C-399/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-10-04
cjeuprawo_ue_ogolnewspólna polityka handlowaWysokatrybunal
pochodzenie produktówSahara ZachodniaMarokowspólna polityka handlowaoznakowanie żywnościzakaz importuprawo celneTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwa członkowskie nie mogą jednostronnie zakazać importu produktów rolnych z Sahary Zachodniej, jeśli ich etykiety błędnie wskazują Maroko jako kraj pochodzenia, a jedynie UE może podjąć takie środki ochronne.

Sprawa dotyczyła wniosku francuskiego związku zawodowego o zakazanie importu pomidorów i melonów z Sahary Zachodniej, ponieważ ich etykiety błędnie wskazywały Maroko jako kraj pochodzenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że państwa członkowskie nie mają kompetencji do jednostronnego wprowadzania takich zakazów importowych. Jedynie Unia Europejska, poprzez Komisję, może podejmować środki ochronne w ramach wspólnej polityki handlowej. Ponadto, Trybunał stwierdził, że produkty zebrane na terytorium Sahary Zachodniej muszą być oznaczane jako pochodzące z Sahary Zachodniej, a nie z Maroka, aby uniknąć wprowadzania konsumentów w błąd.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów unijnych dotyczących oznaczania pochodzenia żywności, w szczególności owoców i warzyw, oraz możliwości stosowania przez państwa członkowskie środków zakazujących importu produktów z błędnie oznakowanym pochodzeniem. Sprawa wywodziła się ze skargi francuskiego związku zawodowego Confédération paysanne, który domagał się zakazu importu pomidorów i melonów zebranych na terytorium Sahary Zachodniej, ponieważ ich etykiety wskazywały Maroko jako kraj pochodzenia. Sąd odsyłający (Conseil d’État) zadał pytania dotyczące możliwości przyjęcia przez państwo członkowskie krajowego środka zakazującego importu w sytuacji systematycznego naruszania przepisów o oznaczaniu pochodzenia, a także kwestii interpretacji porozumienia między UE a Marokiem w kontekście Sahary Zachodniej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swojej odpowiedzi na pierwsze pytanie orzekł, że przepisy dotyczące wspólnej polityki handlowej (art. 207 TFUE), rozporządzenie w sprawie wspólnych reguł przywozu (2015/478) oraz rozporządzenie ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych (1308/2013) nie pozwalają państwu członkowskiemu na jednostronne przyjęcie środka zakazującego przywozu produktów rolnych, których etykietowanie jest systematycznie niezgodne z prawem UE. Kompetencja do podejmowania takich środków ochronnych leży wyłącznie po stronie Komisji Europejskiej. Odpowiadając na czwarte pytanie, TSUE stwierdził, że przepisy dotyczące oznaczania pochodzenia owoców i warzyw (art. 76 rozporządzenia 1308/2013 w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 543/2011) należy interpretować w ten sposób, że produkty zebrane na terytorium Sahary Zachodniej muszą być oznaczane jako pochodzące z Sahary Zachodniej. TSUE powołał się na definicję pochodzenia towarów zawartą w unijnym kodeksie celnym oraz na wcześniejsze orzecznictwo stwierdzające, że Sahara Zachodnia ma odrębny status od Maroka. Wskazanie Maroka jako kraju pochodzenia tych produktów byłoby wprowadzające w błąd konsumentów. Trybunał nie udzielił odpowiedzi na pytania drugie i trzecie, ponieważ uznał, że odpowiedź na pierwsze pytanie była negatywna, co czyniło te pytania bezprzedmiotowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, państwa członkowskie nie mogą jednostronnie przyjąć takiego środka. Kompetencja ta należy do Komisji Europejskiej w ramach wspólnej polityki handlowej.

Uzasadnienie

Wspólna polityka handlowa jest wyłączną kompetencją Unii. Państwa członkowskie nie mogą przyjmować środków zakazujących importu, chyba że są do tego wyraźnie upoważnione przez prawo Unii. Przepisy dotyczące środków ochronnych w ramach wspólnej polityki handlowej (art. 207 TFUE, Rozporządzenie 2015/478, Rozporządzenie 1308/2013) przewidują, że takie środki są przyjmowane przez Komisję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Sąd odsyłający otrzymał wytyczne do rozstrzygnięcia sporu.

Strony

NazwaTypRola
Confédération paysanneinneskarżący
Ministre de l’Agriculture et de la Souveraineté alimentaireorgan_krajowypozwany
Ministre de l’Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle et numériqueorgan_krajowypozwany
Rada Unii Europejskiejinstytucja_ueinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

TFUE art. 207

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa ramy wspólnej polityki handlowej jako wyłącznej kompetencji Unii.

TFUE art. 3 § 1 lit. e

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Przyznaje Unii wyłączną kompetencję w dziedzinie wspólnej polityki handlowej.

TFUE art. 2 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa zasady wyłącznej kompetencji Unii.

Rozporządzenie 2015/478 art. 1 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/478

Reguluje swobodny przywóz produktów z państw trzecich do Unii.

Rozporządzenie 2015/478 art. 15 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/478

Określa procedurę przyjmowania środków ochronnych przez Komisję w przypadku zagrożenia dla producentów unijnych.

Rozporządzenie 1308/2013 art. 76 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

Nakłada obowiązek wskazania państwa pochodzenia dla świeżych owoców i warzyw wprowadzanych do obrotu.

Rozporządzenie 1308/2013 art. 194

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

Ustanawia system środków ochronnych przed przywozem do Unii, przyjmowanych przez Komisję.

Rozporządzenie wykonawcze 543/2011 art. 3 § 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011

Określa ogólną normę handlową, w tym wymóg wskazania pochodzenia produktów.

UKC art. 59 § lit. c

Unijny kodeks celny

Stanowi, że reguły określania niepreferencyjnego pochodzenia towarów mają zastosowanie do innych środków unijnych odnoszących się do pochodzenia towarów.

UKC art. 60 § 1 i 2

Unijny kodeks celny

Definiuje zasady nabywania pochodzenia towarów (całkowicie uzyskane lub ostatnie istotne przetworzenie).

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna procedury odesłania prejudycjalnego.

Rozporządzenie 2015/478 art. 24 § 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/478

Pozwala państwom członkowskim na stosowanie zakazów lub ograniczeń uzasadnionych względami moralności, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia, itp., ale z zastrzeżeniem innych przepisów Unii.

Rozporządzenie wykonawcze 543/2011 art. 15 § 1 i 4

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011

Dotyczy zatwierdzenia kontroli zgodności przeprowadzanych przez państwa trzecie przed przywozem do Unii.

Rozporządzenie 1169/2011 art. 9 § 1 lit. i

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011

Wymienia dane szczegółowe, których podanie jest obowiązkowe, w tym kraj lub miejsce pochodzenia w przypadkach przewidzianych w art. 26.

Rozporządzenie 1169/2011 art. 26 § 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011

Określa obowiązek wskazania kraju lub miejsca pochodzenia, gdy zaniechanie mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta.

k.c. art. 23 bis

Francuski kodeks celny

Pozwala na zakaz lub regulację przywozu środków spożywczych, które nie spełniają wymogów przepisów ustawowych lub wykonawczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwa członkowskie nie posiadają kompetencji do jednostronnego zakazywania importu produktów rolnych z naruszeniem wspólnej polityki handlowej. Sahara Zachodnia jest odrębnym terytorium od Maroka, co wymaga oznaczania produktów pochodzących z tego terytorium jako 'Sahara Zachodnia', a nie 'Maroko', aby uniknąć wprowadzania konsumentów w błąd.

Godne uwagi sformułowania

nie pozwalają one państwu członkowskiemu na jednostronne przyjęcie środka zakazującego przywozu na etapach przywozu i sprzedaży konsumentom etykieta na produktach [...] powinna wskazywać jako kraj ich pochodzenia wyłącznie Saharę Zachodnią każde inne wskazanie wprowadzałoby w błąd

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

C. Lycourgos

prezes_izby

E. Regan

prezes_izby

Z. Csehi

prezes_izby

O. Spineanu-Matei

prezes_izby

S. Rodin

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sprawozdawca

M.L. Arastey Sahún

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji państw członkowskich w zakresie środków ochronnych w handlu zagranicznym UE oraz precyzyjne określenie zasad oznaczania pochodzenia produktów z terytoriów o nieuregulowanym statusie prawnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spornego terytorium Sahary Zachodniej i jego relacji z Marokiem oraz UE. Może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność do innych sytuacji, choć zasady dotyczące kompetencji i oznaczania pochodzenia są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego terytorium Sahary Zachodniej, co nadaje jej wymiar polityczny i społeczny. Orzeczenie ma istotne implikacje dla handlu międzynarodowego i praw konsumentów.

Sahara Zachodnia na etykiecie: TSUE rozstrzyga spór o pochodzenie produktów rolnych i zakaz importu.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI