C-396/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-11-07
cjeuprawo_pracydyskryminacja ze względu na wiekWysokatrybunal
wiekdyskryminacjatransport lotniczybezpieczeństwo narodowepilotstosunek pracyniezbędnośćproporcjonalność

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że automatyczne zakończenie stosunku pracy pilota w wieku 60 lat w związku z pracami na rzecz bezpieczeństwa narodowego może być zgodne z prawem UE, jeśli jest niezbędne i proporcjonalne.

Sprawa dotyczyła pilota, którego stosunek pracy ustał automatycznie po osiągnięciu 60 lat, zgodnie z włoskim dekretem. Pilot kwestionował to, powołując się na przepisy UE dotyczące wieku pilotów i zakazu dyskryminacji ze względu na wiek. Trybunał stwierdził, że przepisy UE dotyczące wieku pilotów w transporcie lotniczym nie miały zastosowania ratione temporis. Następnie zbadał zgodność z dyrektywą o równym traktowaniu, uznając, że choć automatyczne zakończenie pracy w wieku 60 lat stanowi odmienne traktowanie ze względu na wiek, może być ono uzasadnione, jeśli jest niezbędne i proporcjonalne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego i narodowego, co powinien ocenić sąd krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia nr 1178/2011 oraz dyrektywy 2000/78/WE w sprawie sporu dotyczącego automatycznego ustania stosunku pracy pilota statku powietrznego w wieku 60 lat. Włoski pracodawca, DQ, wykonujący czynności na rzecz bezpieczeństwa narodowego, stosował dekret przewidujący takie ograniczenie. Pilot, Gennaro Cafaro, argumentował, że jest to niezgodne z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości UE najpierw ustalił, że rozporządzenie nr 1178/2011, które określa wiek 65 lat jako granicę dla pilotów w zarobkowym transporcie lotniczym, nie miało zastosowania ratione temporis do sytuacji pilota, którego umowa ustała przed datą jego wejścia w życie we Włoszech. Następnie Trybunał rozpatrzył drugie pytanie dotyczące zgodności z dyrektywą 2000/78/WE. Stwierdzono, że automatyczne zakończenie stosunku pracy w wieku 60 lat stanowi odmienne traktowanie ze względu na wiek. Jednakże, zgodnie z art. 2 ust. 5 dyrektywy, takie odmienne traktowanie może być uzasadnione, jeśli jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym bezpieczeństwa lotniczego i ochrony bezpieczeństwa narodowego. Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy pozwala na takie odstępstwa, jeśli wiek jest istotnym i determinującym wymogiem zawodowym, a środek jest proporcjonalny. Trybunał podkreślił, że w przypadku pilotów wykonujących zadania związane z bezpieczeństwem narodowym, które mogą wiązać się z większym ryzykiem i wymagać wyższych wymogów fizycznych niż w standardowym transporcie lotniczym, ocena niezbędności i proporcjonalności takiego ograniczenia wiekowego należy do sądu krajowego. W związku z tym, Trybunał orzekł, że przepisy dyrektywy 2000/78/WE nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu, pod warunkiem, że sąd krajowy stwierdzi jego niezbędność i proporcjonalność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie nr 1178/2011 nie miało zastosowania ratione temporis do sytuacji pilota, którego umowa o pracę ustała przed datą jego stosowania we Włoszech.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 12 ust. 1b rozporządzenia nr 1178/2011, państwa członkowskie mogły odroczyć stosowanie przepisów załącznika I do 8 kwietnia 2013 r. Włochy skorzystały z tej możliwości, a umowa pilota ustała 19 września 2012 r., czyli przed datą wejścia w życie przepisów w tym kraju.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

DQ (pracodawca) i państwo włoskie (w zakresie dopuszczalności uregulowania krajowego)

Strony

NazwaTypRola
Gennaro Cafaroosoba_fizycznaskarżący
DQspolkapozwany
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (16)

Główne

Rozporządzenie nr 1178/2011 art. 1

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Rozporządzenie nr 1178/2011 art. 2

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Rozporządzenie nr 1178/2011 art. 12 § 1b

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Rozporządzenie nr 1178/2011 § Załącznik I, pkt FCL.065

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011

Dyrektywa 2000/78 art. 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78 art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78 art. 2 § 2 lit. a)

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78 art. 2 § 5

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Dyrektywa 2000/78 art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

DPRM

Decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri sui limiti di impiego del personale navigante di [DQ]

Pomocnicze

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008

KPP art. 21 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Legge n. 124 – Sistema di informazione per la sicurezza della Republica e nuova disciplina del segreto art. 25

kodeks żeglugi wodnej i powietrznej art. 744 § akapit czwarty

Codice della navigazione

kodeks żeglugi wodnej i powietrznej art. 748 § akapit pierwszy

Codice della navigazione

kodeks żeglugi wodnej i powietrznej art. 748 § akapit trzeci

Codice della navigazione

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie nr 1178/2011 nie miało zastosowania ratione temporis. Uregulowanie krajowe jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego (bezpieczeństwo lotnicze, bezpieczeństwo narodowe). Uregulowanie krajowe jest proporcjonalne, biorąc pod uwagę specyfikę zadań pilotów DQ i związane z nimi wyższe wymogi fizyczne.

Odrzucone argumenty

Automatyczne zakończenie stosunku pracy w wieku 60 lat jest dyskryminacją ze względu na wiek i narusza dyrektywę 2000/78/WE. Ograniczenie wiekowe powinno być zgodne z ogólnymi przepisami dotyczącymi transportu lotniczego (65 lat).

Godne uwagi sformułowania

środki przewidziane przepisami krajowymi [...] są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego charakterystyka związana z wiekiem jest istotnym i determinującym wymogiem zawodowym piloci DQ muszą zazwyczaj działać w warunkach trudnych, a nawet nadzwyczajnych, w związku z czym realizacja tych operacji wymaga spełnienia szczególnie wysokich wymogów fizycznych.

Skład orzekający

J.C. Bonichot

prezes izby

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstępstw od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek w specyficznych sektorach (np. bezpieczeństwo narodowe, lotnictwo) ze względu na niezbędność i proporcjonalność."

Ograniczenia: Konkretna ocena niezbędności i proporcjonalności należy do sądu krajowego, uwzględniając specyfikę danego sektora i zadań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do równego traktowania a wymogami bezpieczeństwa narodowego i lotniczego, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.

Czy wiek 60 lat to koniec kariery pilota? TSUE wyjaśnia wyjątki dla bezpieczeństwa narodowego.

Sektor

transport lotniczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI