C-405/21
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe pozwalające na uznanie warunku umownego za nieuczciwy z powodu znaczącej nierównowagi praw i obowiązków, bez konieczności badania dobrej wiary przedsiębiorcy, są zgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy krajowe, które uznają warunek za nieuczciwy na podstawie znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, mogą być stosowane bez badania dobrej wiary przedsiębiorcy. Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie mogą zapewnić wyższy poziom ochrony konsumentów, a przepisy krajowe pozwalające na takie rozstrzygnięcie są zgodne z dyrektywą.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 ust. 1 oraz art. 8 i 8a dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa toczyła się między konsumentką FV a słoweńskim bankiem NOVA KREDITNA BANKA MARIBOR d.d. w przedmiocie umowy kredytu. Sąd odsyłający, Višje sodišče v Mariboru, miał wątpliwości, czy słoweńska ustawa o ochronie konsumentów (ZVPot), która uznaje warunki umowne za nieuczciwe, jeśli powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta lub są sprzeczne z zasadą dobrej wiary i uczciwości, może być stosowana w sposób, który pozwala na stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku na podstawie samej nierównowagi, bez badania dobrej wiary przedsiębiorcy. Trybunał przypomniał, że dyrektywa 93/13 wymaga mechanizmu kontroli nieuczciwych warunków umownych i że państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy zapewniające wyższy poziom ochrony konsumentów niż przewidziany w dyrektywie. Analizując art. 3 ust. 1 dyrektywy, Trybunał wskazał, że pojęcia "dobrej wiary" i "znaczącej nierównowagi" są kluczowe do oceny nieuczciwego charakteru warunku. Jednakże, zgodnie z art. 8 dyrektywy, państwa członkowskie mają swobodę w rozszerzaniu ochrony konsumentów, o ile przepisy krajowe są zgodne z traktatem i zapewniają wyższy poziom ochrony. W tym kontekście, Trybunał uznał, że przepisy krajowe, które pozwalają na stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku z powodu znaczącej nierównowagi, bez konieczności badania dobrej wiary przedsiębiorcy, nie stoją na przeszkodzie dyrektywie 93/13, pod warunkiem że zapewniają one wyższy poziom ochrony konsumentów. Trybunał zaznaczył również, że władze słoweńskie poinformowały Komisję o odpowiednich przepisach, co wykluczyło zastosowanie art. 8a dyrektywy w tym przypadku. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 i art. 8 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które w sytuacji gdy warunek umowny powoduje znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, pozwala stwierdzić nieuczciwy charakter tego warunku bez przeprowadzania w takim przypadku badania wymogu „dobrej wiary” w rozumieniu art. 3 ust. 1.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy krajowe pozwalające na stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku umownego z powodu znaczącej nierównowagi, bez konieczności badania dobrej wiary przedsiębiorcy, są zgodne z dyrektywą 93/13, pod warunkiem że zapewniają one wyższy poziom ochrony konsumentów.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że dyrektywa 93/13 wymaga mechanizmu kontroli nieuczciwych warunków, ale państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy zapewniające wyższy poziom ochrony. Ocena nieuczciwego charakteru warunku wymaga analizy zarówno dobrej wiary, jak i znaczącej nierównowagi, ale przepisy krajowe mogą traktować te przesłanki jako alternatywne, jeśli służy to wyższemu poziomowi ochrony konsumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FV | osoba_fizyczna | konsumentka |
| NOVA KREDITNA BANKA MARIBOR d.d. | spolka | instytucja bankowa |
| rząd słoweński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, uznaje się za nieuczciwe, jeśli stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej dyrektywą w celu zapewnienia wyższego poziomu ochrony konsumenta.
ZVPot art. 24 § 1
Zakon o varstvu potrošnikov (ustawa o ochronie konsumentów)
Warunki umowne uznaje się za nieuczciwe, jeżeli powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, lub powodują nieuzasadnioną szkodę, lub znacznie różnią się od racjonalnych oczekiwań konsumenta, lub są sprzeczne z zasadą dobrej wiary i uczciwości.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 8a § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie informują Komisję o przepisach rozszerzających ocenę nieuczciwego charakteru lub zawierających wykaz postanowień uznawanych za nieuczciwe.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem; wątpliwości interpretuje się na korzyść konsumenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy zapewniające wyższy poziom ochrony konsumentów niż przewidziany w dyrektywie 93/13. Przepisy krajowe, które traktują przesłanki "dobrej wiary" i "znaczącej nierównowagi" jako alternatywne, mogą być zgodne z dyrektywą, jeśli służą wyższemu poziomowi ochrony konsumentów.
Godne uwagi sformułowania
znacząca nierównowaga wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta wymóg dobrej wiary państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z traktatem w dziedzinie objętej dyrektywą
Skład orzekający
M. Ilešič
pełniący obowiązki prezesa izby
I. Jarukaitis
sędzia
Z. Csehi
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 ust. 1 i art. 8 dyrektywy 93/13 w kontekście krajowych przepisów dotyczących nieuczciwych warunków umownych, zwłaszcza w odniesieniu do relacji między przesłankami \"dobrej wiary\" i \"znaczącej nierównowagi\"."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa słoweńskiego i jego zgodności z dyrektywą UE. Konieczność oceny przez sąd krajowy, czy krajowe przepisy faktycznie zapewniają wyższy poziom ochrony konsumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów w UE – oceny nieuczciwych warunków umownych, co ma bezpośrednie przełożenie na umowy kredytowe i inne umowy konsumenckie. Wyjaśnia relację między kluczowymi przesłankami oceny nieuczciwości.
“Czy bank może powoływać się na 'dobrą wiarę', gdy warunki umowy kredytowej są dla konsumenta rażąco niekorzystne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI