C-396/22

Trybunał Sprawiedliwości2023-12-21
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_w_sprawach_karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniawyrok zaocznynieobecność oskarżonegokara łącznazasada pierwszeństwa prawa UEwzajemne uznawanieprawo do obronywykładnia zgodna

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że niemieckie prawo zakazujące ekstradycji w przypadku wyroku zaocznego jest niezgodne z prawem UE, jeśli nie pozwala na ocenę indywidualnej sytuacji skazanego.

Sprawa dotyczyła europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko obywatelowi Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności. Niemieckie prawo krajowe stanowiło bezwzględną przeszkodę w ekstradycji, jeśli wyrok został wydany pod nieobecność oskarżonego, podczas gdy prawo UE przewiduje fakultatywną podstawę odmowy. Sąd odsyłający pytał, czy postępowanie w sprawie kary łącznej jest objęte zakresem art. 4a decyzji ramowej oraz czy niemieckie prawo jest zgodne z zasadą pierwszeństwa prawa UE. Trybunał uznał, że postępowanie w sprawie kary łącznej jest objęte zakresem art. 4a, a niemieckie prawo, wprowadzając bezwzględny zakaz, jest sprzeczne z prawem UE, nakazując wykładnię zgodną.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 4a ust. 1 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa rozpatrywana przez Kammergericht Berlin dotyczyła wykonania europejskiego nakazu aresztowania wydanego przeciwko obywatelowi Polski w celu wykonania kary pozbawienia wolności. Niemieckie prawo krajowe (§ 83 ust. 1 pkt 3 IRG) stanowiło bezwzględną przeszkodę w przekazaniu, jeśli wyrok został wydany pod nieobecność oskarżonego, podczas gdy art. 4a ust. 1 decyzji ramowej przewiduje jedynie fakultatywną podstawę odmowy. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy postępowanie w sprawie następczego wymierzenia kary łącznej, które nie pozwala na rewizję orzeczenia o winie ani zmianę kar, jest objęte zakresem art. 4a, oraz czy niemieckie prawo, wprowadzając bezwzględny zakaz, jest zgodne z zasadą pierwszeństwa prawa Unii. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” obejmuje postępowanie w sprawie kary łącznej, jeśli organ orzekający dysponuje pewnym zakresem swobody przy ustalaniu jej wymiaru. Ponadto, Trybunał stwierdził, że niemieckie uregulowanie krajowe, które wyklucza w sposób generalny możliwość wykonania europejskiego nakazu aresztowania w przypadku skazania pod nieobecność, jest sprzeczne z art. 4a ust. 1 decyzji ramowej. Sąd krajowy jest zobowiązany do wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem Unii, tak dalece jak to możliwe, aby osiągnąć cel wyznaczony w decyzji ramowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli organ orzekający dysponuje pewnym zakresem swobody przy ustalaniu wymiaru kary łącznej.

Uzasadnienie

Pojęcie 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' jest autonomicznym pojęciem prawa UE. Postępowanie w sprawie kary łącznej, nawet jeśli nie zmienia orzeczenia o winie, może wpływać na wymiar kary i powinno być objęte ochroną prawa do obrony, jeśli organ ma swobodę w jej ustalaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Generalstaatsanwaltschaft Berlinorgan_krajowywnoszący_o_przekazanie
Rząd niemieckiinneinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4a § 1

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Pojęcie 'rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie' obejmuje postępowanie w sprawie kary łącznej, jeśli organ orzekający dysponuje pewnym zakresem swobody przy ustalaniu jej wymiaru. Uregulowanie krajowe wprowadzające bezwzględną przeszkodę w przekazaniu w przypadku wyroku zaocznego jest sprzeczne z tym przepisem.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Państwa członkowskie wykonują europejski nakaz aresztowania na zasadzie wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami decyzji ramowej.

IRG art. 83 § 1 pkt 3

Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych (Niemcy)

Stanowi bezwzględną przeszkodę w ekstradycji, jeżeli celem wniosku jest wykonanie kary, a skazany nie stawił się osobiście na rozprawie.

k.p.k. art. 139 § 1

Kodeks postępowania karnego (Polska)

Przewiduje zasadniczo możliwość dokonania doręczenia na znany adres osoby, która nie podała nowego adresu.

k.p.k. art. 75 § 1

Kodeks postępowania karnego (Polska)

Oskarżony jest zobowiązany do podawania nowego adresu w przypadku zmiany miejsca zamieszkania lub pobytu.

k.k. art. 86

Kodeks karny (Polska)

Dotyczy wymierzania kary łącznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie kary łącznej, nawet jeśli nie zmienia orzeczenia o winie, ale wpływa na wymiar kary i wymaga pewnej swobody oceny, powinno być objęte zakresem art. 4a decyzji ramowej. Niemieckie prawo krajowe, wprowadzające bezwzględny zakaz ekstradycji w przypadku wyroku zaocznego, narusza zasadę pierwszeństwa prawa UE i ogranicza fakultatywną podstawę odmowy przewidzianą w decyzji ramowej, nie pozwalając na ocenę prawa do obrony. Sąd krajowy ma obowiązek dokonywania wykładni prawa krajowego w sposób zgodny z prawem UE, aby osiągnąć cel decyzji ramowej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „rozprawy, w wyniku której wydano orzeczenie” należy rozumieć jako autonomiczne pojęcie prawa Unii wykonanie europejskiego nakazu aresztowania stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania, przewidziana jako wyjątek, powinna być interpretowana ściśle uregulowanie krajowe [...] które wyklucza w sposób generalny możliwość wykonania [...] europejskiego nakazu aresztowania [...] jest sprzeczne z tym przepisem Sąd krajowy jest zobowiązany [...] dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu danej decyzji ramowej, tak aby osiągnąć przewidziany w niej rezultat, przy czym wykładnia prawa krajowego contra legem jest jednak wykluczona.

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes-sprawozdawca

N. Wahl

sędzia

M. L. Arastey Sahún

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4a decyzji ramowej 2002/584 dotyczącego europejskiego nakazu aresztowania w przypadku wyroków zaocznych, w szczególności w kontekście postępowań o karę łączną oraz zasady wykładni zgodnej prawa krajowego z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania o karę łączną i wykładni prawa niemieckiego w kontekście decyzji ramowej. Wymaga analizy prawa krajowego każdego państwa członkowskiego w celu ustalenia zgodności z prawem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy sądowej w sprawach karnych – europejskiego nakazu aresztowania i ochrony praw osób skazanych zaocznie. Wyjaśnia, jak prawo UE ogranicza swobodę państw członkowskich w stosowaniu ich własnych przepisów proceduralnych.

Wyrok zaoczny a europejski nakaz aresztowania: TSUE wyjaśnia granice prawa krajowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI