C-399/11
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwo wykonujące europejski nakaz aresztowania nie może uzależniać przekazania osoby skazanej zaocznie od możliwości ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym nakaz, nawet jeśli krajowa konstytucja gwarantuje szerszą ochronę praw podstawowych.
Sprawa dotyczyła wykładni decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania, w szczególności możliwości uzależnienia wykonania nakazu od ponownego rozpoznania sprawy przez sąd państwa wydającego, jeśli wyrok zapadł zaocznie. Sąd odsyłający z Hiszpanii pytał, czy można odmówić wykonania nakazu, jeśli krajowa konstytucja gwarantuje szerszą ochronę praw podstawowych niż prawo UE. Trybunał orzekł, że art. 4a decyzji ramowej stoi na przeszkodzie takiemu uzależnieniu, a art. 53 Karty Praw Podstawowych nie pozwala na stosowanie krajowych przepisów, które podważałyby jednolitość i skuteczność prawa UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez hiszpański Tribunal Constitucional dotyczył wykładni i ważności decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania, w kontekście wykonania kary orzeczonej zaocznie. S. Melloni został skazany we Włoszech zaocznie, a następnie wydano przeciwko niemu europejski nakaz aresztowania. Hiszpańskie sądy miały zdecydować o jego przekazaniu. Tribunal Constitucional rozważał, czy może uzależnić przekazanie od gwarancji ponownego rozpoznania sprawy we Włoszech, powołując się na hiszpańską konstytucję i prawo do rzetelnego procesu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w wielkiej izbie, orzekł, że art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją 2009/299/WSiSW, należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uzależnieniu wykonania europejskiego nakazu aresztowania od warunku ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym nakaz, nawet jeśli wyrok zapadł zaocznie. Trybunał stwierdził również, że art. 4a ust. 1 jest zgodny z art. 47 (prawo do skutecznej ochrony sądowej i sprawiedliwego procesu) i art. 48 ust. 2 (prawo do obrony) Karty Praw Podstawowych. Ponadto, Trybunał wyjaśnił, że art. 53 Karty nie zezwala państwu członkowskiemu na uzależnienie przekazania osoby skazanej zaocznie od warunku ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym nakaz, nawet w celu uniknięcia naruszenia praw gwarantowanych przez konstytucję krajową. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z zasadą pierwszeństwa prawa Unii i podważałaby skuteczność decyzji ramowej oraz zasadę wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 stoi na przeszkodzie takiemu uzależnieniu, a art. 53 Karty Praw Podstawowych nie pozwala na stosowanie krajowych przepisów, które podważałyby jednolitość i skuteczność prawa UE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że decyzja ramowa 2002/584, zmieniona decyzją 2009/299, wyczerpująco określa przypadki, w których można odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary orzeczonej zaocznie. Pozostawienie organowi wykonującemu możliwości uzależnienia wykonania od ponownego rozpoznania sprawy byłoby sprzeczne z celem harmonizacji i usprawnienia współpracy sądowej. Ponadto, powoływanie się na krajową konstytucję w celu podważenia prawa UE zgodnego z Kartą Praw Podstawowych naruszałoby zasadę pierwszeństwa prawa Unii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stefano Melloni | osoba_fizyczna | skarżący |
| Ministerio Fiscal | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Stoi na przeszkodzie uzależnieniu wykonania europejskiego nakazu aresztowania od warunku ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym, jeśli wyrok zapadł zaocznie, a osoba nie stawiła się na rozprawie, ale spełnione są warunki wskazane w przepisie (np. wiedziała o rozprawie, bronił ją obrońca).
Decyzja ramowa 2009/299
Decyzja ramowa Rady 2009/299/WSiSW
Zmieniła decyzję ramową 2002/584, wprowadzając art. 4a i doprecyzowując warunki dotyczące orzeczeń wydanych w wyniku rozprawy, na której dana osoba nie stawiła się osobiście.
Karta art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznej ochrony sądowej i sprawiedliwego procesu. Artykuł ten nie jest naruszony przez art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584.
Karta art. 48 § 2
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do obrony. Artykuł ten nie jest naruszony przez art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584.
Karta art. 53
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Poziom ochrony. Nie zezwala państwu członkowskiemu na uzależnienie przekazania osoby skazanej zaocznie od warunku ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym nakaz, aby uniknąć naruszenia praw gwarantowanych konstytucją, jeśli podważa to prawo Unii.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
TUE art. 6
Traktat o Unii Europejskiej
Uznanie praw, wolności i zasad określonych w Karcie Praw Podstawowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, w brzmieniu nadanym przez decyzję 2009/299, wyczerpująco określa przypadki, w których można odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu wykonania kary orzeczonej zaocznie, i nie przewiduje możliwości uzależnienia wykonania od ponownego rozpoznania sprawy. Prawo do stawienia się osobiście na rozprawie nie jest absolutne i może być z niego zrezygnowano, jeśli osoba została prawidłowo poinformowana lub bronił ją obrońca. Art. 53 Karty Praw Podstawowych nie pozwala państwu członkowskiemu na stosowanie przepisów krajowych, które podważałyby jednolitość i skuteczność prawa Unii, nawet jeśli gwarantują one szerszą ochronę praw podstawowych niż prawo UE.
Odrzucone argumenty
Możliwość uzależnienia wykonania europejskiego nakazu aresztowania od ponownego rozpoznania sprawy w państwie wydającym, powołując się na krajową konstytucję i prawo do rzetelnego procesu, nawet jeśli wyrok zapadł zaocznie. Stosowanie art. 4a decyzji ramowej 2002/584 nie jest możliwe ratione temporis do postępowania w sprawie głównej, które rozpoczęło się przed wejściem w życie tej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
„Niniejsza decyzja ramowa nie ma na celu regulowania form ani metod, w tym wymogów proceduralnych, stosowanych do osiągnięcia celów w niej określonych; są one regulowane prawem krajowym państw członkowskich.” „Niniejsza decyzja ramowa ma na celu wzmocnienie praw procesowych osób, wobec których toczy się postępowanie karne, ułatwienie współpracy sądowej w sprawach karnych, a w szczególności usprawnienie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych przez państwa członkowskie.” „Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że na mocy zasady pierwszeństwa prawa Unii [...] okoliczność powoływania się przez państwo członkowskie na przepisy prawa krajowego, nawet rangi konstytucyjnej, nie może mieć wpływu na skuteczność prawa Unii na terytorium tego państwa.”
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
A. Tizzano
prezes_izby
R. Silva de Lapuerta
prezes_izby
L. Bay Larsen
prezes_izby
T. von Danwitz
prezes_izby
A. Rosas
prezes_izby
E. Jarašiūnas
prezes_izby
E. Levits
sędzia
A. Ó Caoimh
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
C.G. Fernlund
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wzajemnego uznawania w ramach europejskiego nakazu aresztowania, zwłaszcza w kontekście wyroków zaocznych i ochrony praw podstawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji europejskiego nakazu aresztowania i wyroków zaocznych; interpretacja art. 53 Karty Praw Podstawowych w kontekście pierwszeństwa prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw jednostki w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami UE, a także konfliktu między prawem krajowym a prawem Unii.
“Czy europejski nakaz aresztowania może być blokowany przez konstytucję? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI