Orzeczenie · 2015-01-13

C-401/12 P do C-403/12 P

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2015-01-13
cjeuochrona_srodowiskajakosc_powietrzaWysokatrybunal
jakość powietrzadwutlenek azotupył PM10Konwencja z Aarhusdostęp do wymiaru sprawiedliwościrozporządzeniedyrektywaprocedura odwoławczaakt administracyjny

Podsumowanie

Sprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez Radę, Parlament Europejski i Komisję Europejską od wyroku Sądu, który stwierdził nieważność decyzji Komisji C(2009) 6121 z dnia 28 lipca 2009 r. Decyzja ta odrzucała jako niedopuszczalny wniosek organizacji pozarządowych (Vereniging Milieudefensie i Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht) o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej dotyczącej decyzji Komisji C(2009) 2560 z dnia 7 kwietnia 2009 r. Decyzja ta przyznawała Królestwu Niderlandów czasowe odstępstwo od obowiązków przewidzianych w dyrektywie 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza. Sąd w pierwszej instancji uwzględnił skargę organizacji pozarządowych, uznając, że art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006 (wdrażającego Konwencję z Aarhus) jest niezgodny z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, ponieważ ogranicza dostęp do wymiaru sprawiedliwości do tzw. „aktów administracyjnych” (środków o charakterze indywidualnym). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uchylił wyrok Sądu. Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie posiada wymaganego jasnego i precyzyjnego charakteru, aby można było skutecznie powołać się na ten przepis przed sądem Unii w celu oceny zgodności z prawem art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006. Trybunał podkreślił, że przepisy umów międzynarodowych, których stroną jest Unia, mają pierwszeństwo przed aktami prawa wtórnego, ale ich stosowanie w porządku prawnym Unii nie może być oderwane od międzynarodowych źródeł tych przepisów. W tym przypadku, art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie spełnia przesłanek bezpośredniego skutku, a rozporządzenie nr 1367/2006 nie zawiera wyraźnego odesłania do szczegółowych przepisów Konwencji ani nie przyznaje prawa jednostkom. W konsekwencji, Trybunał oddalił skargę organizacji pozarządowych, uznając, że nie można było skutecznie kwestionować ważności rozporządzenia nr 1367/2006 w oparciu o Konwencję z Aarhus.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych w kontekście prawa UE i umów międzynarodowych, w szczególności Konwencji z Aarhus.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego zakresu rozporządzenia nr 1367/2006 i możliwości powoływania się na przepisy umów międzynarodowych w celu kontroli ważności aktów prawa UE.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Konwencji z Aarhus, w szczególności art. 9 ust. 3, mogą być podstawą do oceny ważności rozporządzenia Unii Europejskiej w świetle prawa międzynarodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Konwencji z Aarhus, w tym art. 9 ust. 3, nie posiadają wymaganego jasnego i precyzyjnego charakteru, aby można było skutecznie powołać się na nie przed sądem Unii w celu oceny zgodności z prawem rozporządzenia nr 1367/2006.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie ma bezpośredniego skutku, ponieważ jest uzależniony od przepisów krajowych i nie zawiera bezwarunkowych zobowiązań. Wyjątki od tej zasady, wynikające z orzecznictwa (np. wyroki Fediol i Nakajima), nie mają zastosowania w tej sprawie, ponieważ rozporządzenie nr 1367/2006 nie zawiera wyraźnego odesłania do szczegółowych przepisów Konwencji ani nie przyznaje prawa jednostkom.

Czy decyzja Komisji przyznająca państwu członkowskiemu odroczenie terminu osiągnięcia dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń powietrza jest „aktem administracyjnym” w rozumieniu rozporządzenia nr 1367/2006, który może być przedmiotem wewnętrznej procedury odwoławczej?

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja ta nie jest środkiem o charakterze indywidualnym i nie może być uznana za „akt administracyjny” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1367/2006, który może być przedmiotem wewnętrznej procedury odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja ta jest aktem administracyjnym. Trybunał, uchylając wyrok Sądu, nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio, skupiając się na braku możliwości powołania się na Konwencję z Aarhus. Jednakże, oddalając skargę organizacji pozarządowych, Trybunał pośrednio potwierdził stanowisko Komisji, że decyzja ta nie była aktem administracyjnym w rozumieniu rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono odwołanie
Strona wygrywająca
Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski, Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uewnoszący_odwołanie
Parlament Europejskiinstytucja_uewnoszący_odwołanie
Komisja Europejskainstytucja_uewnoszący_odwołanie
Republika Czeskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Vereniging Milieudefensieinneskarżący_w_pierwszej_instancji
Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrechtinneskarżący_w_pierwszej_instancji

Przepisy (17)

Główne

Konwencja z Aarhus art. 9 § 3

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Nie posiada wymaganego jasnego i precyzyjnego charakteru, aby można było skutecznie powołać się na ten przepis przed sądem Unii w celu oceny zgodności z prawem innych aktów prawnych.

Rozporządzenie nr 1367/2006 art. 1 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Rozporządzenie nr 1367/2006 art. 2 § 1 lit. g)

Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja 'aktu administracyjnego' jako 'każdy indywidualnie adresowany środek [...] podejmowany w zakresie prawa ochrony środowiska przez instytucję lub organ Wspólnoty oraz mający prawnie wiążący charakter i skutek zewnętrzny'.

Rozporządzenie nr 1367/2006 art. 10 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Ustanawia wewnętrzną procedurę odwoławczą wyłącznie w odniesieniu do 'aktu administracyjnego'.

Dyrektywa 2008/50/WE art. 22

Dyrektywa 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Pomocnicze

Konwencja z Aarhus art. 1

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Konwencja z Aarhus art. 9 § 1

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Konwencja z Aarhus art. 9 § 2

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Statut TSUE art. 56

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

TFUE art. 216 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TWE art. 300 § 7

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Regulamin postępowania art. 138 § 1 i 2

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 140 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 169 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 178 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 184 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 61 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus nie ma bezpośredniego skutku i nie może być podstawą do oceny ważności rozporządzenia nr 1367/2006. • Rozporządzenie nr 1367/2006 nie zawiera wyraźnego odesłania do szczegółowych przepisów Konwencji z Aarhus ani nie przyznaje prawa jednostkom. • Wyjątki od zasady braku bezpośredniego skutku umów międzynarodowych, wynikające z orzecznictwa (wyroki Fediol, Nakajima), nie mają zastosowania w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1367/2006 jest niezgodny z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, ponieważ ogranicza dostęp do wymiaru sprawiedliwości do aktów administracyjnych. • Decyzja Komisji przyznająca odroczenie terminu osiągnięcia dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń powietrza jest aktem administracyjnym w rozumieniu rozporządzenia nr 1367/2006.

Godne uwagi sformułowania

„każdy indywidualnie adresowany środek [każdy środek o charakterze indywidualnym]” • „nie zawiera on żadnego bezwarunkowego i dostatecznie precyzyjnego zobowiązania, aby regulować bezpośrednio sytuację prawną jednostek” • „stronom tej konwencji przysługuje szeroki zakres swobodnego uznania przy definiowaniu zasad wdrażania „procedur administracyjnych i sądowych”

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

K. Lenaerts

wiceprezes

A. Tizzano

prezes_izby

L. Bay Larsen

prezes_izby

T. von Danwitz

prezes_izby

A. Ó Caoimh

prezes_izby

J.C. Bonichot

sprawozdawca-prezes_izby

E. Levits

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Berger

sędzia

A. Prechal

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych w kontekście prawa UE i umów międzynarodowych, w szczególności Konwencji z Aarhus."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zakresu rozporządzenia nr 1367/2006 i możliwości powoływania się na przepisy umów międzynarodowych w celu kontroli ważności aktów prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych oraz relacji między prawem UE a umowami międzynarodowymi, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i prawie UE.

Czy organizacje ekologiczne mogą kwestionować decyzje UE na podstawie Konwencji z Aarhus? Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnia.

Sektor

ochrona_srodowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy