C-401/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-04-23
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATwewnątrzwspólnotowe nabycie towarówtransportprocedura zawieszenia poboru akcyzytransakcje łańcuchoweprawo do rozporządzania jak właścicielin dubio mitiuspewność prawa

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowego transportu towarów w procedurze zawieszenia poboru akcyzy może uzyskać prawo do rozporządzania nimi jak właściciel, jeśli ma możliwość wpływania na ich sytuację prawną, a prawo UE zakazuje stosowania krajowej zasady 'in dubio mitius' w celu obejścia wykładni Trybunału.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy VAT w kontekście wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w ramach transakcji łańcuchowych z wykorzystaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. Sąd odsyłający pytał, kiedy podatnik nabywa prawo do rozporządzania towarem jak właściciel w takich okolicznościach oraz czy można stosować krajową zasadę 'in dubio mitius' przy interpretacji przepisów. Trybunał wyjaśnił, że prawo do rozporządzania towarem jak właściciel uzyskuje się, gdy podatnik ma możliwość wpływania na sytuację prawną towaru, a także że prawo UE nie pozwala na stosowanie krajowych zasad interpretacji korzystniejszych dla podatnika, jeśli są one sprzeczne z wykładnią Trybunału.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 20 dyrektywy VAT w sprawie spółki Herst s.r.o., która dokonywała wewnątrzwspólnotowego transportu paliw w procedurze zawieszenia poboru akcyzy z różnych państw członkowskich do Czech. Herst nie była pierwotnie właścicielem paliw, lecz nabywała je w ramach łańcucha transakcji, a prawo do rozporządzania nimi jak właściciel miała uzyskać dopiero po ich dopuszczeniu do swobodnego obrotu w Czechach. Sąd odsyłający pytał, czy w takich okolicznościach Herst uzyskała prawo do rozporządzania towarem jak właściciel w rozumieniu dyrektywy VAT, oraz czy można stosować czeską zasadę konstytucyjną 'in dubio mitius' (wątpliwości rozstrzyga się na korzyść podatnika) przy interpretacji przepisów, nawet jeśli wykładnia Trybunału jest mniej korzystna. Trybunał orzekł, że podatnik uzyskuje prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, jeśli ma możliwość podejmowania decyzji mogących wpłynąć na sytuację prawną towaru, w tym jego sprzedaży. Okoliczność, że podatnik od początku miał zamiar nabyć towary do celów swojej działalności gospodarczej po ich dopuszczeniu do swobodnego obrotu, jest istotna w całościowej ocenie sprawy. Ponadto, Trybunał stwierdził, że prawo Unii stoi na przeszkodzie stosowaniu krajowej zasady 'in dubio mitius' w celu obejścia wykładni Trybunału, nawet jeśli dotyczy to stosunków prawnych powstałych przed wydaniem orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podatnik uzyskuje prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, jeśli ma możliwość podejmowania decyzji mogących wpłynąć na sytuację prawną tych samych towarów, w tym w szczególności decyzji o ich sprzedaży. Okoliczność, że podatnik od początku miał zamiar nabyć te towary do celów swojej działalności gospodarczej po ich dopuszczeniu do swobodnego obrotu w państwie członkowskim przeznaczenia, stanowi okoliczność, którą sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę w ramach całościowej oceny wszystkich szczególnych okoliczności rozpatrywanej przez niego sprawy w celu ustalenia, do której z kolejnych transakcji nabycia należy przypisać rzeczony transport wewnątrzwspólnotowy.

Uzasadnienie

Trybunał przypomniał, że przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel nie ogranicza się do przeniesienia własności w formie przewidzianej przez prawo krajowe, lecz obejmuje każdą czynność przeniesienia rzeczy przez stronę, która upoważnia drugą stronę do faktycznego rozporządzania nią, tak jakby była ona jej właścicielem. Kluczowe jest istnienie możliwości podejmowania decyzji wpływających na sytuację prawną dobra, w tym jego sprzedaży. W przypadku transakcji łańcuchowych z jednym transportem wewnątrzwspólnotowym, transport ten przypisuje się tylko jednej dostawie, a ustalenie tej dostawy wymaga całościowej oceny okoliczności, w tym momentu przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Herst s. r. o.spolkaskarżący
Odvolací finanční ředitelstvíorgan_krajowypozwany
Rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dotyczy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Dyrektywa VAT art. 14 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Definicja dostawy towarów jako przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel.

Dyrektywa VAT art. 20 § pierwszy akapit

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Definicja wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Dyrektywa VAT art. 138 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Zwalnia dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do innego państwa członkowskiego.

zákon č. 235/2004 Sb. art. 2 § 1 lit. a)

Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej (czeska)

Opodatkowanie odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

zákon č. 235/2004 Sb. art. 13 § 1

Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej (czeska)

Dostawa towarów jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

zákon č. 235/2004 Sb. art. 72 § 1 lit. a)

Ustawa nr 235/2004 Sb. o podatku od wartości dodanej (czeska)

Prawo do odliczenia VAT naliczonego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Dyrektywa VAT art. 138 § 2 lit. b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2008/118/WE

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Reguluje procedurę zawieszenia poboru akcyzy.

TFUE art. 288 § akapit trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek dostosowania prawa krajowego do prawa Unii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE wymaga jednolitej wykładni i stosowania przepisów, a zasada pewności prawa nie pozwala na dowolne ograniczanie skutków orzeczeń Trybunału w czasie. Prawo do rozporządzania towarem jak właściciel jest szersze niż przeniesienie własności i obejmuje możliwość wpływania na sytuację prawną towaru.

Odrzucone argumenty

Możliwość stosowania krajowej zasady 'in dubio mitius' w celu zapewnienia podatnikowi korzystniejszej wykładni przepisów, nawet wbrew wykładni Trybunału. Procedura zawieszenia poboru akcyzy powinna wpływać na ustalenie momentu przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Godne uwagi sformułowania

przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel nie ogranicza się do przeniesienia własności w formie przewidzianej przez właściwe prawo krajowe, lecz obejmuje każdą czynność przeniesienia rzeczy przez stronę, która upoważnia drugą stronę do faktycznego rozporządzania nią, tak jakby była ona właścicielem tej rzeczy prawo Unii stoi na przeszkodzie temu, by sąd krajowy [...] przyjął wykładnię najkorzystniejszą dla podatnika, opierając się na krajowej zasadzie konstytucyjnej in dubio mitius, nawet po orzeczeniu przez Trybunał, że taka wykładnia jest niezgodna z prawem Unii.

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

S. Rodin

sędzia

D. Šváby

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w transakcjach łańcuchowych z wykorzystaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy; zakaz stosowania krajowych zasad interpretacji sprzecznych z wykładnią TSUE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji transakcji łańcuchowych z wykorzystaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. Interpretacja zasady 'in dubio mitius' jest ograniczona do przypadków, gdy nie jest sprzeczna z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych zagadnień VAT w transakcjach międzynarodowych i procedur akcyzowych, a także konfliktu między prawem krajowym a unijnym w interpretacji przepisów. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i UE.

Kiedy VAT od paliw w transporcie międzynarodowym? TSUE wyjaśnia kluczowe zasady dla firm.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI