C-395/18

Trybunał orzekł, że automatyczne wykluczenie wykonawcy z przetargu z powodu naruszenia przepisów przez podwykonawcę jest niezgodne z zasadą proporcjonalności i dyrektywą o zamówieniach publicznych.

Sprawa dotyczyła wykluczenia włoskiej firmy Tim z przetargu publicznego z powodu naruszenia przepisów dotyczących prawa pracy osób niepełnosprawnych przez jednego z jej podwykonawców. Włoski kodeks zamówień publicznych przewidywał automatyczne wykluczenie wykonawcy w takiej sytuacji. Tim argumentowała, że sankcja jest nieproporcjonalna, a dyrektywa o zamówieniach publicznych dopuszcza jedynie zastąpienie podwykonawcy. Trybunał uznał, że choć dyrektywa nie stoi na przeszkodzie wykluczeniu wykonawcy z powodu naruszenia przez podwykonawcę, to automatyczne wykluczenie bez możliwości oceny sytuacji i przedstawienia dowodów na własną rzetelność jest niezgodne z zasadą proporcjonalności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, w szczególności art. 57 ust. 4 i art. 71 ust. 6. Sprawa wyłoniła się z postępowania między włoską firmą Tim a Consip, gdzie Tim została wykluczona z przetargu na dostawę systemu łączności światłowodowej z powodu naruszenia przepisów dotyczących prawa pracy osób niepełnosprawnych przez jednego z trzech wskazanych przez nią podwykonawców. Włoski kodeks zamówień publicznych (art. 80 ust. 5 lit. i) przewidywał automatyczne wykluczenie wykonawcy w takiej sytuacji. Tim kwestionowała zgodność tego przepisu z dyrektywą, argumentując, że sankcja jest nieproporcjonalna i że dyrektywa dopuszcza jedynie zastąpienie podwykonawcy. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału z pytaniami, czy dyrektywa i zasada proporcjonalności sprzeciwiają się automatycznemu wykluczeniu wykonawcy w takiej sytuacji, zwłaszcza gdy istnieją inni niewykluczeni podwykonawcy lub gdy wykonawca sam mógłby wykonać zamówienie. Trybunał orzekł, że art. 57 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2014/24 nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają na wykluczenie wykonawcy z powodu naruszenia obowiązków przez podwykonawcę. Jednakże, w połączeniu z art. 57 ust. 6 dyrektywy i zasadą proporcjonalności, automatyczny charakter takiego wykluczenia, bez możliwości oceny indywidualnej sytuacji wykonawcy i podwykonawcy oraz bez możliwości przedstawienia przez wykonawcę dowodów na swoją rzetelność (tzw. mechanizm self-cleaning), jest niezgodny z prawem Unii. Trybunał podkreślił, że instytucje zamawiające muszą mieć możliwość oceny proporcjonalności sankcji, uwzględniając wagę naruszenia, okoliczności sprawy oraz środki podjęte przez wykonawcę.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (9)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy