C-410/14
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że system umów rabatowych na produkty lecznicze, w którym wszyscy spełniający warunki dostawcy mogą przystąpić w każdym czasie, nie stanowi zamówienia publicznego w rozumieniu dyrektywy 2004/18/WE, ale musi być zgodny z zasadami traktatu FUE.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2004/18/WE w kontekście niemieckiego systemu umów rabatowych na produkty lecznicze. Sąd krajowy pytał, czy system, w którym wszyscy chętni dostawcy spełniający określone warunki mogą zawrzeć umowę z kasą chorych na z góry ustalonych warunkach, bez dokonywania wyboru, stanowi zamówienie publiczne. Trybunał uznał, że taki system, ze względu na brak wyboru wykonawcy i stałą możliwość przystąpienia, nie jest zamówieniem publicznym w rozumieniu dyrektywy, ponieważ kluczowym elementem zamówienia publicznego jest wybór oferenta. Niemniej jednak, postępowanie takie musi być zgodne z podstawowymi zasadami traktatu FUE, takimi jak niedyskryminacja, równe traktowanie i przejrzystość.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2004/18/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych. Sprawa wywodziła się z niemieckiego systemu umów rabatowych na produkty lecznicze, gdzie kasa ubezpieczenia zdrowotnego (DAK-Gesundheit) zawarła umowę z jednym dostawcą (Kohlpharma GmbH) na dostawę produktów zawierających mesalazynę, oferując rabat 15%. Postępowanie to zostało opublikowane jako "postępowanie dopuszczające" i nie zostało uznane za zamówienie publiczne przez DAK. Spółka Dr. Falk Pharma GmbH zakwestionowała tę procedurę, twierdząc, że powinna ona podlegać prawu zamówień publicznych. Sąd krajowy (Oberlandesgericht Düsseldorf) zawiesił postępowanie, zadając pytania Trybunałowi Sprawiedliwości UE. Pierwsze pytanie dotyczyło tego, czy system umów, w którym podmiot publiczny nabywa towary, zawierając umowy z każdym wykonawcą spełniającym z góry ustalone warunki, bez dokonywania wyboru i zezwalając na przystąpienie w całym okresie ważności systemu, stanowi zamówienie publiczne. Trybunał, analizując cel dyrektywy 2004/18/WE, który polega na zapobieganiu dyskryminacji i zapewnieniu konkurencji poprzez wybór oferenta, uznał, że brak wyboru wykonawcy i stała możliwość przystąpienia odróżniają taki system od zamówienia publicznego. W związku z tym, taki system nie jest zamówieniem publicznym w rozumieniu dyrektywy. Drugie pytanie dotyczyło warunków prawidłowości takiego postępowania dopuszczającego, jeśli nie jest ono zamówieniem publicznym. Trybunał stwierdził, że postępowanie to, jeśli ma znaczenie transgraniczne, musi być zgodne z podstawowymi zasadami traktatu FUE, w tym zasadą niedyskryminacji, równego traktowania wykonawców oraz obowiązkiem przejrzystości, który wymaga odpowiedniego ogłoszenia. Sąd krajowy ma ocenić, czy sporne postępowanie spełnia te wymogi. Wyrok podkreśla, że choć system umów rabatowych w tym przypadku nie podlegał rygorom prawa zamówień publicznych, to nadal musi być prowadzony w sposób transparentny i niedyskryminujący, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki system nie stanowi zamówienia publicznego w rozumieniu dyrektywy 2004/18/WE, ponieważ kluczowym elementem zamówienia publicznego jest wybór wykonawcy.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2004/18/WE ma na celu zapobieganie dyskryminacji i zapewnienie konkurencji poprzez wybór oferenta. System, w którym wszyscy spełniający warunki wykonawcy mogą przystąpić bez wyboru i w każdym czasie, nie stwarza ryzyka preferowania wykonawców krajowych i nie wymaga stosowania procedur zamówień publicznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Dr. Falk Pharma GmbH) w zakresie wykładni prawa UE, ale sąd krajowy będzie musiał ocenić zgodność postępowania z zasadami FUE
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dr. Falk Pharma GmbH | spolka | skarżący |
| DAK-Gesundheit | organ_krajowy | pozwany |
| Kohlpharma GmbH | spolka | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd szwedzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § ust. 2 lit. a)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Definicja 'zamówienia publicznego' wymaga wyboru wykonawcy. System umów bez wyboru nie jest zamówieniem publicznym.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 2
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty.
SGB V art. 129 § ust. 1
Sozialgesetzbuch, Fünftes Buch – Gesetzliche Krankenversicherung (kodeks ubezpieczeń społecznych, księga V – system prawny ubezpieczenia zdrowotnego)
Przepis regulujący zastępowanie refundowanych produktów leczniczych.
SGB V art. 130a § ust. 8
Sozialgesetzbuch, Fünftes Buch – Gesetzliche Krankenversicherung (kodeks ubezpieczeń społecznych, księga V – system prawny ubezpieczenia zdrowotnego)
Przepis regulujący zawieranie umów rabatowych przez kasy ubezpieczenia zdrowotnego.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2004/18/WE art. 32 § ust. 2 akapit drugi
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Zamówienia oparte na umowach ramowych udziela się wyłącznie wykonawcom, którzy byli początkowo stronami umowy ramowej. Odróżnia to umowy ramowe od systemów otwartych.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 43 § akapit pierwszy lit. e)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Wymóg sporządzenia sprawozdania zawierającego nazwę wybranego oferenta i powody wyboru potwierdza znaczenie wyboru w zamówieniach publicznych.
Dyrektywa 2014/24/UE art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18
Definicja 'udzielania zamówienia publicznego' zawiera element wyboru wykonawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
System umów rabatowych, w którym wszyscy spełniający warunki dostawcy mogą przystąpić w każdym czasie bez wyboru, nie stanowi zamówienia publicznego, ponieważ brakuje w nim kluczowego elementu – wyboru wykonawcy. Celem dyrektywy o zamówieniach publicznych jest zapobieganie dyskryminacji i zapewnienie konkurencji poprzez wybór oferenta. System bez wyboru nie stwarza takiego ryzyka. Stała możliwość przystąpienia do systemu odróżnia go od umów ramowych, gdzie zamówienia udziela się tylko pierwotnym stronom.
Odrzucone argumenty
System umów rabatowych, nawet bez wyboru wykonawcy, powinien być traktowany jako zamówienie publiczne, ponieważ jest to umowa o charakterze odpłatnym zawarta przez podmiot publiczny. Nawet jeśli nie ma wyboru, postępowanie powinno podlegać rygorom prawa zamówień publicznych, aby zapewnić konkurencję.
Godne uwagi sformułowania
Wybór oferty, a zatem zwycięskiego wykonawcy wydaje się być tym samym elementem nieodłącznie związanym z ujęciem zamówień publicznych w ramy tej dyrektywy i w konsekwencji z pojęciem „zamówienia publicznego” w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. a) tej dyrektywy. Celem dyrektywy 2004/18 jest wykluczenie ryzyka, iż przy udzielaniu zamówienia przez instytucje zamawiające preferowani będą oferenci albo kandydaci krajowi. Postępowanie takie powinno być zaplanowane i przeprowadzone zgodnie z podstawowymi zasadami traktatu FUE, w szczególności z zasadami niedyskryminacji i równego traktowania wykonawców oraz z obowiązkiem przejrzystości.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes_czwartej_izby_pelniacy_obowiazki_prezesa_piatej_izby
D. Šváby
sprawozdawca
A. Rosas
sedzia
E. Juhász
sedzia
C. Vajda
sedzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania dyrektywy o zamówieniach publicznych w przypadkach, gdy podmioty publiczne zawierają umowy z wieloma dostawcami bez formalnego wyboru, a także wskazanie wymogów proceduralnych dla takich postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego systemu umów rabatowych na produkty lecznicze w Niemczech, ale zasady wykładni dyrektywy i traktatu FUE mają szersze zastosowanie. Konieczna jest ocena zgodności konkretnego postępowania z zasadami FUE przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia subtelne rozróżnienie między zamówieniem publicznym a innymi formami umów zawieranych przez podmioty publiczne, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla wielu sektorów.
“Czy umowa z apteką na rabat to zamówienie publiczne? TSUE wyjaśnia kluczowe kryterium!”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI