C-395/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-12-01
cjeuprawo_pracyrowne_traktowanie_w_zatrudnieniuWysokatrybunal
niepełnosprawnośćdyskryminacjaczasowa niezdolność do pracywypadek przy pracyzwolnienieprawo pracyrówność traktowaniaTSUEdyrektywa 2000/78/WEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że tymczasowa niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy nie zawsze oznacza 'niepełnosprawność' w rozumieniu dyrektywy o równym traktowaniu, a ocena 'długotrwałości' ograniczenia należy do sądu krajowego.

Sprawa dotyczyła pracownika, który został zwolniony z powodu czasowej niezdolności do pracy po wypadku przy pracy. Pracownik twierdził, że zwolnienie było dyskryminujące i stanowiło naruszenie jego praw. Sąd krajowy zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy taka niezdolność może być uznana za 'niepełnosprawność' w rozumieniu dyrektywy 2000/78/WE i czy pracownik jest chroniony przez Kartę Praw Podstawowych. TSUE wyjaśnił, że sama tymczasowa niezdolność nie jest automatycznie 'niepełnosprawnością', a ocena jej 'długotrwałego' charakteru wymaga analizy faktycznej przez sąd krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz przepisów Karty Praw Podstawowych. Sprawa dotyczyła pracownika, M. Daouidiego, który został zwolniony dyscyplinarnie z powodu czasowej niezdolności do pracy, wynikającej z wypadku przy pracy. Pracownik argumentował, że zwolnienie było dyskryminujące i naruszało jego prawa podstawowe. Sąd odsyłający, Juzgado de lo Social nr 33 w Barcelonie, miał wątpliwości, czy czasowa niezdolność do pracy, nawet trwająca przez dłuższy okres, może być uznana za 'niepełnosprawność' w rozumieniu dyrektywy 2000/78/WE, która zakazuje dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. TSUE, analizując sprawę w kontekście Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, orzekł, że sama tymczasowa niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy nie oznacza automatycznie 'długotrwałego' ograniczenia zdolności, które kwalifikowałoby osobę jako niepełnosprawną w rozumieniu dyrektywy. Ocena, czy ograniczenie jest 'długotrwałe', należy do sądu krajowego i wymaga analizy wszystkich obiektywnych czynników, w tym perspektywy ustania niezdolności. TSUE stwierdził również, że nie jest właściwy do rozstrzygnięcia kwestii stosowania Karty Praw Podstawowych, ponieważ nie wykazano, że sprawa wykracza poza zakres prawa krajowego i wchodzi w zakres prawa Unii w sposób inny niż poprzez dyrektywę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sama tymczasowa niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy, trwająca przez nieokreślony okres, nie oznacza automatycznie, że ograniczenie zdolności można zakwalifikować jako 'długotrwałe' w rozumieniu definicji 'niepełnosprawności' zawartej w dyrektywie 2000/78/WE. Ocena 'długotrwałego' charakteru ograniczenia należy do sądu krajowego i wymaga analizy wszystkich obiektywnych czynników.

Uzasadnienie

TSUE powołuje się na Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i własne orzecznictwo, wskazując, że pojęcie 'niepełnosprawności' wymaga długotrwałego osłabienia funkcji, które w interakcji z barierami utrudnia pełne uczestnictwo w życiu zawodowym. Sama tymczasowa niezdolność, nawet o nieokreślonym czasie trwania, nie spełnia tego kryterium automatycznie. Sąd krajowy musi ocenić, czy niezdolność jest długotrwała, biorąc pod uwagę perspektywę jej ustania oraz inne obiektywne czynniki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Mohamed Daouidiosoba_fizycznaskarżący
Bootes Plus SLspolkapozwany
Fondo de Garantía Salarialorgan_krajowypozwany
Ministerio Fiscalorgan_krajowypozwany

Przepisy (26)

Główne

Karta art. 21 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz wszelkiej dyskryminacji.

Karta art. 30

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy.

Karta art. 31

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do należytych i sprawiedliwych warunków pracy.

Karta art. 34 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do świadczeń z zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej.

Karta art. 35

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony zdrowia.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Cel dyrektywy: walka z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w zakresie zatrudnienia i pracy.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definicja zasady równego traktowania: brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Definicje dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Zakres stosowania dyrektywy, w tym do warunków zatrudnienia i pracy, łącznie z warunkami zwalniania.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 5

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Pojęcie 'osoby niepełnosprawne' należy interpretować jako obejmujące wszystkie osoby dotknięte niepełnosprawnością.

Dyrektywa 2000/78/WE art. 10 § 1

Dyrektywa Rady 2000/78/WE

Ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację.

Pomocnicze

Konwencja ONZ art. 1

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Cel konwencji: wspieranie i ochrona praw człowieka osób niepełnosprawnych.

Konwencja ONZ art. 2

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Definicja dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.

Konstytucja Hiszpanii art. 9 § 2

Konstytucja Hiszpanii

Obowiązek organów władzy publicznej tworzenia warunków faktycznej równości.

Konstytucja Hiszpanii art. 14

Konstytucja Hiszpanii

Zasada równości i zakaz dyskryminacji.

Konstytucja Hiszpanii art. 15

Konstytucja Hiszpanii

Prawo do życia oraz do integralności fizycznej i psychicznej.

Ustawa regulująca status pracowników art. 55 § 3

Real Decreto Legislativo 1/1995, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores

Kwalifikacja zwolnienia jako zasadne, bezzasadne lub nieważne.

Ustawa regulująca status pracowników art. 55 § 5

Real Decreto Legislativo 1/1995, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores

Nieważność zwolnienia w przypadku dyskryminacji lub naruszenia praw podstawowych.

Ustawa regulująca status pracowników art. 56 § 1

Real Decreto Legislativo 1/1995, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores

Konsekwencje orzeczenia o bezzasadności zwolnienia.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 96 § 1

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Obowiązek przedstawienia przez pozwanego obiektywnego uzasadnienia w przypadku domniemania dyskryminacji.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 108 § 1

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Kwalifikacja zwolnienia jako zasadne lub bezzasadne.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 108 § 2

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Nieważność zwolnienia w przypadku dyskryminacji lub naruszenia praw podstawowych.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 110 § 1

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Nakaz przywrócenia pracownika do pracy w przypadku stwierdzenia bezzasadności zwolnienia.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 113

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Nakaz natychmiastowego przywrócenia pracownika do pracy w przypadku stwierdzenia nieważności zwolnienia.

Ustawa o sądownictwie w sprawach zabezpieczenia społecznego art. 181 § 2

Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social

Obowiązek przedstawienia przez pozwanego obiektywnego uzasadnienia w przypadku domniemania naruszenia prawa podstawowego.

Ogólna ustawa dotycząca praw osób niepełnosprawnych art. 2

Real Decreto Legislativo 1/2013, por el que se aprueba el Texto Refundido de la Ley General de derechos de las personas con discapacidad y de su inclusión social

Definicje niepełnosprawności, dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tymczasowa niezdolność do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy nie jest automatycznie 'niepełnosprawnością' w rozumieniu dyrektywy 2000/78/WE. Ocena 'długotrwałego' charakteru ograniczenia zdolności należy do sądu krajowego i wymaga analizy obiektywnych czynników. TSUE nie jest właściwy do rozstrzygnięcia o zastosowaniu Karty Praw Podstawowych, jeśli nie wykazano zastosowania prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

fakt, że z powodu wypadku przy pracy dana osoba znajduje się przez nieokreślony okres w sytuacji czasowej [...] niezdolności do pracy [...] nie oznacza sam w sobie, że ograniczenie zdolności tej osoby można zakwalifikować jako „długotrwałe” w rozumieniu definicji „niepełnosprawności” wskazówki pozwalające stwierdzić, iż takie ograniczenie jest „długotrwałe”, obejmują w szczególności fakt, że w dacie podnoszonego dyskryminującego zachowania niezdolność danej osoby nie wskazuje ściśle określonej perspektywy jej ustania w krótkim terminie, lub fakt, że ta niezdolność może się istotnie przedłużyć w ramach rozpatrywania tego „długotrwałego” charakteru sąd odsyłający powinien uwzględnić wszystkie czynniki obiektywne

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes izby

M. Vilaras

sędzia

J. Malenovský

sędzia

M. Safjan

sprawozdawca

D. Šváby

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niepełnosprawności' w kontekście czasowej niezdolności do pracy wynikającej z wypadku przy pracy oraz zasady równego traktowania w zatrudnieniu."

Ograniczenia: Ocena 'długotrwałości' ograniczenia jest zawsze indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych ustalonych przez sąd krajowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i równości traktowania, a mianowicie tego, kiedy tymczasowa niezdolność do pracy może być uznana za niepełnosprawność podlegającą ochronie prawnej. Jest to istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy wypadek przy pracy czyni Cię 'niepełnosprawnym' w świetle prawa UE? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI