C-397/22

Trybunał Sprawiedliwości2023-12-21
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniaekstradycjawyrok zaocznynieobecność oskarżonegoprawo do obronywzajemne uznawanieprawo UEsądy krajoweinterpretacja prawa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że niemieckie prawo zakazujące ekstradycji w przypadku wyroku zaocznego jest sprzeczne z prawem UE, a sądy krajowe muszą interpretować przepisy zgodnie z prawem UE.

Sprawa dotyczyła europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko obywatelowi Polski, który został skazany w Polsce zaocznie. Niemieckie prawo krajowe stanowiło bezwzględną przeszkodę w wykonaniu nakazu, podczas gdy prawo UE (decyzja ramowa 2002/584) przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. Trybunał orzekł, że niemieckie prawo jest sprzeczne z prawem UE i nakazał sądom krajowym dokonywanie wykładni zgodnej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4a ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa dotyczyła wykonania w Niemczech europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko obywatelowi Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w Polsce. Kluczowe wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły interpretacji pojęcia „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” w kontekście nieobecności oskarżonego, skuteczności doręczenia wezwania przez domownika oraz zgodności niemieckiego prawa krajowego (§ 83 ust. 1 pkt 3 IRG) z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że: 1) w przypadku doręczenia wezwania dorosłemu domownikowi, organ wydający nakaz musi wykazać, że zainteresowany rzeczywiście otrzymał wezwanie; 2) pojęcie „rozprawy” obejmuje postępowanie odwoławcze, które ostatecznie rozstrzyga sprawę, nawet jeśli nie badano jej co do istoty; 3) niemieckie prawo krajowe, które stanowi bezwzględną przeszkodę w przekazaniu w przypadku wyroku zaocznego, jest sprzeczne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej 2002/584, która przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. Sąd krajowy jest zobowiązany do wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ wydający nakaz musi przedstawić dowód, że zainteresowany rzeczywiście otrzymał wezwanie do stawiennictwa.

Uzasadnienie

Celem przepisu jest ochrona prawa do obrony poprzez zapewnienie, że osoba wezwana dysponuje informacją o terminie i miejscu rozprawy. Doręczenie przez domownika nie gwarantuje tej informacji, chyba że organ wykaże jej faktyczne otrzymanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
LMosoba_fizycznaoskarżony
Generalstaatsanwaltschaft Berlinorgan_krajowyinna
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (4)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Określa fakultatywną podstawę odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania w przypadku nieobecności osoby na rozprawie, z zastrzeżeniem określonych wyjątków zapewniających prawo do obrony.

Pomocnicze

IRG art. 83 § 1 pkt 3

Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych

Stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji, jeśli celem jest wykonanie kary, a skazany nie stawił się osobiście na rozprawie.

k.p.k. art. 139 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy doręczenia pod znany adres osoby, która nie podała nowego adresu.

k.p.k. art. 75 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oskarżonego do podawania nowego adresu w trakcie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemieckie prawo krajowe, które stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji w przypadku wyroku zaocznego, jest sprzeczne z prawem UE, które przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. Doręczenie wezwania dorosłemu domownikowi nie jest wystarczające do uznania, że zainteresowany został skutecznie poinformowany o rozprawie, chyba że organ wykaże faktyczne otrzymanie wezwania. Pojęcie 'rozprawy' obejmuje postępowanie odwoławcze, które ostatecznie rozstrzyga sprawę, nawet jeśli nie badano jej co do istoty.

Godne uwagi sformułowania

wykładni zgodnej bezwzględna przeszkoda fakultatywna podstawa odmowy prawo do obrony rozprawa, w wyniku której wydano orzeczenie

Skład orzekający

F. Biltgen

sprawozdawca

N. Wahl

sędzia

M. L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących europejskiego nakazu aresztowania, prawa do obrony w postępowaniu karnym, zgodności prawa krajowego z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z wyrokami zaocznymi i procedurą doręczania wezwań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych w kontekście współpracy sądowej w sprawach karnych między państwami UE, a także konfliktu między prawem krajowym a unijnym.

Wyrok zaoczny w UE: Czy można uniknąć ekstradycji? TSUE wyjaśnia granice prawa do obrony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI