C-398/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-11-11
cjeupodatkiVAT — korekta podstawy opodatkowaniaWysokatrybunal
VATkorekta VATupadłośćniewywiązanie się z płatnościzasada neutralnościpodstawa opodatkowaniaprawo czeskieTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że czeskie przepisy ograniczające możliwość korekty VAT w przypadku wierzytelności powstałych w ciągu sześciu miesięcy przed ogłoszeniem upadłości dłużnika są niezgodne z prawem UE.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 90 dyrektywy VAT w kontekście czeskich przepisów, które uzależniały możliwość korekty VAT od warunku, by wierzytelność nie powstała w ciągu sześciu miesięcy przed ogłoszeniem upadłości dłużnika. Sąd odsyłający zapytał, czy takie ograniczenie jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadą neutralności VAT i celem dyrektywy. Trybunał uznał, że takie bezwarunkowe wykluczenie możliwości korekty VAT narusza zasadę neutralności i nie może być uzasadnione ani art. 90 ust. 2, ani art. 273 dyrektywy VAT.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 90 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sprawa rozpatrywana była w ramach sporu pomiędzy czeską spółką ELVOSPOL s.r.o. a Odvolací finanční ředitelství (dyrekcją odwoławczą ds. finansów) w przedmiocie odmowy dokonania korekty kwoty VAT. Czeska ustawa o VAT (art. 44 ust. 1) uzależniała możliwość korekty VAT od warunku, by wierzytelność, która nie została zapłacona, powstała najpóźniej sześć miesięcy przed dniem ogłoszenia upadłości dłużnika. ELVOSPOL dokonał dostawy towarów, za którą nie otrzymał zapłaty, a dłużnik został objęty postępowaniem upadłościowym. Spółka próbowała skorygować VAT, ale czeskie organy podatkowe odmówiły, powołując się na wspomniany przepis krajowy. Sąd odsyłający (Krajský soud v Brně) miał wątpliwości, czy taki przepis jest zgodny z prawem UE, w szczególności z zasadą neutralności VAT i celem art. 90 dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 90 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który uzależnia korektę kwoty VAT od warunku, by wierzytelność częściowo lub całkowicie niezapłacona nie powstała w okresie sześciu miesięcy przed orzeczeniem o ogłoszeniu upadłości spółki będącej dłużnikiem, w sytuacji gdy ów warunek nie pozwala wykluczyć, że wierzytelność ta może ostatecznie mieć charakter definitywnie nieściągalny. Trybunał podkreślił, że zasada neutralności VAT wymaga, aby podatnik był zwolniony z obciążenia podatkiem, który nie został mu zapłacony, a ograniczenia w tym zakresie muszą być ściśle uzasadnione i proporcjonalne, czego nie spełniał analizowany przepis krajowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taki przepis krajowy jest sprzeczny z art. 90 dyrektywy VAT.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że bezwarunkowe wykluczenie możliwości korekty VAT dla wierzytelności powstałych w ciągu sześciu miesięcy przed upadłością narusza zasadę neutralności VAT, ponieważ może prowadzić do sytuacji, w której podatnik ponosi ciężar VAT od należności, których ostatecznie nie otrzymał. Taki warunek nie jest też uzasadniony celem zwalczania niepewności co do odzyskania należności ani zapobiegania oszustwom podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (ELVOSPOL s.r.o.)

Strony

NazwaTypRola
ELVOSPOL s.r.o.spolkaskarżący
Odvolací finanční ředitelstvíorgan_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

dyrektywa VAT art. 90 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie są zobowiązane do obniżenia podstawy opodatkowania VAT i kwoty VAT należnego, gdy podatnik nie otrzymał części lub całości wynagrodzenia po dokonaniu transakcji. Jest to wyraz zasady, że podstawą opodatkowania jest świadczenie rzeczywiście otrzymane.

dyrektywa VAT art. 90 § 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie mogą odstąpić od obowiązku obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności, ale tylko w celu zwalczania niepewności co do odzyskania należności i w sposób proporcjonalny.

dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobiegania oszustwom, pod warunkiem, że środki te są ściśle konieczne, proporcjonalne i nie podważają neutralności VAT.

ustawa o VAT art. 44 § 1

Zákon č. 235/2004 Sb., o dani z přidané hodnoty

Przepis krajowy, który uzależnia korektę VAT od warunku, by wierzytelność nie powstała w okresie sześciu miesięcy przed ogłoszeniem upadłości dłużnika.

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 63

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dyrektywa VAT art. 73

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie możliwości korekty VAT dla wierzytelności powstałych w ciągu sześciu miesięcy przed upadłością narusza zasadę neutralności VAT. Taki warunek nie jest uzasadniony celem zwalczania niepewności co do odzyskania należności (art. 90 ust. 2 dyrektywy VAT). Taki warunek nie jest uzasadniony celem zapobiegania oszustwom podatkowym ani zapewnienia prawidłowego poboru VAT (art. 273 dyrektywy VAT). Warunek ten jest nieproporcjonalny i prowadzi do całkowitego wykluczenia korekty VAT, nawet jeśli wierzytelność okaże się ostatecznie nieściągalna.

Odrzucone argumenty

Przepis krajowy jest zgodny z art. 90 ust. 2 dyrektywy VAT, ponieważ ma na celu zwalczanie niepewności związanej z odzyskiwaniem należności. Przepis krajowy jest uzasadniony art. 273 dyrektywy VAT, ponieważ zapobiega oszustwom podatkowym i zapewnia prawidłowy pobór VAT. Wierzytelności powstałe w okresie sześciu miesięcy przed upadłością należy traktować jako potencjalnie ryzykowne i nieuzasadniające korekty VAT.

Godne uwagi sformułowania

podstawy opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane organy podatkowe nie mogą pobrać z tytułu VAT kwoty wyższej od tej, którą otrzymał podatnik brak zapłaty wynagrodzenia – w pewnych okolicznościach i z uwagi na sytuację prawną występującą w danym państwie członkowskim – może być trudny do zweryfikowania lub mieć charakter wyłącznie tymczasowy środki podjęte przez państwa członkowskie w celu jego wdrożenia nie niweczyły celu harmonizacji podatków realizowanego przez dyrektywę VAT nie można uznać, że przepis krajowy taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym wdraża uprawnienie przewidziane w art. 90 ust. 2 dyrektywy VAT wykluczenia jakiejkolwiek możliwości uzyskania korekty podstawy opodatkowania odpowiadającej wierzytelności powstałej w okresie sześciu miesięcy poprzedzających ogłoszenie upadłości danej spółki będącej dłużnikiem nie można uznać za umożliwiające zapobieganie oszustwom podatkowym i za proporcjonalne do tego celu

Skład orzekający

L. Bay Larsen

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki prezesa szóstej izby

J.-C. Bonichot

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 dyrektywy VAT w kontekście korekty VAT przy niewywiązaniu się z płatności z powodu upadłości dłużnika, zwłaszcza w odniesieniu do warunków krajowych ograniczających tę możliwość."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewywiązania się z płatności w wyniku upadłości dłużnika i wykładni konkretnych przepisów dyrektywy VAT. Może wymagać analizy przepisów krajowych w innych państwach członkowskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego (VAT przy upadłości) i pokazuje, jak przepisy krajowe mogą być niezgodne z prawem UE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Upadłość dłużnika nie pozbawi Cię prawa do korekty VAT – TSUE obala restrykcyjne przepisy krajowe!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI