C-403/09 PPU
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że sąd państwa członkowskiego nie może wydać tymczasowego środka dotyczącego pieczy nad dzieckiem, jeśli sąd innego państwa członkowskiego, właściwy do rozstrzygnięcia sprawy, wydał już orzeczenie w tej sprawie, nawet jeśli sytuacja dziecka uległa zmianie.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 w kontekście tymczasowych środków dotyczących pieczy nad dzieckiem. Słowacki sąd zapytał, czy może wydać własny środek tymczasowy, przyznając pieczę matce, mimo że włoski sąd, właściwy do rozstrzygnięcia sprawy, powierzył tymczasowo pieczę ojcu. Trybunał uznał, że sąd państwa członkowskiego nie może zastosować środka tymczasowego, jeśli sąd innego państwa członkowskiego, właściwy do rozstrzygnięcia sprawy, wydał już orzeczenie w tej sprawie, nawet jeśli sytuacja dziecka uległa zmianie, aby nie podważyć zasady wzajemnego uznawania orzeczeń i nie utrwalać skutków bezprawnego uprowadzenia dziecka.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i odpowiedzialności rodzicielskiej. Sprawa dotyczyła konfliktu między orzeczeniami sądu włoskiego i słoweńskiego w kwestii tymczasowej pieczy nad dzieckiem. Sąd słoweński zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy może ustanowić własny środek tymczasowy, przyznając pieczę matce, mimo że sąd włoski, właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, powierzył tymczasowo pieczę ojcu, a jego orzeczenie zostało uznane za wykonalne w Słowenii. Trybunał, rozpatrując sprawę w trybie pilnym, podkreślił, że podstawą jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej jest dobro dziecka i kryterium bliskości, co zazwyczaj oznacza jurysdykcję sądów państwa zwykłego pobytu dziecka. Jednakże art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 dopuszcza w przypadkach niecierpiących zwłoki stosowanie środków tymczasowych przez sądy państwa, w którym dziecko się znajduje, nawet jeśli jurysdykcję do rozpoznania sprawy co do istoty ma sąd innego państwa członkowskiego. Trybunał uznał, że okoliczności podane przez sąd słoweński, takie jak integracja dziecka w nowym środowisku, nie uzasadniają zastosowania art. 20, ponieważ mogłoby to podważyć zasadę wzajemnego uznawania orzeczeń i utrwalić skutki bezprawnego uprowadzenia dziecka. Ponadto, środek tymczasowy powinien być stosowany wobec osób znajdujących się w państwie członkowskim, a ojciec dziecka mieszkał w innym państwie. Trybunał podkreślił, że wykładnia art. 20 nie może naruszać prawa dziecka do utrzymywania stałego kontaktu z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z nadrzędnym interesem dziecka, co powinno być ocenione przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy co do istoty. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że sąd państwa członkowskiego nie może zastosować środka tymczasowego w opisanych okolicznościach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 nie zezwala na takie działanie.
Uzasadnienie
Sąd państwa członkowskiego nie może stosować środków tymczasowych, jeśli sąd innego państwa członkowskiego, właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, wydał już orzeczenie w tej sprawie, nawet jeśli sytuacja dziecka uległa zmianie. Taka wykładnia podważyłaby zasady wzajemnego uznawania orzeczeń i mogłaby utrwalić skutki bezprawnego uprowadzenia dziecka, naruszając jednocześnie prawo dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jasna Detiček | osoba_fizyczna | skarżący |
| Maurizio Sgueglia | osoba_fizyczna | pozwany |
| rząd słoweński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 20 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Sądy państwa członkowskiego, w którym znajduje się dziecko, mogą stosować środki tymczasowe, w tym zabezpieczające, przewidziane prawem tego państwa, nawet jeśli jurysdykcję do rozpoznania sprawy co do istoty ma sąd innego państwa członkowskiego, pod warunkiem że środki te są pilne, stosowane względem osób lub mienia znajdujących się w tym państwie i mają charakter tymczasowy. Przepis ten powinien być interpretowany zawężająco.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej mają sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt w chwili wniesienia pozwu lub wniosku.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 11
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Definicja bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 21 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Orzeczenia wydane w jednym państwie członkowskim są uznawane w innych państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania specjalnego postępowania.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 28 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Orzeczenia w sprawie wykonywania odpowiedzialności rodzicielskiej wydane w państwie członkowskim pochodzenia, na terytorium którego są wykonalne, co do zasady powinny być wykonane w wezwanym państwie członkowskim.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 31 § 3
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Zakaz wszelkiej kontroli merytorycznej orzeczeń, o których wykonanie wystąpiono.
Konwencja haska z 1980 r. art. 12
Konwencja haska z dnia 25 października 1980 r. dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę
Konwencja haska z 1980 r. art. 13
Konwencja haska z dnia 25 października 1980 r. dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę
Zakon o pravdnem postopku art. 411 § 1
Zakon o pravdnem postopku (Słowenia)
Zakon o pravdnem postopku art. 411 § 3
Zakon o pravdnem postopku (Słowenia)
ZIZ art. 272 § 1
Zakon o izvršbi in zavarovanju (Słowenia)
ZIZ art. 278 § 2
Zakon o izvršbi in zavarovanju (Słowenia)
Zakon o zakonski zvezi in družinskih razmerjih art. 105 § 3
Zakon o zakonski zvezi in družinskih razmerjih (Słowenia)
Karta art. 24 § 3
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo dziecka do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd państwa członkowskiego nie może stosować środków tymczasowych, jeśli sąd właściwy do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty wydał już orzeczenie. Wykładnia art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 nie może podważać zasady wzajemnego uznawania orzeczeń. Zmiana okoliczności faktycznych nie uzasadnia zastosowania art. 20 przez sąd niewłaściwy. Art. 20 nie może być wykorzystany do utrwalenia skutków bezprawnego uprowadzenia dziecka. Środki tymczasowe powinny być stosowane wobec osób znajdujących się w państwie członkowskim sądu wydającego środek. Wykładnia art. 20 nie może naruszać prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.
Godne uwagi sformułowania
podstawy jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej ustanowione w tym rozporządzeniu ukształtowane są zgodnie z zasadą dobra dziecka, w szczególności według kryterium bliskości sądy państwa członkowskiego stosują, niezależnie od przepisów niniejszego rozporządzenia, środki tymczasowe przewidziane w prawie tego państwa członkowskiego, włącznie ze środkami zabezpieczającymi, w odniesieniu do osób lub mienia znajdujących się w tym państwie, nawet jeśli na podstawie niniejszego rozporządzenia rozpoznanie sprawy co do istoty należy do jurysdykcji sądu innego państwa członkowskiego przepis ten zawiera wyjątek od systemu jurysdykcyjnego określonego przez wspomniane rozporządzenie, powinien więc być interpretowany zawężająco stwierdzenie istnienia sytuacji niecierpiącej zwłoki w przypadku, jaki występuje w rozpoznawanej sprawie, byłoby sprzeczne z zasadą wzajemnego uznawania orzeczeń bezprawne uprowadzenie dziecka w następstwie decyzji podjętej jednostronnie przez jedno z rodziców najczęściej pozbawia dziecko możliwości utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z drugim z rodziców nie należy interpretować art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 w sposób umożliwiający posłużenie się tym przepisem rodzicowi, który bezprawnie uprowadził dziecko, jako instrumentem do przedłużenia sytuacji faktycznej powstałej w wyniku jego bezprawnego działania lub do zalegalizowania skutków tego działania
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes_izby
R. Silva de Lapuerta
sędzia
E. Juhász
sędzia
J. Malenovský
sprawozdawca
D. Šváby
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 20 rozporządzenia nr 2201/2003 w kontekście środków tymczasowych dotyczących pieczy nad dzieckiem, zasada wzajemnego uznawania orzeczeń w sprawach rodzinnych, ochrona dziecka przed skutkami bezprawnego uprowadzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu jurysdykcji między państwami członkowskimi w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej, gdy sąd właściwy do rozpoznania sprawy co do istoty wydał już orzeczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego problemu prawnego związanego z bezprawnym uprowadzeniem dziecka i konfliktem jurysdykcji między państwami UE, co ma dużą wagę emocjonalną i praktyczną dla rodzin.
“Czy sąd może zmienić decyzję o pieczy nad dzieckiem, jeśli zostało ono bezprawnie uprowadzone do innego kraju UE?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI