C-406/21

Trybunał Sprawiedliwości2022-10-20
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_rynkuWysokatrybunal
opóźnienia w płatnościachtransakcje handlowedyrektywa 2011/7/UEodsetki za opóźnieniarekompensata za kosztyczasowy zakres stosowaniapraktyka umownadobrowolne zrzeczenie się

Podsumowanie

TSUE orzekł, że praktyka umowna dotycząca odsetek za opóźnienia w płatnościach może być wyłączona z zakresu dyrektywy 2011/7, jeśli stanowi część umowy zawartej przed 16 marca 2013 r., a dobrowolne zrzeczenie się odsetek jest dopuszczalne.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2011/7 w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Fiński sąd pytał, czy praktyka umowna ustanowiona przed 16 marca 2013 r., ale stosowana do zamówień złożonych po tej dacie, może być wyłączona z zakresu dyrektywy. TSUE stwierdził, że kluczowa jest data zawarcia umowy zgodnie z prawem krajowym. Ponadto, sąd pytał, czy dyrektywa stoi na przeszkodzie praktyce, w której wierzyciel nie dochodzi odsetek za krótkie opóźnienia. TSUE uznał, że dobrowolne zrzeczenie się odsetek jest dopuszczalne, o ile nie jest to nadużycie swobody umów.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Korkein oikeus (sąd najwyższy, Finlandia) dotyczył wykładni dyrektywy 2011/7/UE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Spór w postępowaniu głównym dotyczył opóźnienia w zapłacie faktur przez spółkę B Ky na rzecz A Oy. Fiński sąd najwyższy zadał dwa pytania: pierwsze dotyczyło możliwości wyłączenia z zakresu dyrektywy praktyki umownej dotyczącej odsetek za opóźnienia i rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, jeśli praktyka ta została ustanowiona przed 16 marca 2013 r., ale indywidualne zamówienia, na podstawie których dochodzone są odsetki, zostały złożone po tej dacie. Drugie pytanie dotyczyło tego, czy dyrektywa stoi na przeszkodzie praktyce, w której wierzyciel nie dochodzi odsetek za krótkie opóźnienia w płatnościach. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w pierwszej kolejności wyjaśnił, że art. 12 ust. 4 dyrektywy 2011/7 pozwala państwom członkowskim na wyłączenie z jej zakresu stosowania umów zawartych przed 16 marca 2013 r. Kluczowe jest ustalenie, czy praktyka umowna stanowi część umowy zawartej przed tą datą zgodnie z prawem krajowym. Jeśli indywidualne zamówienia złożone po 16 marca 2013 r. stanowią jedynie wykonanie umowy zawartej przed tą datą, mogą być wyłączone z zakresu dyrektywy. Jeśli jednak stanowią samodzielne umowy zawarte po tej dacie, nie mogą być wyłączone. W odniesieniu do drugiego pytania, TSUE stwierdził, że art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy 2011/7 nie stoją na przeszkodzie praktyce, w której wierzyciel nie dochodzi odsetek za opóźnienia w płatnościach krótsze niż miesiąc w zamian za spłatę kwoty głównej. Jest to dopuszczalne pod warunkiem, że wierzyciel dobrowolnie zrzekł się tych należności, a zgoda ta nie została wyrażona w chwili zawarcia umowy, co mogłoby stanowić nadużycie swobody umów. TSUE podkreślił, że dyrektywa nie zobowiązuje wierzycieli do żądania odsetek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania dyrektywy 2011/7 praktykę umowną dotyczącą zapłaty odsetek za opóźnienia w płatnościach i rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, jeżeli na mocy obowiązującego prawa krajowego praktyka ta stanowi część umowy zawartej przed dniem 16 marca 2013 r. Indywidualne zamówienia złożone po tej dacie mogą być wyłączone, jeśli stanowią jedynie wykonanie umowy zawartej przed tą datą. Jeśli stanowią samodzielne umowy zawarte po tej dacie, nie mogą być wyłączone.

Uzasadnienie

TSUE oparł się na wykładni art. 12 ust. 4 dyrektywy 2011/7, wskazując, że kluczowa jest data zawarcia umowy zgodnie z prawem krajowym. Wykładnia ta jest spójna z kontekstem dyrektywy i wcześniejszym orzecznictwem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
A Oyspolkaskarżący
B Kyspolkapozwany
wspólnota spadkobierców po Cinnepozwany
rząd fińskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2011/7/UE art. 1 § 1-2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Określa cel i zakres stosowania dyrektywy, mający na celu zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Definicje terminów używanych w dyrektywie, w tym 'transakcje handlowe', 'opóźnienia w płatnościach', 'odsetki za opóźnienia w płatnościach', 'ustawowe odsetki za opóźnienia w płatnościach'.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 3 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Zapewnienie, że w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami wierzyciel jest uprawniony do odsetek za opóźnienia w płatnościach.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 6 § 1-3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Zapewnienie wierzycielowi prawa do uzyskania od dłużnika co najmniej stałej kwoty 40 EUR jako rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, a także rozsądnej rekompensaty za koszty przekraczające tę kwotę.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 7 § 1-3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Warunki umowy lub praktyki dotyczące terminu płatności, odsetek za opóźnienia lub rekompensaty za koszty uznawane za niepodlegające wykonaniu lub stanowiące podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli są rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Wykluczenie odsetek lub rekompensaty jest rażąco nieuczciwe.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 12 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Możliwość wyłączenia przez państwa członkowskie umów zawartych przed dniem 16 marca 2013 r. z zakresu stosowania dyrektywy.

Ustawa o warunkach płatności art. 1 § 1-2

Ustawa nr 30/2013 o warunkach płatności w umowach handlowych (Finlandia)

Zakres stosowania ustawy do płatności między przedsiębiorstwami i organami zamawiającymi, a także stosowanie przepisów dotyczących warunków umów do praktyk umownych.

Ustawa o warunkach płatności art. 8 § 1, 3

Ustawa nr 30/2013 o warunkach płatności w umowach handlowych (Finlandia)

Bezskuteczność warunku umowy wykluczającego prawo do odsetek za opóźnienia lub prawo do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Ustawa o warunkach płatności art. 11 § 1-2

Ustawa nr 30/2013 o warunkach płatności w umowach handlowych (Finlandia)

Wejście w życie ustawy w dniu 16 marca 2013 r. i stosowanie przepisów obowiązujących w dniu zawarcia umowy do umów zawartych przed tą datą.

Ustawa o windykacji wierzytelności art. 10e

Ustawa nr 513/1999 o windykacji wierzytelności (Finlandia)

Prawo do uzyskania od dłużnika zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 EUR.

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/7/UE art. 4 § 3-4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Dotyczy transakcji między przedsiębiorstwami a organami publicznymi, w tym terminów płatności i możliwości ich przedłużenia.

Dyrektywa 2011/7/UE art. 13 § pierwszy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

Uchylenie dyrektywy 2000/35/WE ze skutkiem od 16 marca 2013 r., z zastrzeżeniem jej stosowania do umów zawartych przed tą datą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praktyka umowna ustanowiona przed 16 marca 2013 r. może być wyłączona z zakresu dyrektywy 2011/7, jeśli stanowi część umowy zawartej przed tą datą zgodnie z prawem krajowym. Dobrowolne zrzeczenie się przez wierzyciela odsetek za opóźnienia w płatnościach i rekompensaty za koszty odzyskiwania należności jest dopuszczalne, o ile nie stanowi nadużycia swobody umów.

Godne uwagi sformułowania

kluczowe jest ustalenie, czy praktyka umowna stanowi część umowy zawartej przed dniem 16 marca 2013 r. zgodnie z prawem krajowym dobrowolnie wyraził zgodę na zrzeczenie się zapłaty kwot należnych z tytułu tych odsetek i tej rekompensaty zgoda taka nie może być wyrażona w chwili zawarcia umowy

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

D. Gratsias

sędzia

Z. Csehi

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 12 ust. 4 i art. 7 dyrektywy 2011/7 w kontekście praktyk umownych i dobrowolnego zrzeczenia się odsetek za opóźnienia w płatnościach."

Ograniczenia: Konieczność analizy prawa krajowego w celu ustalenia daty zawarcia umowy i charakteru praktyki umownej. Dopuszczalność zrzeczenia się odsetek zależy od dobrowolności i braku nadużycia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla przedsiębiorców – możliwości dochodzenia odsetek za opóźnienia w płatnościach i interpretacji przepisów UE w tym zakresie. Wyjaśnia, kiedy wcześniejsze praktyki umowne mogą być chronione przed nowymi regulacjami.

Czy możesz uniknąć płacenia odsetek za opóźnienia w płatnościach? TSUE wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI