C-397/22
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4a ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa dotyczyła wykonania w Niemczech europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko obywatelowi Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w Polsce. Kluczowe wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły interpretacji pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” w kontekście nieobecności oskarżonego, skuteczności doręczenia wezwania przez domownika oraz zgodności niemieckiego prawa krajowego (§ 83 ust. 1 pkt 3 IRG) z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że: 1) w przypadku doręczenia wezwania dorosłemu domownikowi, organ wydający nakaz musi wykazać, że zainteresowany rzeczywiście otrzymał wezwanie; 2) pojęcie „rozprawy” obejmuje postępowanie odwoławcze, które ostatecznie rozstrzyga sprawę, nawet jeśli nie badano jej co do istoty; 3) niemieckie prawo krajowe, które stanowi bezwzględną przeszkodę w przekazaniu w przypadku wyroku zaocznego, jest sprzeczne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, która przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. Sąd krajowy jest zobowiązany do wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, prawa do obrony w postępowaniu karnym, zgodności prawa krajowego z prawem UE.
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z wyrokami zaocznymi i procedurą doręczania wezwań.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy interpretować art. 4a ust. 1 lit. a) ppkt (i) decyzji ramowej 2002/584 w sytuacji, gdy wezwanie do stawiennictwa zostało doręczone dorosłemu domownikowi, a nie bezpośrednio zainteresowanemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ wydający nakaz musi przedstawić dowód, że zainteresowany rzeczywiście otrzymał wezwanie do stawiennictwa.
Uzasadnienie
Celem przepisu jest ochrona prawa do obrony poprzez zapewnienie, że osoba wezwana dysponuje informacją o terminie i miejscu rozprawy. Doręczenie przez domownika nie gwarantuje tej informacji, chyba że organ wykaże jej faktyczne otrzymanie.
Czy pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” w art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 obejmuje postępowanie odwoławcze, w którym wyrok pierwszej instancji został utrzymany w mocy bez badania sprawy co do istoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie to obejmuje postępowanie odwoławcze, które ostatecznie rozstrzyga sprawę, nawet jeśli nie badano jej co do istoty.
Uzasadnienie
Celem przepisu jest zapewnienie możliwości skorzystania z prawa do obrony w ostatniej instancji rozstrzygającej o winie i karze. Pominięcie postępowania odwoławczego mogłoby ograniczyć ochronę prawa do obrony.
Czy niemieckie prawo krajowe (§ 83 ust. 1 pkt 3 IRG), które stanowi bezwzględną przeszkodę w przekazaniu w przypadku skazania pod nieobecność oskarżonego, jest zgodne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, który przewiduje fakultatywną podstawę odmowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uregulowanie krajowe jest sprzeczne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584.
Uzasadnienie
Decyzja ramowa ustanawia fakultatywną podstawę odmowy, ale z obligatoryjnymi wyjątkami, które pozbawiają organ wykonawczy możliwości odmowy. Niemieckie prawo nie pozostawia swobody oceny, co narusza zasadę wzajemnego uznawania i cel decyzji ramowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| LM | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Generalstaatsanwaltschaft Berlin | organ_krajowy | inna |
| Rząd niemiecki | inne | interwenient |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1
Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW
Określa fakultatywną podstawę odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania w przypadku nieobecności osoby na rozprawie, z zastrzeżeniem określonych wyjątków zapewniających prawo do obrony.
Pomocnicze
IRG art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych
Stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji, jeśli celem jest wykonanie kary, a skazany nie stawił się osobiście na rozprawie.
k.p.k. art. 139 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy doręczenia pod znany adres osoby, która nie podała nowego adresu.
k.p.k. art. 75 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oskarżonego do podawania nowego adresu w trakcie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemieckie prawo krajowe, które stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji w przypadku wyroku zaocznego, jest sprzeczne z prawem UE, które przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. • Doręczenie wezwania dorosłemu domownikowi nie jest wystarczające do uznania, że zainteresowany został skutecznie poinformowany o rozprawie, chyba że organ wykaże faktyczne otrzymanie wezwania. • Pojęcie 'rozprawy' obejmuje postępowanie odwoławcze, które ostatecznie rozstrzyga sprawę, nawet jeśli nie badano jej co do istoty.
Godne uwagi sformułowania
wykładni zgodnej • bezwzględna przeszkoda • fakultatywna podstawa odmowy • prawo do obrony • rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie
Skład orzekający
F. Biltgen
sprawozdawca
N. Wahl
sędzia
M. L. Arastey Sahún
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, prawa do obrony w postępowaniu karnym, zgodności prawa krajowego z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z wyrokami zaocznymi i procedurą doręczania wezwań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami UE, a także konfliktu między prawem krajowym a unijnym.
“Wyrok zaoczny w UE: Czy można uniknąć ekstradycji? TSUE wyjaśnia granice prawa do obrony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny