C-398/12

Trybunał Sprawiedliwości2014-06-05
cjeuprawo_ue_ogolnezasada ne bis in idemWysokatrybunal
ne bis in idemzasada prawomocnościkonwencja Schengenpostępowanie karnejurysdykcjawznowienie postępowaniadowody

Podsumowanie

Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego we Włoszech, nawet jeśli może zostać wznowione w przypadku nowych dowodów, stanowi prawomocny wyrok w rozumieniu art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen, co wyklucza ponowne ściganie tej samej osoby za te same czyny w innym państwie członkowskim.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS) w sprawie obywatela włoskiego ściganego we Włoszech za czyny popełnione w Belgii. Postępowanie w Belgii zostało umorzone z powodu niewystarczających dowodów, ale z możliwością wznowienia w przypadku pojawienia się nowych dowodów. Włoski sąd pytał, czy takie umorzenie stanowi prawomocny wyrok wykluczający ponowne ściganie w innym państwie. Trybunał orzekł, że postanowienie o umorzeniu, które wyklucza dalsze ściganie (chyba że pojawią się nowe dowody), należy uznać za prawomocny wyrok w rozumieniu art. 54 KWUS, chroniąc tym samym zasadę ne bis in idem.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen (KWUS), który zakazuje ponownego ścigania osoby, której proces zakończył się prawomocnym wyrokiem w innym państwie członkowskim. Wniosek prejudycjalny został złożony przez włoski sąd w związku z postępowaniem karnym przeciwko obywatelowi włoskiemu, który był już przedmiotem postępowania przygotowawczego w Belgii. Postępowanie belgijskie zostało umorzone przez sąd pierwszej instancji, a następnie przez sąd apelacyjny i kasacyjny, z powodu niewystarczających dowodów. Jednakże, zgodnie z belgijskim prawem, postępowanie mogło zostać wznowione w przypadku ujawnienia się nowych dowodów. Włoski sąd pytał, czy takie postanowienie o umorzeniu, które nie jest ostateczne w przypadku nowych dowodów, można uznać za „prawomocny wyrok” w rozumieniu art. 54 KWUS, który wykluczałby ponowne ściganie w innym państwie członkowskim. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odwołując się do swojej wcześniejszej jurysprudencji (wyroki Miraglia, van Straaten, Turansky) oraz do art. 4 Protokołu nr 7 do EKPC i art. 50 Karty Praw Podstawowych UE, orzekł, że postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które stanowi przeszkodę dla ponownego ścigania (chyba że ujawnią się nowe dowody), należy uznać za prawomocny wyrok w rozumieniu art. 54 KWUS. Oznacza to, że zasada ne bis in idem chroni osobę przed ponownym ściganiem za te same czyny w innym państwie członkowskim, nawet jeśli postępowanie w pierwszym państwie mogłoby zostać wznowione na podstawie nowych dowodów. Trybunał podkreślił, że ocena prawomocności orzeczenia musi być oparta na prawie państwa, w którym zostało ono wydane, a możliwość wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów nie podważa prawomocnego charakteru pierwotnego orzeczenia, jeśli nie stanowi ono zwykłej kontynuacji postępowania, lecz wszczęcie nowego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które stanowi przeszkodę dla ponownego ścigania (chyba że ujawnią się nowe dowody), należy uważać za orzeczenie stanowiące prawomocny wyrok w rozumieniu art. 54 KWUS.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że ocena prawomocności orzeczenia musi być oparta na prawie państwa, w którym zostało ono wydane. Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które wyklucza dalsze ściganie (z wyjątkiem sytuacji ujawnienia nowych dowodów), należy uznać za orzeczenie wydane w następstwie oceny sprawy co do istoty. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów nie podważa prawomocnego charakteru pierwotnego orzeczenia, jeśli nie stanowi ono zwykłej kontynuacji postępowania, lecz wszczęcie nowego postępowania. Zasada ne bis in idem, chroniona przez art. 54 KWUS, art. 50 Karty Praw Podstawowych UE i art. 4 Protokołu nr 7 do EKPC, wymaga, aby osoba, której proces zakończył się prawomocnym wyrokiem, nie była ponownie ścigana za te same czyny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Mosoba_fizycznaoskarżony w postępowaniu głównym
Qosoba_fizycznawnoszący zawiadomienie o przestępstwie
Rinneinne
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd szwajcarskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

KWUS art. 54

Konwencja wykonawcza do Układu z Schengen

Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które stanowi przeszkodę dla ponownego ścigania (chyba że ujawnią się nowe dowody), należy uważać za orzeczenie stanowiące prawomocny wyrok w rozumieniu tego artykułu, stanowiące w konsekwencji przeszkodę dla ponownego ścigania tej samej osoby w odniesieniu do tych samych czynów w innym umawiającym się państwie.

Pomocnicze

EKPC art. 4 § ust. 1 i 2

Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie wznowieniu postępowania, jeśli wyjdą na jaw nowo odkryte fakty lub jeśli w poprzednim postępowaniu popełniono poważną pomyłkę.

Karta Praw Podstawowych art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary, w odniesieniu do którego zgodnie z ustawą został już uprzednio uniewinniony lub za który został już uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem na terytorium Unii.

CIC art. 128

Belgijski kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania przygotowawczego przez izbę sądu pierwszej instancji nadzorującą postępowania przygotowawcze prowadzone przez sędziego z powodu braku dowodów.

CIC art. 246

Belgijski kodeks postępowania karnego

Zakaz ponownego oskarżenia o ten sam czyn, chyba że ujawnią się nowe dowody uprawdopodabniające popełnienie przestępstwa, w przypadku postanowienia o umorzeniu postępowania przygotowawczego wydanego przez izbę sądu apelacyjnego.

CIC art. 247

Belgijski kodeks postępowania karnego

Definicja nowych dowodów uprawdopodabniających popełnienie przestępstwa.

CIC art. 248

Belgijski kodeks postępowania karnego

Procedura wznowienia postępowania przygotowawczego w przypadku ujawnienia się nowych dowodów.

k.k. art. 604

Włoski kodeks karny

Możliwość ścigania we Włoszech przestępstw przeciwko wolności seksualnej popełnionych za granicą przez obywateli włoskich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które wyklucza dalsze ściganie (chyba że ujawnią się nowe dowody), stanowi prawomocny wyrok w rozumieniu art. 54 KWUS. Ocena prawomocności orzeczenia musi być oparta na prawie państwa, w którym zostało ono wydane. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie nowych dowodów nie podważa prawomocnego charakteru pierwotnego orzeczenia, jeśli nie stanowi ono zwykłej kontynuacji postępowania, lecz wszczęcie nowego postępowania.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które może zostać wznowione w przypadku ujawnienia się nowych dowodów, nie stanowi prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 54 KWUS.

Godne uwagi sformułowania

„Osoba, której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku na obszarze jednej umawiającej się strony, nie może być ścigana na obszarze innej umawiającej się strony za ten sam czyn” „aby osobę można było uznać za osobę, „której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku” w odniesieniu do zarzuconych jej czynów w rozumieniu art. 54 KWUS, możliwość przedstawienia przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia musi ostatecznie wygasnąć” „Orzeczenie, które – zgodnie z prawem umawiającego się państwa, w którym najpierw wszczęto postępowanie karne przeciwko danej osobie – nie powoduje bowiem ostatecznego wygaśnięcia możliwości przedstawienia przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia na poziomie krajowym, nie może co do zasady stanowić przeszkody procesowej uniemożliwiającej ewentualne wszczęcie lub prowadzenie ścigania karnego przeciwko tej osobie za te same czyny w innym umawiającym się państwie”

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes izby

K. Lenaerts

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby

M. Safjan

sędzia

J. Malenovský

sędzia

A. Prechal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście postanowień o umorzeniu postępowania przygotowawczego, które mogą zostać wznowione."

Ograniczenia: Dotyczy głównie państw stosujących dorobek Schengen i interpretacji art. 54 KWUS. Konieczność analizy prawa krajowego dotyczącego prawomocności i możliwości wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawnej ne bis in idem i jej zastosowania w kontekście transgranicznym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i prawem UE. Wyjaśnia, kiedy umorzenie postępowania w jednym kraju chroni przed ściganiem w innym.

Czy umorzenie sprawy karnej w jednym kraju chroni przed ściganiem w innym? TSUE wyjaśnia zasadę ne bis in idem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI