Orzeczenie · 2019-06-19

C-41/18

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2019-06-19
cjeuzamowienia_publicznewykluczenie wykonawcyWysokatrybunal
zamówienia publicznewykluczenierzetelność wykonawcyproporcjonalnośćprawo UEsamoczyszczeniewypowiedzenie umowypostępowanie przetargowe

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunale amministrativo regionale della Campania (Włochy) w związku ze sporem dotyczącym dopuszczenia spółki Sirio Srl do przetargu na usługi cateringowe. Spółka Meca Srl zakwestionowała dopuszczenie Sirio, wskazując na wypowiedzenie umowy z Sirio z powodu zatruć pokarmowych. Włoski kodeks zamówień publicznych (art. 80 ust. 5 lit. c) stanowił, że instytucja zamawiająca może wykluczyć wykonawcę za poważne wykroczenie zawodowe, ale jeśli wypowiedzenie umowy jest zaskarżone, ocena rzetelności jest wstrzymana do czasu prawomocnego orzeczenia sądu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując art. 57 ust. 4 lit. c) i g) dyrektywy 2014/24/UE, stwierdził, że takie uregulowanie krajowe jest niezgodne z prawem UE. Trybunał podkreślił, że to instytucja zamawiająca ma ocenić rzetelność wykonawcy, a zasada proporcjonalności wymaga uwzględnienia wagi nieprawidłowości. Ponadto, włoskie przepisy zniechęcają do stosowania mechanizmów naprawczych (tzw. "self-cleaning") przewidzianych w dyrektywie, które mają na celu umożliwienie wykonawcy wykazania swojej rzetelności pomimo wcześniejszych uchybień. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które uniemożliwiają instytucji zamawiającej ocenę rzetelności wykonawcy w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy jest przedmiotem postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 57 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE w kontekście możliwości wykluczenia wykonawcy z przetargu, gdy jego wcześniejsze nieprawidłowości są przedmiotem postępowania sądowego. Podkreślenie roli instytucji zamawiającej w ocenie rzetelności i znaczenia zasady proporcjonalności oraz mechanizmów naprawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wykładni prawa UE w zakresie zamówień publicznych; specyfika włoskiego prawa krajowego może wpływać na bezpośrednie zastosowanie w innych jurysdykcjach, ale zasady ogólne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepisy krajowe, które uniemożliwiają instytucji zamawiającej ocenę rzetelności wykonawcy w przypadku, gdy wypowiedzenie umowy z powodu poważnych nieprawidłowości jest przedmiotem postępowania sądowego, są zgodne z art. 57 ust. 4 lit. c) i g) dyrektywy 2014/24/UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Takie przepisy krajowe stoją na przeszkodzie prawu UE.

Uzasadnienie

Prawo UE wymaga, aby instytucja zamawiająca mogła ocenić rzetelność wykonawcy, uwzględniając zasadę proporcjonalności. Włoskie przepisy, blokując tę ocenę w przypadku zaskarżenia wypowiedzenia umowy, naruszają tę zasadę i zniechęcają do stosowania środków naprawczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Meca Srlspolkaskarżący
Comune di Napoliorgan_krajowypozwany
Sirio Srlspolkainterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Instytucje zamawiające mogą wykluczyć lub zostać zobowiązane przez państwa członkowskie do wykluczenia wykonawcy w określonych sytuacjach, w tym gdy można wykazać poważne wykroczenie zawodowe podważające uczciwość (lit. c) lub gdy wykonawca wykazywał znaczące lub uporczywe niedociągnięcia w spełnieniu wymogów wcześniejszej umowy, co doprowadziło do jej wypowiedzenia (lit. g). Ocena rzetelności należy do instytucji zamawiającej.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.

decreto legislativo n. 50 art. 80 § 5

Kodeks zamówień publicznych (Włochy)

Włoski przepis umożliwiający wykluczenie wykonawcy za poważne wykroczenie zawodowe, ale z zastrzeżeniem, że ocena jest wstrzymana, jeśli wypowiedzenie umowy jest zaskarżone.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 6

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Wykonawca może przedstawić dowody na podjęcie środków naprawczych w celu wykazania swojej rzetelności, co może zapobiec wykluczeniu. Przepis ten ma na celu skłonienie wykonawcy do naprawienia szkód i podjęcia działań zapobiegawczych.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 57 § 7

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Państwa członkowskie określają warunki wykonania art. 57, uwzględniając prawo UE, co zapobiega wypaczaniu przez nie celów i zasad tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy krajowe, które uniemożliwiają instytucji zamawiającej ocenę rzetelności wykonawcy w przypadku zaskarżenia wypowiedzenia umowy, naruszają zasadę proporcjonalności i skuteczności prawa UE. • Prawo UE wymaga, aby instytucja zamawiająca miała możliwość oceny rzetelności wykonawcy, a nie była związana automatycznie decyzją sądu lub brakiem ostatecznego orzeczenia. • Włoskie przepisy zniechęcają do stosowania mechanizmów naprawczych (self-cleaning) przewidzianych w dyrektywie 2014/24/UE.

Odrzucone argumenty

Skarga wniesiona przez spółkę Sirio do sądu cywilnego uniemożliwiła instytucji zamawiającej dokonanie oceny rzetelności tej spółki, zgodnie z włoskim orzecznictwem. • Włoski kodeks zamówień publicznych, w art. 80 ust. 5 lit. c), stanowi, że ocena rzetelności jest wstrzymana do czasu prawomocnego orzeczenia sądu.

Godne uwagi sformułowania

poważne wykroczenie zawodowe podważające uczciwość wykonawcy • znaczące lub uporczywe niedociągnięcia w spełnieniu istotnego wymogu • instytucja zamawiająca może wykazać za pomocą stosownych środków, że wykonawca jest winny poważnego wykroczenia zawodowego • automatyzm w odniesieniu do decyzji o fakultatywnym wykluczeniu ze względu na poważne wykroczenie zawodowe • zasada proporcjonalności • środki dostosowawcze mające na celu naprawę skutków wszelkich przestępstw lub naruszeń oraz skuteczne zapobieganie dalszym przypadkom niewłaściwego zachowania • samoczyszczenie (self-cleaning)

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes Trybunału

D. Šváby

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 57 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE w kontekście możliwości wykluczenia wykonawcy z przetargu, gdy jego wcześniejsze nieprawidłowości są przedmiotem postępowania sądowego. Podkreślenie roli instytucji zamawiającej w ocenie rzetelności i znaczenia zasady proporcjonalności oraz mechanizmów naprawczych."

Ograniczenia: Dotyczy wykładni prawa UE w zakresie zamówień publicznych; specyfika włoskiego prawa krajowego może wpływać na bezpośrednie zastosowanie w innych jurysdykcjach, ale zasady ogólne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – możliwości wykluczenia wykonawcy z powodu wcześniejszych nieprawidłowości, zwłaszcza gdy sytuacja jest skomplikowana przez postępowanie sądowe. Pokazuje to konflikt między potrzebą zapewnienia uczciwości przetargów a prawem wykonawcy do obrony.

Czy postępowanie sądowe chroni nierzetelnego wykonawcę przed wykluczeniem z przetargu? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy