C-395/22 i C-428/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-30
cjeuenergiabezpieczeństwo dostaw energiiWysokatrybunal
zapasy interwencyjneprodukty ropopochodnebezpieczeństwo dostawprawo UEwolność działalności gospodarczejprawo własnościproporcjonalnośćbułgarskie prawo

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwa członkowskie mogą nakładać na przedsiębiorstwa obowiązek utrzymywania zapasów interwencyjnych produktów ropopochodnych, nawet jeśli nie są one związane z ich działalnością, pod warunkiem proporcjonalności.

Sprawy dotyczyły zgodności bułgarskiego prawa nakładającego na przedsiębiorstwa obowiązek tworzenia i utrzymywania zapasów interwencyjnych ciężkiego oleju opałowego, nawet jeśli produkt ten nie był związany z ich działalnością gospodarczą. Przedsiębiorstwa te importowały lub handlowały innymi produktami ropopochodnymi. Trybunał orzekł, że dyrektywa 2009/119 nie wymaga utrzymywania zapasów wszystkich kategorii produktów, a państwa członkowskie mogą nakładać takie obowiązki na przedsiębiorstwa. Kluczowe jest jednak, aby nałożony obowiązek był proporcjonalny i nie naruszał istoty wolności gospodarczej i prawa własności.

W sprawach połączonych C-395/22 i C-428/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał zgodność bułgarskich przepisów krajowych z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą 2009/119 dotyczącą utrzymywania minimalnych zapasów ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Spory dotyczyły nakazów nałożonych na dwie bułgarskie spółki, "Trade Express-L" OOD i "DEVNIA TSIMENT" AD, zobowiązujących je do utworzenia i utrzymania zapasów interwencyjnych ciężkiego oleju opałowego. Problem polegał na tym, że spółki te nie zajmowały się produkcją ani handlem ciężkim olejem opałowym, lecz importowały lub handlowały innymi produktami ropopochodnymi (olejami smarowymi i koksem naftowym). Sąd odsyłający z Warny zwrócił się do Trybunału z pytaniami dotyczącymi wykładni dyrektywy 2009/119 oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności art. 16 (wolność prowadzenia działalności gospodarczej) i art. 17 (prawo własności). Głównym zagadnieniem było, czy prawo UE pozwala na nakładanie na przedsiębiorstwa obowiązku utrzymywania zapasów produktów, które nie są związane z ich podstawową działalnością, oraz czy takie obciążenie, często znaczące finansowo, jest zgodne z zasadą proporcjonalności. Trybunał w swoim wyroku wyjaśnił, że dyrektywa 2009/119 nie wymaga od państw członkowskich utrzymywania zapasów wszystkich kategorii produktów ropopochodnych wymienionych w rozporządzeniu nr 1099/2008. Państwa członkowskie mają pewien zakres uznania w określaniu składu zapasów interwencyjnych. Ponadto, Trybunał potwierdził, że państwa członkowskie mogą nakładać obowiązki w zakresie przechowywania zapasów na podmioty gospodarcze, nawet jeśli importowane przez nie produkty nie są bezpośrednio związane z ich działalnością. Kluczowym warunkiem jest jednak, aby nałożony obowiązek był proporcjonalny. Oznacza to, że sąd krajowy musi ocenić, czy obowiązek ten nie narusza istoty wolności gospodarczej i prawa własności, biorąc pod uwagę m.in. możliwość zlecania tych zadań innym podmiotom (np. krajowym centralom zapasów), czas trwania obowiązku, ilość produktów oraz jego wpływ na sytuację finansową i konkurencyjność przedsiębiorstwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem, że obowiązek ten jest proporcjonalny i nie narusza istoty wolności gospodarczej i prawa własności.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2009/119 nie wymaga utrzymywania zapasów wszystkich kategorii produktów, a państwa członkowskie mogą nakładać obowiązki na przedsiębiorstwa. Ograniczenia praw wynikających z Karty są dopuszczalne, jeśli są przewidziane prawem, szanują istotę praw i są konieczne ze względu na interes ogólny, przy zachowaniu zasady proporcjonalności. Sąd krajowy musi ocenić proporcjonalność nałożonego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
Trade Express-L” OODspolkaskarżący
DEVNIA TSIMENT” ADspolkaskarżący
Zamestnik-predsedatel na Darzhavna agentsia „Darzhaven rezerv i voennovremenni zapasi”organ_krajowypozwany
Rząd bułgarskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd słowackiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

Dyrektywa 2009/119/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Dyrektywa 2009/119/WE art. 2 § akapit pierwszy lit. f), i), j), l)

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Dyrektywa 2009/119/WE art. 3

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Dyrektywa 2009/119/WE art. 8 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Rozporządzenie nr 1099/2008 art. 2 § lit. d)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008

Rozporządzenie nr 1099/2008 art. Załącznik A § rozdział 3.4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008

Karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 52 § ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

ZZNN art. 2 § ust. 1

Zakon za zapasite ot neft i neftoprodukti

Pomocnicze

Dyrektywa 2009/119/WE art. 4 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Dyrektywa 2009/119/WE art. 7 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Dyrektywa 2009/119/WE art. 9 § ust. 2, 3, 5

Dyrektywa Rady 2009/119/WE

Karta art. 51 § ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

ZZNN art. 3 § ust. 4

Zakon za zapasite ot neft i neftoprodukti

ZZNN art. 12 § ust. 1, 4, 11

Zakon za zapasite ot neft i neftoprodukti

ZZNN art. 21 § ust. 1, 11

Zakon za zapasite ot neft i neftoprodukti

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwa członkowskie mają zakres uznania w wyborze kategorii produktów do utrzymywania zapasów interwencyjnych. Obowiązek utrzymywania zapasów może być nałożony na podmioty gospodarcze, nawet jeśli nie są one bezpośrednio związane z danym produktem. Ograniczenia wolności gospodarczej i prawa własności są dopuszczalne, jeśli są proporcjonalne i służą celom interesu ogólnego.

Odrzucone argumenty

Obowiązek utrzymywania zapasów powinien dotyczyć wyłącznie produktów związanych z działalnością gospodarczą podmiotu. Nakładanie obowiązku utrzymywania zapasów produktów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, generujące znaczne koszty, narusza zasadę proporcjonalności i wolność gospodarczą.

Godne uwagi sformułowania

państwa członkowskie dysponują zakresem uznania przy określaniu składu zapasów interwencyjnych obowiązek ten jest proporcjonalny nie narusza istoty wolności prowadzenia działalności gospodarczej i prawa własności cel interesu ogólnego

Skład orzekający

K. Jürimäe

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 2009/119/WE w zakresie obowiązku utrzymywania zapasów interwencyjnych przez przedsiębiorstwa, zasada proporcjonalności w kontekście ograniczeń wolności gospodarczej i prawa własności."

Ograniczenia: Ocena proporcjonalności obowiązku należy do sądu krajowego, uwzględniając specyficzne okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa energetycznego i jego wpływu na przedsiębiorstwa, poruszając jednocześnie fundamentalne prawa chronione przez Kartę UE.

Czy państwo może zmusić Twoją firmę do magazynowania paliwa, nawet jeśli się tym nie zajmujesz?

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI