C-399/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-10-16
cjeutransporttransport lotniczyWysokatrybunal
transport lotniczyprawa pasażerówodszkodowanieopóźnienie lotunadzwyczajne okolicznościuderzenie piorunarozporządzenie 261/2004TSUE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że uderzenie pioruna w samolot, skutkujące obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa i opóźnieniem, może być uznane za 'nadzwyczajną okoliczność' zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w kontekście opóźnienia lotu spowodowanego uderzeniem pioruna w samolot. Landesgericht Korneuburg zapytał, czy takie zdarzenie, wymagające obowiązkowej kontroli technicznej, można uznać za 'nadzwyczajną okoliczność'. Trybunał, analizując pojęcie 'nadzwyczajnych okoliczności' jako zdarzeń zewnętrznych, niezależnych od przewoźnika i nieuniknionych pomimo racjonalnych środków, uznał, że uderzenie pioruna spełnia te kryteria. Wskazał, że choć samoloty są odporne na pioruny, zdarzenie to nie jest wpisane w normalne ryzyko operacyjne, a wynikające z niego kontrole bezpieczeństwa nie są nierozerwalnie związane z systemem funkcjonowania samolotu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landesgericht Korneuburg dotyczył wykładni art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku dużego opóźnienia lotu. Sprawa wyłoniła się z konfliktu między AirHelp Germany GmbH a Austrian Airlines AG, gdzie pasażerowi odmówiono odszkodowania za znaczące opóźnienie lotu z Jassów do Wiednia. Opóźnienie to było spowodowane uderzeniem pioruna w samolot podczas poprzedniego lotu, co wymusiło obowiązkową kontrolę techniczną i uniemożliwiło wykorzystanie pierwotnie zaplanowanego samolotu. Landesgericht Korneuburg, rozważając, czy uderzenie pioruna może być uznane za 'nadzwyczajną okoliczność', zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie zdarzenie, skutkujące opóźnieniem oddania samolotu do użytku o około pięć godzin po planowanym czasie odlotu, kwalifikuje się jako nadzwyczajna okoliczność. Trybunał przypomniał, że pojęcie 'nadzwyczajnych okoliczności' należy interpretować ściśle i obejmuje ono zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie są właściwe dla normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego i pozostają poza jego skuteczną kontrolą. Analizując uderzenie pioruna, Trybunał stwierdził, że choć samoloty są projektowane tak, by wytrzymać takie zdarzenia, samo uderzenie pioruna nie jest wpisane w normalne ryzyko operacyjne i jest zdarzeniem naturalnym, nad którym przewoźnik nie ma kontroli. W związku z tym, uznał, że uderzenie pioruna, skutkujące obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, spełnia obie przesłanki definicji 'nadzwyczajnej okoliczności'. Trybunał podkreślił również znaczenie podjęcia przez przewoźnika wszelkich racjonalnych środków w celu uniknięcia lub zminimalizowania opóźnienia, pozostawiając ostateczną ocenę tych środków sądowi krajowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, uderzenie pioruna w statek powietrzny, które skutkuje obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa i opóźnieniem w oddaniu statku do użytku, należy uznać za 'nadzwyczajną okoliczność' w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że uderzenie pioruna jest zdarzeniem naturalnym, pozostającym poza skuteczną kontrolą przewoźnika lotniczego i niebędącym właściwym dla normalnego wykonywania jego działalności. Choć samoloty są odporne na pioruny, zdarzenie to nie jest nierozerwalnie związane z systemem funkcjonowania samolotu, a wynikające z niego kontrole bezpieczeństwa nie są rutynowe. Spełnione są zatem obie przesłanki definicji 'nadzwyczajnych okoliczności': charakter zdarzenia oraz brak możliwości kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Airhelp Germany GmbHspolkaskarżący
Austrian Airlines AGspolkapozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (3)

Główne

Rozporządzenie 261/2004 art. 5 § 3

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Pojęcie 'nadzwyczajnych okoliczności' obejmuje zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie są właściwe dla normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli. Uderzenie pioruna w statek powietrzny, skutkujące obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, spełnia te przesłanki.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Rozporządzenie 261/2004 art. 7 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady

Przewiduje prawo pasażerów do odszkodowania w określonej wysokości w przypadku odwołania lotu lub dużego opóźnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uderzenie pioruna w statek powietrzny, które skutkuje obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, spełnia przesłankę 'nie jest właściwe dla normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego'. Uderzenie pioruna jest zdarzeniem naturalnym, pozostającym poza skuteczną kontrolą przewoźnika lotniczego, co spełnia przesłankę 'poza zakresem jego skutecznej kontroli'.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie nadzwyczajnych okoliczności należy poddawać ścisłej wykładni zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie są właściwe dla normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli uderzenie pioruna jest ze swej natury porównywalne ze zderzeniem z ciałem obcym takim jak ptak kontrole, które zostały spowodowane wyłącznie uderzeniem pioruna, nie mogą być uznane za nierozerwalnie związane z systemem funkcjonowania samolotu

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

O. Spineanu-Matei

sędzia

S. Rodin

sędzia

N. Piçarra

sprawozdawca

N. Fenger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nadzwyczajnych okoliczności' w kontekście uderzenia pioruna i jego konsekwencji dla obowiązku odszkodowawczego przewoźników lotniczych na gruncie rozporządzenia 261/2004."

Ograniczenia: Ostateczna ocena, czy przewoźnik podjął wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia lub zminimalizowania opóźnienia, pozostaje w gestii sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień lotów i prawa pasażerów do odszkodowania, a jej rozstrzygnięcie ma bezpośrednie przełożenie na praktykę przewoźników lotniczych i oczekiwania pasażerów. Wyjaśnia, kiedy nietypowe zdarzenia losowe zwalniają linie lotnicze z odpowiedzialności.

Czy piorun uderzający w samolot to 'siła wyższa', która zwalnia linie lotnicze z wypłaty odszkodowania za opóźnienie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI