C-397/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym dyskryminującym rodzica obywatela UE ze względu na brak obywatelstwa dziecka w kontekście prawa do pobytu w celu sprawowania władzy rodzicielskiej.
Sprawa dotyczyła obywatela Polski (FL), który ubiegał się o niemieckie zezwolenie na pobyt w celu sprawowania władzy rodzicielskiej nad swoim małoletnim dzieckiem, również obywatelem polskim. Niemieckie przepisy uzależniały wydanie takiego zezwolenia od posiadania przez dziecko obywatelstwa niemieckiego. FL twierdził, że jest to dyskryminacja i naruszenie prawa UE. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że art. 24 dyrektywy 2004/38/WE zakazuje takiej dyskryminacji, zapewniając równe traktowanie obywateli UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez niemiecki sąd pracy (Sozialgericht Detmold) w sprawie obywatela Polski (FL) przeciwko Jobcenter Arbeitplus Bielefeld. FL, który wjechał do Niemiec w 2020 r., ubiegał się o świadczenia socjalne. Jego partnerka i ich wspólne dziecko, oboje obywatele polscy, otrzymali świadczenia. Jednak wniosek FL został oddalony, ponieważ jego prawo pobytu w Niemczech wynikało jedynie z poszukiwania pracy, co zgodnie z prawem niemieckim nie uprawniało do świadczeń socjalnych. Kluczowym problemem była odmowa przyznania FL zezwolenia na pobyt w celu sprawowania władzy rodzicielskiej nad jego małoletnim dzieckiem, urodzonym w Niemczech, z powodu braku niemieckiego obywatelstwa dziecka. Niemieckie przepisy (§ 28 ust. 1 pkt 3 AufenthG) uzależniały wydanie takiego zezwolenia od posiadania przez dziecko obywatelstwa niemieckiego. FL argumentował, że jest to sprzeczne z prawem UE, w szczególności z zakazem dyskryminacji ze względu na przynależność państwową (art. 18 TFUE) i zasadą równego traktowania (art. 24 dyrektywy 2004/38/WE). Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, stwierdził, że niemieckie przepisy wprowadzają bezpośrednią dyskryminację ze względu na obywatelstwo dziecka. Dziecko będące obywatelem UE, przebywające w Niemczech na podstawie dyrektywy 2004/38/WE, powinno być traktowane na równi z obywatelami niemieckimi w zakresie korzystania z prawa pobytu przez rodzica. Odmowa przyznania zezwolenia na pobyt rodzicowi obywatela UE tylko z powodu braku obywatelstwa dziecka narusza art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38/WE. Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy jest ułatwienie korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu oraz ochrona życia rodzinnego. W konsekwencji, jeśli FL uzyska zezwolenie na pobyt na podstawie sprawowania władzy rodzicielskiej, będzie mógł ubiegać się o świadczenia socjalne. Orzeczenie stanowi, że prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym dyskryminującym rodzica obywatela UE ze względu na brak obywatelstwa dziecka w kontekście prawa do pobytu w celu sprawowania władzy rodzicielskiej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Prawo Unii, w szczególności art. 24 dyrektywy 2004/38/WE, stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.
Uzasadnienie
Niemieckie przepisy uzależniające wydanie zezwolenia na pobyt rodzicowi sprawującemu władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem od posiadania przez dziecko obywatelstwa niemieckiego stanowią bezpośrednią dyskryminację ze względu na obywatelstwo dziecka. Obywatel UE przebywający w innym państwie członkowskim na podstawie dyrektywy 2004/38/WE powinien być traktowany na równi z obywatelami tego państwa w zakresie korzystania z prawa pobytu przez rodzica, co jest niezbędne do zachowania życia rodzinnego i integracji dziecka. Odstępstwo od równego traktowania dotyczące świadczeń socjalnych dla osób poszukujących pracy nie ma zastosowania, jeśli prawo pobytu wynika z innych podstaw, takich jak sprawowanie władzy rodzicielskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (FL)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FL | osoba_fizyczna | skarżący |
| Jobcenter Arbeitplus Bielefeld | organ_krajowy | pozwany |
| Stadt Bielefeld | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
TFUE art. 18
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową we wszystkich sytuacjach należących do zakresu zastosowania prawa Unii.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 24 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasada równego traktowania obywateli Unii zamieszkujących na podstawie dyrektywy na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego.
AufenthG art. 28 § 1 zdanie pierwsze pkt 3
Ustawa o pobycie, pracy i integracji cudzoziemców
Krajowe przepisy dotyczące zezwolenia na pobyt w celu sprawowania władzy rodzicielskiej, które zostały uznane za dyskryminujące.
Pomocnicze
TFUE art. 20
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przyznaje status obywatela Unii i stanowi, że obywatele UE korzystają z takiego samego traktowania.
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przyznaje prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 24 § 2
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Odstępstwo od zasady równego traktowania w zakresie pomocy społecznej dla osób poszukujących pracy.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 3 § 1
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Zakres stosowania dyrektywy do obywateli UE i członków ich rodzin.
Dyrektywa 2004/38/WE art. 14 § 4 lit. b
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Prawo pobytu dla osób poszukujących pracy.
FreizügG/EU art. 11 § 14 zdanie pierwsze
Ustawa o ogólnej swobodzie przemieszczania się obywateli Unii
Przepis wskazujący na zastosowanie AufenthG, gdy przyznaje korzystniejszy status prawny.
SGB II art. 7 § 1
Kodeks socjalny księga II
Krajowe przepisy dotyczące beneficjentów świadczeń socjalnych.
Rozporządzenie 883/2004 art. 4
Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Zasada równego traktowania w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemieckie przepisy uzależniające prawo pobytu rodzica od obywatelstwa dziecka są dyskryminujące i naruszają prawo UE. Zasada równego traktowania (art. 24 dyrektywy 2004/38/WE) wymaga, aby rodzic obywatela UE przebywającego legalnie w państwie członkowskim miał prawo do pobytu w celu sprawowania władzy rodzicielskiej na takich samych zasadach jak rodzic obywatela tego państwa. Odmowa przyznania prawa pobytu rodzicowi obywatela UE tylko z powodu braku obywatelstwa dziecka narusza prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu oraz ochronę życia rodzinnego.
Odrzucone argumenty
Argument rządu niemieckiego, że przepisy krajowe mają na celu ochronę konstytucyjnego prawa obywateli niemieckich do pobytu i nie nakładają na nich obowiązku opuszczenia kraju, nie uzasadnia dyskryminacji obywateli UE.
Godne uwagi sformułowania
Obywatelstwo Unii powinno stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich, w przypadku gdy korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Zasada równego traktowania skonkretyzowana w art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38/WE, która wymaga, aby osoby znajdujące się w porównywalnych sytuacjach były traktowane w ten sam sposób pod względem prawnym, znajduje zastosowanie w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym. Dyskryminacja taka jak ta, o której mowa w pkt 46 niniejszego wyroku, nie może ponadto być uzasadniona w świetle odstępstwa przewidzianego w art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38.
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezes izby
D. Gratsias
sędzia
E. Regan
sprawozdawca
J. Passer
sędzia
B. Smulders
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 dyrektywy 2004/38/WE w kontekście prawa pobytu rodziców obywateli UE i zakazu dyskryminacji ze względu na obywatelstwo dziecka."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo pobytu dziecka wynika z dyrektywy 2004/38/WE, a rodzic ubiega się o pobyt w celu sprawowania władzy rodzicielskiej. Nie dotyczy sytuacji, gdy prawo pobytu rodzica wynika wyłącznie z poszukiwania pracy, jeśli chodzi o świadczenia socjalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw obywateli UE i ich rodzin, a konkretnie dyskryminacji ze względu na obywatelstwo dziecka, co ma istotne implikacje praktyczne dla rodzin transgranicznych.
“Czy obywatelstwo Twojego dziecka decyduje o Twoim prawie do pobytu w UE? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI