C-403/23 i C-404/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe zakazujące zmian w składzie tymczasowego związku przedsiębiorstw po upływie terminu związania ofertą oraz przewidujące automatyczne wykonanie zabezpieczenia po wykluczeniu z postępowania są niezgodne z prawem UE, naruszając zasadę proporcjonalności i równego traktowania.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2004/18/WE w kontekście włoskich przepisów dotyczących zamówień publicznych. W postępowaniu głównym tymczasowy związek przedsiębiorstw (GTE Luxone) złożył ofertę, która następnie wygasła. Niektórzy członkowie związku odmówili jej potwierdzenia, co doprowadziło do wykluczenia całego związku z postępowania i wykonania zabezpieczenia. Sąd odsyłający pytał, czy włoskie przepisy zakazujące zmian w składzie związku i nakazujące automatyczne wykonanie zabezpieczenia są zgodne z prawem UE, w szczególności z zasadą proporcjonalności i równego traktowania. Trybunał uznał, że takie przepisy naruszają te zasady, ponieważ są zbyt restrykcyjne i nieproporcjonalne.
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczyły wykładni dyrektywy 2004/18/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych. Spór w postępowaniu głównym dotyczył decyzji włoskiej instytucji zamawiającej (Consip) o wykluczeniu tymczasowego związku przedsiębiorstw (GTE Luxone) z postępowania przetargowego oraz o wykonaniu zabezpieczenia finansowego. Problem wynikał z faktu, że po wygaśnięciu oferty złożonej przez związek, niektórzy jego członkowie odmówili jej potwierdzenia, co włoskie przepisy interpretowały jako niedopuszczalną zmianę składu związku i podstawę do wykluczenia. Ponadto, Consip postanowiła o wykonaniu tymczasowych zabezpieczeń finansowych ustanowionych przez związek. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi zgodności włoskich przepisów z prawem Unii, w szczególności z zasadą proporcjonalności, równego traktowania i przejrzystości. Trybunał, analizując przepisy dyrektywy 2004/18 oraz zasady ogólne prawa UE, orzekł, że włoskie przepisy, które zakazują jakichkolwiek zmian w składzie tymczasowego związku przedsiębiorstw po upływie terminu związania ofertą, nawet jeśli oferta wielokrotnie wygasła, są niezgodne z prawem UE. Podkreślono, że takie podejście narusza zasadę proporcjonalności, ponieważ jest zbyt restrykcyjne i nie uwzględnia sytuacji, gdy pozostali członkowie związku nadal spełniają wymogi. Ponadto, Trybunał uznał, że automatyczne wykonanie zabezpieczenia finansowego po wykluczeniu oferenta, bez indywidualnej oceny proporcjonalności kary, również narusza zasadę proporcjonalności i równego traktowania. W obu przypadkach orzeczenie Trybunału wskazuje na konieczność indywidualnej oceny sytuacji i stosowania środków proporcjonalnych do celu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z prawem UE, ponieważ naruszają zasadę proporcjonalności, są zbyt restrykcyjne i nie uwzględniają sytuacji, gdy pozostali członkowie związku nadal spełniają wymogi.
Uzasadnienie
Zakaz zmian w składzie tymczasowego związku przedsiębiorstw jest zbyt rygorystyczny, zwłaszcza gdy instytucja zamawiająca wielokrotnie prosi o przedłużenie ważności ofert. Narusza to zasadę proporcjonalności, ponieważ unieruchamia zasoby i stanowi obciążenie, szczególnie dla MŚP, bez uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (w sensie uznania ich argumentacji za zasadną)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Luxone Srl | spolka | skarżący |
| Sofein SpA | spolka | skarżący |
| Consip SpA | organ_krajowy | pozwany |
| Elba Compagnia di Assicurazioni e Riassicurazioni SpA | spolka | interwenient |
| Iren Smart Solutions SpA | spolka | interwenient |
| Consorzio Stabile Energie Locali Scarl | spolka | interwenient |
| City Green Light Srl | spolka | interwenient |
| Enel Sole Srl | spolka | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2004/18/WE art. 47 § 3
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Nie można wykluczać możliwości zmniejszenia pierwotnego składu tymczasowego związku przedsiębiorstw, który złożył ofertę, gdy upłynął termin ważności oferty, a instytucja zamawiająca wnosi o przedłużenie jej ważności, pod warunkiem spełnienia wymogów przez pozostałych członków i braku pogorszenia sytuacji konkurencyjnej.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 48 § 4
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Nie można wykluczać możliwości zmniejszenia pierwotnego składu tymczasowego związku przedsiębiorstw, który złożył ofertę, gdy upłynął termin ważności oferty, a instytucja zamawiająca wnosi o przedłużenie jej ważności, pod warunkiem spełnienia wymogów przez pozostałych członków i braku pogorszenia sytuacji konkurencyjnej.
Dyrektywa 2004/18/WE art. 2
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty. Zasady te stoją na przeszkodzie automatycznemu wykonaniu zabezpieczenia.
Decreto legislativo n. 163/2006 art. 11 § 6
Włoski kodeks zamówień publicznych (dawny)
Interpretowany jako zakazujący wycofania się z oferty po upływie terminu związania, nawet jeśli oferta wygasła. Trybunał uznał tę interpretację za niezgodną z prawem UE.
Decreto legislativo n. 163/2006 art. 37 § 9-10, 18-19
Włoski kodeks zamówień publicznych (dawny)
Zakaz zmian w składzie tymczasowego związku przedsiębiorstw, z pewnymi wyjątkami. Trybunał uznał ten zakaz za niezgodny z prawem UE w kontekście zasady proporcjonalności.
Decreto legislativo n. 163/2006 art. 38 § 1 lit. f)
Włoski kodeks zamówień publicznych (dawny)
Podstawa wykluczenia wykonawcy z postępowania. W kontekście wykluczenia całego związku z powodu uchybienia jednego członka, należy stosować zasadę proporcjonalności.
Pomocnicze
Karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Wolność prowadzenia działalności gospodarczej może być ograniczona, ale środki nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów.
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 50
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody świadczenia usług.
TFUE art. 54
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody przedsiębiorczości.
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada swobody świadczenia usług.
Decreto legislativo n. 163/2006 art. 48 § 1
Włoski kodeks zamówień publicznych (dawny)
Warunki weryfikacji zgodności z wymogami. Wykonanie zabezpieczenia może nastąpić, gdy oferent nie wykazał spełnienia wymogów.
Decreto legislativo n. 163/2006 art. 75 § 6
Włoski kodeks zamówień publicznych (dawny)
Zabezpieczenie pokrywa brak zawarcia umowy z przyczyn leżących po stronie wybranego oferenta. Automatyczne wykonanie zabezpieczenia po wykluczeniu, mimo nieudzielenia zamówienia, jest niezgodne z prawem UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy krajowe zakazujące zmian w składzie tymczasowego związku przedsiębiorstw po upływie terminu związania ofertą są zbyt restrykcyjne i naruszają zasadę proporcjonalności. Automatyczne wykonanie zabezpieczenia finansowego po wykluczeniu oferenta, bez indywidualnej oceny proporcjonalności, narusza zasadę proporcjonalności i równego traktowania. Wykładnia sądowa przepisów krajowych, która nakłada na członków związku obowiązek pozostania związanym ofertą na czas nieokreślony, narusza zasadę przejrzystości i jest niekorzystna dla zagranicznych oferentów.
Odrzucone argumenty
Włoskie przepisy dotyczące tymczasowych związków przedsiębiorstw i zabezpieczeń finansowych są zgodne z prawem UE, ponieważ zapewniają pewność obrotu i dyscyplinę wśród oferentów.
Godne uwagi sformułowania
zakaz zmiany składu tymczasowego związku przedsiębiorstw należy jednak oceniać w świetle ogólnych zasad prawa Unii, w szczególności zasady równego traktowania, wynikającego z niej obowiązku przejrzystości oraz zasady proporcjonalności przepisy ustanawiane przez państwa członkowskie [...] nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów automatyczne wykonanie takiego z góry określonego zabezpieczenia, niezależnie od charakteru uzupełnień dokonanych ewentualnie przez niedbałego oferenta, a zatem także w braku jakiegokolwiek zindywidualizowanego uzasadnienia, nie jest zgodne z wymogami wynikającymi z poszanowania zasady proporcjonalności.
Skład orzekający
N. Piçarra
prezes izby
N. Jääskinen
sędzia
M. Gavalec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dyrektywy 2004/18/WE w zakresie zmian w składzie tymczasowych związków przedsiębiorstw, wykluczenia z postępowania oraz stosowania zabezpieczeń finansowych; zasady proporcjonalności i równego traktowania w zamówieniach publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy wykładni dyrektywy 2004/18/WE, która została zastąpiona nowszą dyrektywą 2014/24/UE. Jednak zasady ogólne i wykładnia zasad proporcjonalności i równego traktowania pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa zamówień publicznych UE, takich jak proporcjonalność i równe traktowanie, w kontekście praktycznych problemów związanych z tymczasowymi związkami przedsiębiorstw i zabezpieczeniami finansowymi. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w zamówieniach publicznych.
“Czy wygaśnięcie oferty oznacza koniec zobowiązań? TSUE wyjaśnia zasady w zamówieniach publicznych.”
Sektor
zamówienia publiczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI