Orzeczenie · 2010-09-08

C-409/06

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2010-09-08
cjeuswobody_rynkuswoboda_swiadczenia_uslugWysokatrybunal
monopolzakłady sportoweswoboda przedsiębiorczościswoboda świadczenia usługpierwszeństwo prawa UEokres przejściowyprawo krajoweprawo Unii

Podsumowanie

Sprawa C-409/06 dotyczyła wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez niemiecki sąd administracyjny (Verwaltungsgericht Köln) w związku z zakazem prowadzenia działalności w zakresie przyjmowania zakładów sportowych dla spółki Winner Wetten GmbH. Niemiecki monopol państwowy w tym zakresie został uznany przez Bundesverfassungsgericht za niezgodny z niemiecką ustawą zasadniczą (art. 12 ust. 1 GG), jednak utrzymano go w mocy do końca 2007 roku w celu umożliwienia dostosowania przepisów. Sąd krajowy miał wątpliwości co do zgodności takiego okresu przejściowego z zasadą pierwszeństwa prawa Unii, która wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, przypomniał o zasadzie pierwszeństwa prawa Unii, która nakazuje sądom krajowym niestosowanie przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, nawet jeśli są one późniejsze. Trybunał podkreślił, że niedopuszczalne jest, aby przepisy krajowe, nawet rangi konstytucyjnej, naruszały jedność i skuteczność prawa Unii. W związku z tym orzeczono, że przepisy krajowe dotyczące państwowego monopolu w zakresie urządzania zakładów sportowych, które naruszają swobodę przedsiębiorczości i świadczenia usług (art. 43 i 49 WE), nie mogą być nadal stosowane w okresie przejściowym, nawet jeśli celem jest uniknięcie luki prawnej lub zapewnienie pewności prawa. Trybunał zaznaczył, że warunki ewentualnego tymczasowego zawieszenia wyłączenia przepisów krajowych sprzecznych z prawem Unii mogą być określone wyłącznie przez Trybunał, a w tej sprawie brak było nadrzędnych względów pewności prawa, które mogłyby uzasadnić takie zawieszenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady pierwszeństwa prawa Unii nad prawem krajowym, nawet w przypadku okresów przejściowych wprowadzonych przez sądy krajowe lub konstytucyjne. Ugruntowanie stanowiska, że naruszenie swobód UE nie może być usprawiedliwione brakiem spójności i systematyczności w działaniach ograniczających.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji monopolu państwowego w zakresie zakładów sportowych i jego zgodności z prawem UE. Konieczność oceny każdego przypadku indywidualnie pod kątem spójności i systematyczności działań ograniczających.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy prawa krajowego dotyczące państwowego monopolu w zakresie urządzania zakładów sportowych, które naruszają swobodę przedsiębiorczości i świadczenia usług (art. 43 i 49 WE), mogą być nadal stosowane w okresie przejściowym, mimo zasady pierwszeństwa prawa Unii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mogą być nadal stosowane w okresie przejściowym.

Uzasadnienie

Zasada pierwszeństwa prawa Unii wymaga, aby sądy krajowe natychmiast zaprzestały stosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem Unii. Niedopuszczalne jest, aby przepisy krajowe, nawet rangi konstytucyjnej, naruszały jedność i skuteczność prawa Unii. Tymczasowe utrzymanie w mocy przepisów krajowych sprzecznych z prawem Unii jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych okolicznościach i na warunkach określonych przez Trybunał, a w tej sprawie brak było takich uzasadnionych względów.

Czy niemiecki monopol państwowy w zakresie urządzania zakładów sportowych, który nie przyczynia się w sposób spójny i systematyczny do ograniczenia działalności w zakresie urządzania zakładów sportowych, narusza art. 43 i 49 WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, narusza.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, środki restrykcyjne, takie jak monopol państwowy, nie mogą być uzasadnione celem przeciwdziałania nadmiernym wydatkom związanym z grami i zwalczania uzależnienia od gier, jeśli nie przyczyniają się do ograniczania działalności w sposób spójny i systematyczny. W przypadku niemieckiego monopolu, stwierdzono, że nie spełnia on tych wymogów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Winner Wetten GmbH)

Strony

NazwaTypRola
Winner Wetten GmbHspolkaskarżący
Bürgermeisterin der Stadt Bergheimorgan_krajowypozwany
Rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd słoweńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd norweskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

TWE art. 43

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ograniczeń swobody przedsiębiorczości obywateli jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego.

TWE art. 49

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ograniczeń w świadczeniu usług między państwami członkowskimi.

Pomocnicze

TWE art. 10

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zasada współpracy między państwami członkowskimi a instytucjami UE.

GG art. 12 § 1

Grundgesetz (Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec)

Prawo do swobodnego wyboru zawodu.

StGB art. 284

Strafgesetzbuch (Kodeks karny Republiki Federalnej Niemiec)

LottStV

Staatsvertrag zum Lotteriewesen in Deutschland

SWG NRW

Sportwettengesetz Nordrhein-Westfalen

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemiecki monopol w zakresie zakładów sportowych narusza art. 43 i 49 WE, ponieważ nie przyczynia się w sposób spójny i systematyczny do ograniczenia działalności w tym zakresie. • Zasada pierwszeństwa prawa Unii wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE, nawet jeśli są one utrzymane w mocy na okres przejściowy przez sąd krajowy lub konstytucyjny.

Odrzucone argumenty

Utrzymanie niemieckiego monopolu w mocy na okres przejściowy jest uzasadnione nadrzędnymi względami pewności prawa i uniknięciem luki prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Jest bowiem niedopuszczalne, by przepisy prawa krajowego, nawet rangi konstytucyjnej, naruszały jedność i skuteczność prawa Unii. • Nawet gdyby przyjąć, że rozumowanie podobne do tego dotyczącego utrzymania w mocy unieważnionego aktu Unii [...] mogłoby [...] doprowadzić do tymczasowego zawieszenia wyłączenia przepisów prawa krajowego sprzecznych z podlegającym bezpośredniemu stosowaniu prawem Unii, to jednak tego rodzaju zawieszenie [...] należy stanowczo wykluczyć z braku nadrzędnych względów pewności prawa, które mogłyby to zawieszenie uzasadnić.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

A. Tizzano

prezes_izby

J.N. Cunha Rodrigues

prezes_izby

K. Lenaerts

prezes_izby

J.C. Bonichot

prezes_izby

P. Lindh

prezes_izby

K. Schiemann

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

M. Ilešič

sędzia

J. Malenovský

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

A. Ó Caoimh

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady pierwszeństwa prawa Unii nad prawem krajowym, nawet w przypadku okresów przejściowych wprowadzonych przez sądy krajowe lub konstytucyjne. Ugruntowanie stanowiska, że naruszenie swobód UE nie może być usprawiedliwione brakiem spójności i systematyczności w działaniach ograniczających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji monopolu państwowego w zakresie zakładów sportowych i jego zgodności z prawem UE. Konieczność oceny każdego przypadku indywidualnie pod kątem spójności i systematyczności działań ograniczających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa UE – pierwszeństwa prawa Unii – w kontekście kontrowersyjnego monopolu państwowego i próby jego utrzymania w mocy przez sądy krajowe. Pokazuje konflikt między prawem krajowym a unijnym.

Monopol państwowy kontra prawo UE: Czy okres przejściowy może usprawiedliwić naruszenie swobód?

Sektor

hazard

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy