C-402/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-09-30

cjeuazyl_imigracjapowrotyWysokatrybunal

powrotyobywatele państw trzecichprawo do opieki zdrowotnejjedność rodzinyKarta praw podstawowychskutek zawieszającyśrodki odwoławczeciężka chorobazależność

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że prawo UE wymaga zapewnienia podstawowych warunków bytowych rodzicowi ciężko chorego pełnoletniego dziecka, jeśli jego obecność jest niezbędna, a dziecko jest zależne i nie ma środków do samodzielnego utrzymania.

Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (LM), którego córka, mimo osiągnięcia pełnoletności, cierpiała na ciężką chorobę i była zależna od ojca. LM zaskarżył decyzję nakazującą mu opuszczenie terytorium Belgii. Sąd odsyłający pytał, czy prawo UE (dyrektywa 2008/115 i Karta Praw Podstawowych) stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie zapewniają podstawowych warunków bytowych rodzicowi w takiej sytuacji. Trybunał uznał, że prawo UE wymaga zapewnienia tych warunków, aby umożliwić rodzicowi opiekę nad dzieckiem i zapobiec naruszeniu jego praw.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2008/115/WE w sprawie powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa dotyczyła obywatela państwa trzeciego (LM), który przebywał nielegalnie w Belgii i korzystał z pomocy społecznej ze względu na ciężką chorobę córki, która mimo osiągnięcia pełnoletności nadal była od niego zależna. LM zaskarżył decyzję nakazującą mu opuszczenie terytorium Belgii. Sąd odsyłający pytał, czy belgijskie przepisy, które ograniczały pomoc społeczną dla LM po osiągnięciu przez córkę pełnoletności, były zgodne z prawem UE, zwłaszcza w kontekście zapewnienia podstawowych warunków bytowych i skutecznego środka odwoławczego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 5, 13 i 14 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 7, 19 ust. 2 oraz art. 21 i 47 Karty praw podstawowych należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie przewidują zaspokojenia podstawowych warunków bytowych obywatela państwa trzeciego, jeśli jest on rodzicem ciężko chorego pełnoletniego dziecka, od którego jest zależny, a jego obecność jest niezbędna, a także jeśli dziecko zaskarżyło decyzję nakazującą powrót, która mogłaby narazić je na poważne ryzyko pogorszenia stanu zdrowia, a rodzic jest pozbawiony środków do samodzielnego utrzymania. Trybunał podkreślił, że celem jest zapewnienie jedności rodziny, opieki zdrowotnej i uwzględnienie szczególnych potrzeb, a także zapewnienie skutecznego środka odwoławczego z mocą zawieszającą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy krajowe nie mogą stać na przeszkodzie zapewnieniu podstawowych warunków bytowych w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 5, 13 i 14 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 7, 19 ust. 2 oraz art. 21 i 47 Karty praw podstawowych wymagają zapewnienia podstawowych warunków bytowych obywatelowi państwa trzeciego, który jest rodzicem ciężko chorego, zależnego pełnoletniego dziecka, którego obecność jest niezbędna, a decyzja nakazująca powrót rodzica mogłaby narazić dziecko na poważne ryzyko pogorszenia stanu zdrowia. Celem jest zapewnienie jedności rodziny, opieki zdrowotnej i skutecznego środka odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

obywatel państwa trzeciego (LM)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
LM	osoba_fizyczna	skarżący
Centre public d’action sociale de Seraing	organ_krajowy	pozwany

Przepisy (13)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Obowiązek uwzględniania stanu zdrowia obywatela państwa trzeciego oraz przestrzegania zasady non-refoulement.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 13 § 1

Obowiązek zapewnienia możliwości skorzystania ze skutecznych środków odwoławczych od decyzji dotyczących powrotu.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 14 § 1

Gwarancje w oczekiwaniu na powrót: jedność rodziny, opieka zdrowotna, dostęp do edukacji, uwzględnienie szczególnych potrzeb osób wymagających szczególnego traktowania.

Karta praw podstawowych art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Karta praw podstawowych art. 19 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz wydalania lub zawracania z terytorium państw członkowskich do państwa, gdzie jednostce grozi kara śmierci, tortury lub inne nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie.

Karta praw podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3

Definicje 'powrotu', 'decyzji nakazującej powrót' i 'wydalenia'.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8 § 3

Możliwość wydawania odrębnych decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych nakazujących wydalenie.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 9 § 1

Obowiązek wstrzymania wydalenia, jeżeli miałoby ono naruszać zasadę non-refoulement lub gdy obowiązuje zawieszenie wykonania decyzji nakazującej powrót.

Dyrektywa 2008/115/WE art. 13 § 2

Możliwość tymczasowego zawieszenia wykonania decyzji nakazującej powrót przez organ rozpatrujący środek odwoławczy.

Karta praw podstawowych art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz dyskryminacji.

loi organique du 8 juillet 1976 des centres publics d’action sociale art. 57 § 2

Ustawa organiczna z dnia 8 lipca 1976 r. o publicznych ośrodkach opieki społecznej

Ograniczenie misji publicznego ośrodka pomocy społecznej do udzielania cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE wymaga zapewnienia podstawowych warunków bytowych rodzicowi ciężko chorego, zależnego pełnoletniego dziecka, jeśli jego obecność jest niezbędna. Środek odwoławczy od decyzji nakazującej powrót musi mieć skutek zawieszający z mocy prawa, gdy wykonanie decyzji może narazić dziecko na poważne ryzyko pogorszenia stanu zdrowia. Pełnoletność dziecka nie wyłącza stosowania przepisów o ochronie, jeśli nadal jest ono zależne od rodzica.

Odrzucone argumenty

Brak związku sytuacji LM z prawem UE, ponieważ termin dobrowolnego wyjazdu upłynął, a wydalenie nie zostało wstrzymane. LM nie cierpi na ciężką chorobę, więc jego wydalenie nie narusza art. 5 dyrektywy. Środek odwoławczy wywołujący skutek zawieszający powinien być stosowany tylko do decyzji o wydaleniu, a nie do decyzji nakazującej powrót.

Godne uwagi sformułowania

obecność rodzica przy pełnoletnim dziecku jest w ocenie lekarzy niezbędna ze względu na szczególną podatność dziecka na zagrożenia związane z jego stanem zdrowia środkowi odwoławczemu wniesionemu od decyzji nakazującej powrót powinien – w celu zapewnienia wobec danego obywatela państwa trzeciego poszanowania wymogów wynikających z zasady non-refoulement oraz z art. 47 karty praw podstawowych – towarzyszyć skutek zawieszający z mocy prawa nie można wykluczyć, że omawiane zaspokojenie może przybrać formę pomocy społecznej przyznanej bezpośrednio pełnoletniemu dziecku, o ile pomoc ta jest dostosowana i wystarczająca

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

M. Safjan

sędzia

L. Bay Larsen

sprawozdawca

C. Toader

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2008/115/WE i Karty Praw Podstawowych w kontekście ochrony praw obywateli państw trzecich, zwłaszcza rodziców ciężko chorych dzieci, oraz wymogu zapewnienia skutecznych środków odwoławczych z mocą zawieszającą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której dziecko, mimo pełnoletności, jest ciężko chore i zależne od rodzica, a obecność rodzica jest niezbędna. Wymaga indywidualnej oceny sytuacji faktycznej przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa porusza ważny temat ochrony praw człowieka w kontekście polityki migracyjnej, łącząc kwestie zdrowia, rodziny i prawa do skutecznej ochrony sądowej. Pokazuje, jak prawo UE stara się uwzględniać indywidualne, trudne sytuacje życiowe.

“Czy prawo UE chroni rodzica chorego dziecka przed deportacją? Trybunał daje odpowiedź.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

powroty obywatele państw trzecich prawo do opieki zdrowotnej jedność rodziny Karta praw podstawowych skutek zawieszający środki odwoławcze ciężka choroba zależność

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI