C-398/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez estoński sąd najwyższy dotyczył wykładni art. 25 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (rozporządzenie Bruksela I bis) w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Spór między A i B dotyczył zapłaty wierzytelności, a strony zawarły umowę jurysdykcyjną podlegającą prawu estońskiemu, która wskazywała estoński sąd jako właściwy do rozstrzygania sporów. Estońskie sądy niższych instancji uznały umowę jurysdykcyjną za nieważną na podstawie § 104 ust. 1 i § 106 ust. 1 estońskiego kodeksu postępowania cywilnego, które uzależniają ważność takiej umowy między osobami fizycznymi od tego, aby spór był związany z działalnością gospodarczą lub zawodową obu stron. Sąd najwyższy Estonii zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy taki warunek stanowi materialnoprawną nieważność umowy w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując brzmienie przepisu, jego kontekst i cele, orzekł, że pojęcie „nieważności pod względem materialnym” odnosi się do ogólnych podstaw nieważności, takich jak wady oświadczenia woli (błąd, podstęp, groźba, brak zdolności do czynności prawnych), a nie do specyficznych wymogów dotyczących rodzaju działalności stron. Wprowadzenie takiego warunku przez prawo krajowe naruszałoby autonomię woli stron i cel rozporządzenia, jakim jest ujednolicenie przepisów o jurysdykcji i zapewnienie pewności prawa. W związku z tym, warunek estoński nie jest objęty podstawą materialnoprawnej nieważności w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nieważności pod względem materialnym' w kontekście umów jurysdykcyjnych w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis oraz relacji między prawem UE a prawem krajowym w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo krajowe nakłada warunek dotyczący rodzaju działalności stron na umowy jurysdykcyjne między osobami fizycznymi.
Zagadnienia prawne (1)
Czy warunek prawa krajowego, uzależniający ważność umowy jurysdykcyjnej między osobami fizycznymi od prowadzenia przez nie działalności gospodarczej, stanowi materialnoprawną nieważność w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki warunek nie stanowi materialnoprawnej nieważności w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis.
Uzasadnienie
Pojęcie 'nieważności pod względem materialnym' odnosi się do ogólnych podstaw nieważności umowy (np. wady oświadczenia woli), a nie do specyficznych wymogów dotyczących rodzaju działalności stron. Wprowadzenie takiego warunku przez prawo krajowe naruszałoby autonomię woli stron i cel rozporządzenia, jakim jest ujednolicenie przepisów o jurysdykcji i zapewnienie pewności prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A | osoba_fizyczna | skarżący |
| B | osoba_fizyczna | pozwany |
| Rząd estoński | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (3)
Główne
Rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Pojęcie 'nieważności pod względem materialnym' obejmuje ogólne podstawy nieważności umowy, a nie specyficzne wymogi dotyczące rodzaju działalności stron, które naruszałyby autonomię woli i pewność prawa.
Pomocnicze
TsMS art. 104 § 1
Kodeks postępowania cywilnego Estonii
TsMS art. 106 § 1
Kodeks postępowania cywilnego Estonii
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pojęcie 'nieważności pod względem materialnym' w art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis obejmuje ogólne podstawy nieważności umowy, a nie specyficzne wymogi dotyczące rodzaju działalności stron. • Wprowadzenie przez prawo krajowe warunku dotyczącego rodzaju działalności stron naruszałoby autonomię woli stron i cel rozporządzenia, jakim jest ujednolicenie przepisów o jurysdykcji i zapewnienie pewności prawa. • Prawo krajowe nie może ustanawiać dodatkowych warunków ważności umów jurysdykcyjnych, które nie są przewidziane w rozporządzeniu.
Odrzucone argumenty
Estońskie przepisy § 104 ust. 1 i § 106 ust. 1 TsMS, uzależniające ważność umowy jurysdykcyjnej między osobami fizycznymi od prowadzenia przez nie działalności gospodarczej, stanowią materialnoprawną nieważność umowy w rozumieniu art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „nieważności pod względem materialnym” obejmuje ogólne podstawy nieważności, które mogą mieć wpływ na stosunek umowny, a mianowicie w szczególności wady oświadczenia woli, takie jak błąd, podstęp, groźba lub przemoc czy też brak zdolności do czynności prawnych • warunek nałożony w prawie krajowym [...] stanowiący, iż umowa jurysdykcyjna zawarta między osobami fizycznymi jest ważna tylko wtedy, gdy dany spór jest związany z działalnością gospodarczą lub zawodową tych stron, nie jest objęty podstawą „nieważności pod względem materialnym”
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes_izby
A. Kumin
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieważności pod względem materialnym' w kontekście umów jurysdykcyjnych w rozumieniu rozporządzenia Bruksela I bis oraz relacji między prawem UE a prawem krajowym w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo krajowe nakłada warunek dotyczący rodzaju działalności stron na umowy jurysdykcyjne między osobami fizycznymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wykładni prawa UE, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w zakresie umów jurysdykcyjnych i relacji między prawem unijnym a krajowym. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i handlowym międzynarodowym.
“Czy prawo krajowe może podważać umowy jurysdykcyjne? TSUE wyjaśnia granice.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny