyrok ten miał istotne znaczenie dla praktyki azylowej, wprowadzając obowiązek dokładniejszej oceny sytuacji w państwach docelowych i ograniczając możliwość bezrefleksyjnego transferu osób ubiegających się o azyl, zwłaszcza w kontekście problemów zgłaszanych w Grecji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja taka stanowi zastosowanie prawa Unii dla potrzeb art. 6 TUE lub art. 51 Karty praw podstawowych.
Uzasadnienie
Zakres uznania przyznany państwom członkowskim w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 343/2003 stanowi integralną część wspólnego europejskiego systemu azylowego i jest stosowany w ramach prawa Unii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
osoby ubiegające się o azyl (w zakresie ochrony praw podstawowych)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Secretary of State for the Home Department | organ_krajowy | pozwany |
| M.E. i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Refugee Applications Commissioner | organ_krajowy | pozwany |
| Minister for Justice, Equality and Law Reform | organ_krajowy | pozwany |
| Amnesty International Ltd and the AIRE Centre (Advice on Individual Rights in Europe) | inne | interwenient |
| United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) | inne | interwenient |
| Equality and Human Rights Commission (EHRC) | organ_krajowy | interwenient |
| Irlandia | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Zjednoczone Królestwo | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd słoweński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| Konfederacja Szwajcarska | inne | interwenient |
Przepisy (20)
Główne
TFUE art. 6
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Decyzja państwa członkowskiego na mocy art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 343/2003 stanowi zastosowanie prawa Unii dla potrzeb art. 6 TUE.
Karta art. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Obowiązek niedokonania transferu osoby ubiegającej się o azyl do państwa, gdzie grozi jej nieludzkie lub poniżające traktowanie.
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania; państwa członkowskie mają obowiązek niedokonywania transferu, jeśli istnieją poważne i udowodnione powody, aby przypuszczać, że wnioskodawca zetknie się z rzeczywistym niebezpieczeństwem naruszenia tego prawa.
Karta art. 18
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do azylu; stanowi podstawę dla ochrony osób ubiegających się o azyl.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego; ma znaczenie w kontekście możliwości odwoławczych od decyzji o transferze.
Karta art. 51 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakres stosowania Karty; jej postanowienia mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii.
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Określanie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o azyl; stanowi podstawę dla domniemania przestrzegania praw podstawowych.
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 3 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Możliwość rozpatrzenia wniosku o azyl przez państwo, które nie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów rozporządzenia; decyzja ta stanowi zastosowanie prawa Unii.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 13
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Ustalanie odpowiedzialnego państwa członkowskiego w przypadku braku możliwości zastosowania innych kryteriów.
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 17
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Wezwanie do przejęcia osoby ubiegającej się o azyl.
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 18 § 7
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Skutki braku odpowiedzi na wezwanie do przejęcia.
Rozporządzenie nr 343/2003 art. 19
Rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003
Powiadomienie wnioskodawcy o decyzji dotyczącej nierozpatrywania wniosku i obowiązku przekazania.
Dyrektywa 2003/9
Dyrektywa Rady 2003/9/WE
Minimalne normy dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl; stanowią część wspólnego europejskiego systemu azylowego.
Dyrektywa 2004/83
Dyrektywa Rady 2004/83/WE
Minimalne normy dla kwalifikacji i statusu uchodźców; stanowią część wspólnego europejskiego systemu azylowego.
Dyrektywa 2005/85
Dyrektywa Rady 2005/85/WE
Minimalne normy dotyczące procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy; stanowią część wspólnego europejskiego systemu azylowego.
Protokół (nr 30) art. 1
Protokół (nr 30) w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Polski i Zjednoczonego Królestwa
Nie podważa zastosowania Karty wobec Polski i Zjednoczonego Królestwa ani nie zwalnia ich z obowiązku jej przestrzegania.
Konwencja genewska art. 33 § 1
Konwencja genewska dotycząca statusu uchodźców
Zasada non-refoulement.
EKPC art. 3
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
EKPC art. 13
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do skutecznego środka odwoławczego.
ustawa z 2004 r. o azylu art. Załącznik 3, pkt 5 ust. 5
Asylum and Immigration (Treatment of Claimants, etc) Act 2004
Krajowy przepis dotyczący uznawania państw za 'bezpieczne' i ograniczający prawo do odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo Unii wymaga od państw członkowskich oceny przestrzegania praw podstawowych przez państwo docelowe przed transferem osoby ubiegającej się o azyl. Niewzruszalne domniemanie o przestrzeganiu praw podstawowych przez państwo członkowskie jest sprzeczne z prawem Unii, jeśli istnieją dowody na systemowe nieprawidłowości. Państwo wysyłające ma obowiązek podjąć dalsze kroki lub samo rozpatrzyć wniosek, jeśli transfer naraziłby wnioskodawcę na nieludzkie lub poniżające traktowanie.
Odrzucone argumenty
Decyzja państwa członkowskiego o skorzystaniu z klauzuli dyskrecjonalnej (art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 343/2003) nie podlega prawu Unii. Państwa członkowskie mogą opierać się na niewzruszalnym domniemaniu, że inne państwo członkowskie przestrzega praw podstawowych. Protokół nr 30 zwalnia Zjednoczone Królestwo z obowiązku stosowania Karty praw podstawowych w pewnych aspektach.
Godne uwagi sformułowania
Prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu niewzruszalnego domniemania, że państwo członkowskie [...] przestrzega praw podstawowych Unii Europejskiej. Na państwach członkowskich [...] ciąży obowiązek niedokonania transferu [...] jeżeli [...] systemowe nieprawidłowości [...] stanowią poważne i udowodnione powody, aby przypuszczać, że wnioskodawca zetknie się z rzeczywistym niebezpieczeństwem bycia poddanym nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Domniemanie [...] że osoby ubiegające się o azyl będą traktowane w sposób zgodny z prawami człowieka, należy uznać za domniemanie wzruszalne.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
A. Tizzano
sędzia
J.N. Cunha Rodrigues
sędzia
K. Lenaerts
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
J. Malenovský
sędzia
U. Lõhmus
prezes izby
A. Rosas
sprawozdawca
M. Ilešič
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C. Toader
sędzia
J.J. Kasel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie zasady, że państwa członkowskie UE muszą badać przestrzeganie praw podstawowych przez inne państwa członkowskie przed transferem osób ubiegających się o azyl, nawet w ramach systemu Dublin II. Podważenie zasady 'państwa bezpiecznego' w kontekście transferów azylowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie systemu Dublin II i transferów między państwami członkowskimi UE. Wymaga istnienia 'poważnych i udowodnionych powodów' do przypuszczenia naruszenia praw podstawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw człowieka w kontekście polityki azylowej UE, poruszając kwestie godności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Jest to ważny precedens dla ochrony osób ubiegających się o azyl.
“UE: Nie można bezkrytycznie odsyłać uchodźców do krajów z wadliwym systemem azylowym!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI