C-398/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że postępowanie odwoławcze, które zmieniło wyrok pierwszej instancji, wchodzi w zakres pojęcia 'rozprawy' dla celów europejskiego nakazu aresztowania, a niemieckie prawo zakazujące przekazania w przypadku wyroku zaocznego jest sprzeczne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 4a ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w kontekście europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko osobie skazanej w Czechach zaocznie. Sąd odsyłający pytał, czy postępowanie odwoławcze, w którym osoba nie stawiła się osobiście, ale które zmieniło wyrok na jej korzyść, wchodzi w zakres pojęcia 'rozprawy', oraz czy niemieckie prawo traktujące skazanie zaoczne jako bezwzględną przeszkodę w przekazaniu jest zgodne z prawem UE. Trybunał stwierdził, że postępowanie odwoławcze w takich okolicznościach wchodzi w zakres pojęcia 'rozprawy', a niemieckie prawo jest sprzeczne z prawem UE, nakazując sądowi krajowemu wykładnię zgodną.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4a ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa rozpatrywana przez Kammergericht Berlin dotyczyła wykonania nakazu wydanego przeciwko obywatelowi czeskiemu w celu odbycia kary pozbawienia wolności w Czechach. Osoba ta stawiła się osobiście na rozprawie w pierwszej instancji, ale nie uczestniczyła w postępowaniu odwoławczym, mimo że zostało ono przeprowadzone i zmieniono wyrok na jej korzyść. Niemieckie prawo (paragraf 83 ust. 1 pkt 3 IRG) stanowiło bezwzględną przeszkodę w przekazaniu w przypadku skazania zaocznego, podczas gdy decyzja ramowa przewiduje jedynie fakultatywną podstawę odmowy. Sąd odsyłający zadał dwa pytania: po pierwsze, czy pojęcie 'rozprawy' w art. 4a ust. 1 decyzji ramowej obejmuje postępowanie odwoławcze, które zmieniło wyrok pierwszej instancji na korzyść oskarżonego, gdy ten nie stawił się osobiście; po drugie, czy niemieckie prawo, które traktuje skazanie zaoczne jako bezwzględną przeszkodę w przekazaniu, jest zgodne z zasadą pierwszeństwa prawa Unii, skoro decyzja ramowa przewiduje jedynie fakultatywną podstawę odmowy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że pojęcie 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' w rozumieniu art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować jako obejmujące postępowanie odwoławcze, które zakończyło się wydaniem wyroku zmieniającego orzeczenie pierwszej instancji i rozstrzygającego ostatecznie sprawę. Ponadto, Trybunał stwierdził, że uregulowanie krajowe, które wyklucza w sposób ogólny możliwość wykonania europejskiego nakazu aresztowania w przypadku skazania zaocznego, jest sprzeczne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej, ponieważ przewiduje on jedynie fakultatywną podstawę odmowy. Sąd krajowy jest zobowiązany do wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii, tak dalece jak to możliwe, aby osiągnąć cel wyznaczony w decyzji ramowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie odwoławcze, które zakończyło się wydaniem wyroku zmieniającego orzeczenie wydane w pierwszej instancji i rozstrzygającego ostatecznie sprawę, wchodzi w zakres pojęcia 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' w rozumieniu art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584.
Uzasadnienie
Pojęcie 'rozprawy' jest autonomicznym pojęciem prawa UE i należy je interpretować jednolicie. Obejmuje ono postępowanie, które doprowadziło do wydania prawomocnego wyroku skazującego, rozstrzygającego ostatecznie sprawę co do istoty, w którym osoba miała możliwość pełnego skorzystania z prawa do obrony. Dotyczy to również postępowania odwoławczego, jeśli zakończyło się ono ostatecznym orzeczeniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (uzyskał odpowiedź na pytanie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| RQ | osoba_fizyczna | osoba, której dotyczy wniosek |
| Generalstaatsanwaltschaft Berlin | organ_krajowy | uczestnik postępowania |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Pojęcie 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' obejmuje postępowanie odwoławcze, które zakończyło się wydaniem wyroku zmieniającego orzeczenie pierwszej instancji i rozstrzygającego ostatecznie sprawę. Uregulowanie krajowe wykluczające wykonanie ENA w przypadku skazania zaocznego jest sprzeczne z tym przepisem, który przewiduje fakultatywną podstawę odmowy.
IRG art. 83 § 1
Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych (Niemcy)
Przepis ten stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji, jeżeli celem wniosku jest wykonanie kary, a skazany nie stawił się osobiście na rozprawie. Jest on uznany za sprzeczny z prawem UE w zakresie, w jakim nie przewiduje fakultatywności.
Pomocnicze
Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 2
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Państwa członkowskie wykonują europejski nakaz aresztowania w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami decyzji ramowej.
trestní řád art. 64
Ustawa o postępowaniu karnym (Czechy)
Przepis ten reguluje zasady doręczania dokumentów w postępowaniu karnym, w tym możliwość złożenia dokumentu w skrzynce na listy po upływie 10 dni od wezwania do odbioru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie odwoławcze, które zmienia wyrok pierwszej instancji na korzyść zainteresowanego, powinno być traktowane jako 'rozprawa' w rozumieniu art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584. Niemieckie prawo, które traktuje skazanie zaoczne jako bezwzględną przeszkodę w przekazaniu, jest sprzeczne z fakultatywnym charakterem odmowy przewidzianym w art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584. Sądy krajowe są zobowiązane do wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' należy rozumieć jako autonomiczne pojęcie prawa Unii i interpretować w sposób jednolity na jej terytorium wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania, przewidziana jako wyjątek, powinna być interpretowana ściśle zasada pierwszeństwa prawa Unii [...] nie nakłada na sąd krajowy obowiązku odstąpienia od stosowania przepisu prawa krajowego niezgodnego z przepisami decyzji ramowej [...] ponieważ nie jest ona bezpośrednio skuteczna. Organy państw członkowskich, w tym sądy, są jednak zobowiązane do dokonywania – tak dalece jak to możliwe – wykładni zgodnej prawa krajowego
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes izby
N. Wahl
sędzia
M. L. Arastey Sahún
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'rozprawy' w kontekście europejskiego nakazu aresztowania, zasada wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE w przypadku decyzji ramowych, ograniczenia odmowy wykonania ENA w przypadku wyroków zaocznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie odwoławcze zmieniło wyrok na korzyść oskarżonego, a także interpretacji niemieckiego prawa w kontekście decyzji ramowej. Wymaga analizy konkretnych przepisów krajowych i ich zgodności z prawem UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy sądowej w sprawach karnych – europejskiego nakazu aresztowania i ochrony prawa do obrony w przypadku wyroków zaocznych. Wykładnia pojęcia 'rozprawy' i zasada wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE są kluczowe dla praktyków.
“Wyrok zaoczny nie zawsze oznacza brak przekazania: TSUE wyjaśnia granice europejskiego nakazu aresztowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI