C-400/13 i C-408/13

Trybunał Sprawiedliwości2014-12-18
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
alimentyjurysdykcjarozporządzenie 4/2009prawo UEtransgranicznesąd krajowykoncentracja właściwościochrona wierzyciela

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że niemieckie przepisy koncentrujące właściwość sądów w sprawach alimentacyjnych mogą naruszać prawo UE, jeśli utrudniają wierzycielom dochodzenie należności.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych. Niemieckie przepisy (AUG) koncentrowały właściwość sądów w sprawach transgranicznych do jednego sądu rejonowego, co mogło utrudniać wierzycielom dochodzenie należności. Trybunał uznał, że takie przepisy mogą być niezgodne z prawem UE, jeśli nie zapewniają skutecznego dochodzenia należności i nie chronią interesów wierzycieli, mimo że mogą usprawniać zarządzanie wymiarem sprawiedliwości.

Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez niemieckie sądy Amtsgericht Düsseldorf i Amtsgericht Karlsruhe dotyczyły wykładni art. 3 lit. a) i b) rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji w sprawach zobowiązań alimentacyjnych. Spory dotyczyły sytuacji, w których wierzyciel alimentacyjny (dziecko lub małżonek) dochodził należności od osoby zamieszkałej w innym państwie członkowskim (Belgia, Barbados). Niemieckie przepisy krajowe (§ 28 AUG) ustanawiały koncentrację właściwości, kierując sprawy do sądu rejonowego właściwego dla siedziby sądu okręgowego, co mogło być inne niż sąd miejsca zamieszkania wierzyciela. Sądy odsyłające miały wątpliwości, czy takie przepisy są zgodne z rozporządzeniem nr 4/2009, które przewiduje jurysdykcję sądu zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub wierzyciela. Trybunał przypomniał, że przepisy jurysdykcyjne należy interpretować autonomicznie, biorąc pod uwagę cele i system rozporządzenia, a także ogólne zasady prawa krajowego. Celem rozporządzenia jest ułatwienie dochodzenia należności alimentacyjnych w sytuacjach transgranicznych i ochrona wierzycieli jako słabszej strony. Choć państwa członkowskie mają swobodę w organizacji sądownictwa, przepisy krajowe nie mogą podważać skuteczności prawa UE. Trybunał uznał, że niemieckie przepisy koncentrujące właściwość mogą stać na przeszkodzie art. 3 lit. b) rozporządzenia, jeśli utrudniają skuteczne dochodzenie należności i nie chronią interesów wierzycieli, mimo że mogą usprawniać zarządzanie wymiarem sprawiedliwości poprzez specjalizację sądów. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że przepisy krajowe ustanawiające taką koncentrację właściwości są niezgodne z prawem UE, chyba że sąd odsyłający ustali, iż przyczyniają się one do prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, chronią interesy wierzycieli i ułatwiają skuteczne dochodzenie należności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko pod warunkiem, że przepisy te przyczyniają się do prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, chronią interesy wierzycieli alimentacyjnych i ułatwiają skuteczne dochodzenie należności.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć rozporządzenie nr 4/2009 ma na celu ułatwienie dochodzenia należności alimentacyjnych i ochronę wierzycieli, państwa członkowskie zachowują pewną swobodę w organizacji sądownictwa. Niemieckie przepisy koncentrujące właściwość mogą być zgodne z prawem UE, jeśli nie podważają tych celów, a wręcz je wspierają poprzez specjalizację sądów i usprawnienie postępowania, co musi zostać ocenione przez sąd krajowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

wierzyciel alimentacyjny (potencjalnie)

Strony

NazwaTypRola
Sophia Marie Nicole Sandersosoba_fizycznaskarżący
Marianna Sandersosoba_fizycznaprzedstawiciel skarżącego
David Verhaegenosoba_fizycznapozwany
Barbara Huberosoba_fizycznaskarżący
Manfred Huberosoba_fizycznapozwany
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 3 § lit. a) i b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Określa sądy właściwe do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych, wskazując jako kryteria zwykłe miejsce pobytu pozwanego lub wierzyciela. Przepis ten określa zarówno jurysdykcję krajową, jak i właściwość miejscową.

AUG art. 28 § ust. 1

Ustawa o dochodzeniu należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w stosunkach z innymi państwami (Auslandsunterhaltsgesetz - AUG)

Ustanawia koncentrację właściwości sądowej w transgranicznych sprawach alimentacyjnych na rzecz sądu pierwszej instancji właściwego dla siedziby sądu odwoławczego.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Określa zakres stosowania rozporządzenia do zobowiązań alimentacyjnych wynikających ze stosunków rodzinnych, pokrewieństwa, małżeństwa lub powinowactwa.

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Dotyczy wyboru sądu.

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 5

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Dotyczy jurysdykcji wynikającej z wdania się w spór przez pozwanego.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § pkt 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Dotyczy jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych, wskazując sąd miejsca zamieszkania uprawnionego do alimentów.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

TFUE art. 5

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada pomocniczości i proporcjonalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemieckie przepisy koncentrujące właściwość sądową w transgranicznych sprawach alimentacyjnych mogą naruszać prawo UE, jeśli utrudniają wierzycielom dochodzenie należności. Cel rozporządzenia nr 4/2009 to ułatwienie dochodzenia należności i ochrona wierzycieli jako słabszej strony.

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy koncentrujące właściwość usprawniają zarządzanie wymiarem sprawiedliwości poprzez specjalizację sądów i dostęp do wiedzy fachowej. Koncentracja właściwości może prowadzić do lepszego administrowania wymiarem sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

sąd miejsca zamieszkania wierzyciela alimentacyjnego może najlepiej stwierdzić, jakie są jego potrzeby oraz określić ich zakres przepisy jurysdykcyjne powinny być przedmiotem wykładni autonomicznej wierzyciel alimentacyjny jest uważany za słabszą stronę w postępowaniu

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

A. Ó Caoimh

sędzia

C. Toader

sprawozdawca

E. Jarašiūnas

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rozporządzenia nr 4/2009 w zakresie jurysdykcji w transgranicznych sprawach alimentacyjnych oraz zgodność krajowych przepisów koncentrujących właściwość z prawem UE."

Ograniczenia: Ocena zgodności krajowych przepisów z prawem UE wymaga indywidualnej analizy przez sąd krajowy, uwzględniającej specyfikę danego systemu sądownictwa i skuteczność dochodzenia należności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych problemów w dochodzeniu alimentów w kontekście transgranicznym, co jest istotne dla wielu osób i prawników. Wykładnia przepisów UE w odniesieniu do krajowych regulacji proceduralnych jest zawsze ciekawa.

Niemieckie sądy mogą utrudniać dochodzenie alimentów? TSUE wyjaśnia, kiedy krajowe przepisy są niezgodne z prawem UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI