C-398/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-12-17
cjeuprawo_ue_ogolneobywatelstwo UE, swoboda przemieszczania sięWysokatrybunal
obywatelstwo UEekstradycjapaństwo trzecieswoboda przemieszczania sięzasada niedyskryminacjiprawo karnewspółpraca sądowa

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że obywatel UE, który nabył obywatelstwo państwa członkowskiego po przeniesieniu ośrodka interesów życiowych do innego państwa członkowskiego, jest chroniony przez prawo UE w przypadku wniosku o ekstradycję z państwa trzeciego, a państwo członkowskie nie jest zobowiązane do przejęcia postępowania karnego, jeśli prawo krajowe na to pozwala.

Sprawa dotyczyła obywatela ukraińskiego i rumuńskiego, wobec którego Ukraina wystąpiła z wnioskiem o ekstradycję do Niemiec. Obywatel ten nabył obywatelstwo rumuńskie po przeprowadzce do Niemiec. Sąd odsyłający pytał, czy prawo UE chroni go przed ekstradycją i czy Niemcy są zobowiązane do przejęcia postępowania karnego. Trybunał stwierdził, że obywatel UE, nawet jeśli nabył obywatelstwo po przeprowadzce, jest objęty ochroną prawa UE (art. 18 i 21 TFUE). Jednocześnie orzekł, że państwo członkowskie nie jest zobowiązane do odmowy ekstradycji i przejęcia postępowania, jeśli jego prawo krajowe na to pozwala, pod warunkiem należytego powiadomienia państwa pochodzenia i braku wydania europejskiego nakazu aresztowania w rozsądnym terminie.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 18 i 21 TFUE w kontekście wniosku o ekstradycję obywatela Unii Europejskiej (obywatela ukraińskiego i rumuńskiego) skierowanego przez państwo trzecie (Ukrainę) do państwa członkowskiego (Niemiec). Osoba ta nabyła obywatelstwo rumuńskie po przeniesieniu ośrodka interesów życiowych do Niemiec. Sąd odsyłający pytał, czy zasady dotyczące obywatelstwa UE i swobodnego przepływu osób mają zastosowanie w tej sytuacji, czy państwo członkowskie pochodzenia jest zobowiązane do zwrócenia się o akta sprawy w celu oceny możliwości przejęcia postępowania karnego, oraz czy państwo członkowskie wezwane do ekstradycji jest zobowiązane odmówić ekstradycji i przejąć postępowanie, jeśli jego prawo krajowe na to pozwala. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że artykuły 18 i 21 TFUE mają zastosowanie do obywatela Unii, który przebywa w państwie członkowskim innym niż to, którego jest obywatelem, nawet jeśli nabył obywatelstwo tego państwa członkowskiego po przeprowadzce i posiada również obywatelstwo państwa trzeciego. Ochrona wynikająca ze statusu obywatela UE jest przyznawana niezależnie od momentu nabycia obywatelstwa państwa członkowskiego. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał stwierdził, że ani państwo członkowskie wezwane do ekstradycji, ani państwo członkowskie pochodzenia osoby poszukiwanej nie są zobowiązane do zwrócenia się do państwa trzeciego o przekazanie akt postępowania karnego. Obowiązek ten mógłby prowadzić do opóźnień i skomplikowania procedury. Kluczowe jest jednak należyte powiadomienie państwa pochodzenia o wniosku o ekstradycję i jego okolicznościach. Jeśli państwo pochodzenia nie wyda europejskiego nakazu aresztowania w rozsądnym terminie, państwo wezwane może dokonać ekstradycji. W kwestii trzeciego pytania, Trybunał orzekł, że państwo członkowskie wezwane do ekstradycji nie jest zobowiązane do odmowy ekstradycji i przejęcia postępowania karnego, nawet jeśli jego prawo krajowe na to pozwala. Decyzja o ściganiu pozostaje w gestii państwa członkowskiego, pod warunkiem poszanowania prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zasady te mają zastosowanie, ponieważ status obywatela UE jest podstawowy i nie może być ograniczany przez moment nabycia obywatelstwa państwa członkowskiego ani przez posiadanie dodatkowego obywatelstwa państwa trzeciego.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że status obywatela UE jest podstawowy i jego skuteczność (effet utile) nie może być podważana. Obywatel UE przebywający legalnie w innym państwie członkowskim jest objęty zakresem stosowania prawa UE, niezależnie od tego, czy nabył obywatelstwo tego państwa członkowskiego przed czy po przeprowadzce, ani czy posiada obywatelstwo państwa trzeciego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

obywatel UE (BY) w zakresie ochrony prawnej

Strony

NazwaTypRola
Generalstaatsanwaltschaft Berlinorgan_krajowyinna strona postępowania
BYosoba_fizycznaosoba w postępowaniu ekstradycyjnym
Rząd niemieckiorgan_krajowyinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd greckiorgan_krajowyinterwenient
Rząd łotewskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd węgierskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd rumuńskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

TFUE art. 21

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

Pomocnicze

Europejska konwencja o ekstradycji art. 1

Europejska konwencja o ekstradycji art. 6 § 1

Prawo do odmowy wydania własnych obywateli.

Europejska konwencja o ekstradycji art. 12 § 2

Wymagane dokumenty do wniosku o ekstradycję.

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW art. 1 § 1-2

Definicja i zasada wzajemnego uznawania europejskiego nakazu aresztowania.

Grundgesetz art. 16 § 2

Ustawa zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec

Zakaz wydawania obywateli niemieckich, z wyjątkiem wydania do państw UE.

Strafgesetzbuch art. 7 § 2

Kodeks karny

Pomocnicza właściwość niemieckiego prawa karnego w przypadku czynów popełnionych za granicą.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Karta art. 19

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ochrona przed ekstradycją naruszającą prawa podstawowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obywatel UE, który nabył obywatelstwo państwa członkowskiego po przeprowadzce, jest objęty ochroną prawa UE (art. 18 i 21 TFUE). Państwo członkowskie nie jest zobowiązane do zwrócenia się o akta sprawy do państwa trzeciego w celu oceny możliwości przejęcia postępowania. Państwo członkowskie nie jest zobowiązane do odmowy ekstradycji i przejęcia postępowania, nawet jeśli prawo krajowe na to pozwala.

Odrzucone argumenty

Argument Irlandii o braku właściwości Trybunału z uwagi na moment nabycia obywatelstwa UE przez BY. Argument, że państwo członkowskie powinno być zobowiązane do przejęcia postępowania karnego, jeśli jego prawo krajowe na to pozwala.

Godne uwagi sformułowania

status obywatela Unii [...] ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich naruszałaby skuteczność (effet utile) tego statusu aut dedere, aut iudicare (ekstradować lub ścigać) zasada lojalnej współpracy

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes izby

M. Vilaras

prezes izby

E. Regan

prezes izby

M. Ilešič

prezes izby

L. Bay Larsen

prezes izby

A. Kumin

prezes izby

N. Wahl

prezes izby

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania prawa UE (obywatelstwo, swoboda przemieszczania się) w kontekście ekstradycji z państw trzecich, obowiązki państw członkowskich w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela UE z podwójnym obywatelstwem (UE i państwo trzecie), który nabył obywatelstwo państwa członkowskiego po przeprowadzce. Interpretacja niemieckiego prawa karnego w kontekście § 7 ust. 2 kodeksu karnego może wymagać dalszego zbadania przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii obywatelstwa UE, swobody przemieszczania się i współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwości, z elementem konfliktu między prawem UE a prawem krajowym oraz praktycznymi trudnościami w procedurach ekstradycyjnych.

Obywatelstwo UE chroni przed ekstradycją, nawet jeśli nabyłeś je po przeprowadzce?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI