C-393/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że profesjonalni uczestnicy obrotu, którzy nabyli roszczenia odszkodowawcze od poszkodowanych w wypadkach drogowych, nie mogą powoływać się na szczególną jurysdykcję przewidzianą dla słabszych stron w sprawach ubezpieczeniowych, ale mogą skorzystać z jurysdykcji właściwej dla czynów niedozwolonych, jeśli spełnione są jej przesłanki.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście jurysdykcji sądów w sprawach o odszkodowanie z tytułu wypadków drogowych. Polskie firmy, które nabyły roszczenia od poszkodowanych w zamian za usługi (naprawy, wynajem aut zastępczych), chciały pozwać duńskiego ubezpieczyciela przed polskimi sądami. Trybunał orzekł, że takie firmy, jako profesjonalni uczestnicy obrotu, nie są 'stroną słabszą' i nie mogą korzystać ze szczególnej jurysdykcji przewidzianej dla ubezpieczonych (art. 11 ust. 1 lit. b w zw. z art. 13 ust. 2). Mogą jednak skorzystać z jurysdykcji właściwej dla czynów niedozwolonych (art. 7 pkt 2), jeśli sąd krajowy stwierdzi spełnienie jej przesłanek.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa rozpatrywana przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia dotyczyła dwóch polskich firm (przedsiębiorcy T.B. i spółki D. sp. z o.o.), które nabyły roszczenia odszkodowawcze od poszkodowanych w wypadkach drogowych, które miały miejsce w Polsce. Sprawcy wypadków byli ubezpieczeni w duńskim zakładzie ubezpieczeń G.I. A/S. Polskie firmy dochodziły odszkodowania od ubezpieczyciela przed polskimi sądami, powołując się na szczególne podstawy jurysdykcji. Ubezpieczyciel podniósł zarzut braku jurysdykcji sądów polskich, argumentując, że powodowie nie są 'poszkodowanymi' w rozumieniu rozporządzenia, gdyż zawodowo zajmują się dochodzeniem roszczeń. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące możliwości powołania się na jurysdykcję przewidzianą dla 'strony słabszej' (art. 11 ust. 1 lit. b w zw. z art. 13 ust. 2) oraz jurysdykcję właściwą dla czynów niedozwolonych (art. 7 pkt 2 lub art. 12). Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że profesjonalni uczestnicy obrotu, którzy nabyli roszczenia odszkodowawcze od poszkodowanych w zamian za usługi, nie mogą być uznani za 'stronę słabszą' i nie mogą korzystać z ochrony przewidzianej w art. 11 ust. 1 lit. b w związku z art. 13 ust. 2 rozporządzenia. Nie ma przy tym znaczenia, czy dochodzenie roszczeń stanowi ich główną czy uboczną działalność, ani posiadane zasoby finansowe, gdyż ocena taka podważałaby pewność prawa. Niemniej jednak, Trybunał stwierdził, że takie podmioty mogą powołać się na jurysdykcję szczególną właściwą dla czynów niedozwolonych (art. 7 pkt 2), jeśli sąd krajowy stwierdzi spełnienie przesłanek tego przepisu, co oznacza, że zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło na jego terytorium. W kwestii kosztów, Trybunał wskazał, że rozstrzygnięcie należy do sądu odsyłającego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taki podmiot nie może powołać się na tę podstawę jurysdykcji, ponieważ nie jest uznawany za 'stronę słabszą' w stosunku do ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Celem przepisów o jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych jest ochrona strony słabszej. Profesjonalni uczestnicy obrotu, nawet jeśli ich główna działalność nie polega na dochodzeniu roszczeń, ale czerpią z tego trwałe dochody i nawiązują więzi z sektorem ubezpieczeń, nie mogą być uznani za stronę słabszą. Ocena indywidualna w każdym przypadku podważałaby pewność prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.B. | osoba_fizyczna | powód |
| D. sp. z o.o. | spolka | powód |
| G.I. A/S | spolka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 7 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
W sprawach dotyczących czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego można pozwać osobę przed sądem miejsca, w którym nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 11 § 1 lit. b
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Ubezpieczyciel może być pozwany w innym państwie członkowskim, w przypadku powództw ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uposażonego – przed sąd miejsca, w którym powód ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 12
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
W odniesieniu do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel może być ponadto pozwany przed sąd miejsca, gdzie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 13 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Przepisy art. 10, 11 i 12 mają zastosowanie do powództw wytoczonych przez poszkodowanego bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 4 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Osoby mające miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium państwa członkowskiego mogą być, co do zasady, pozywane przed sądy tego państwa członkowskiego.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 5 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Osoby mające miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy innego państwa członkowskiego tylko zgodnie z przepisami ustanowionymi w sekcjach 2–7 rozdziału II.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 10
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
W sprawach dotyczących ubezpieczenia jurysdykcję określa sekcja 3 rozdziału II.
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 822 § 4
Kodeks cywilny
Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Profesjonalni uczestnicy obrotu, którzy nabyli roszczenia odszkodowawcze, nie są stroną słabszą i nie mogą korzystać z jurysdykcji przewidzianej dla ubezpieczonych. Stosowanie przepisów o jurysdykcji dla strony słabszej do profesjonalnych cesjonariuszy podważałoby pewność prawa i przewidywalność jurysdykcji. Profesjonalni cesjonariusze mogą skorzystać z jurysdykcji właściwej dla czynów niedozwolonych (art. 7 pkt 2), jeśli sąd krajowy stwierdzi spełnienie jej przesłanek.
Odrzucone argumenty
Polskie firmy (T.B. i D. sp. z o.o.) jako profesjonalni cesjonariusze roszczeń powinny być traktowane jako 'strona słabsza' i korzystać z jurysdykcji przewidzianej dla ubezpieczonych. Jurysdykcja sądu miejsca zdarzenia (art. 12) powinna być dostępna dla profesjonalnych cesjonariuszy.
Godne uwagi sformułowania
żadna szczególna ochrona nie jest uzasadniona w stosunkach między profesjonalnymi uczestnikami obrotu w sektorze ubezpieczeń, spośród których żadnego nie można uznać za znajdującego się w słabszej pozycji w stosunku do drugiego dokonywanie w każdym wypadku zindywidualizowanej oceny kwestii, czy takiego profesjonalnego uczestnika obrotu można uznać za „stronę słabszą” [...] rodziłoby bowiem ryzyko podważenia pewności prawa odstępstwa od zasady jurysdykcji [...] są dopuszczalne jedynie w drodze wyjątku i podlegają one wykładni ścisłej
Skład orzekający
F. Biltgen
pełniący obowiązki prezesa ósmej izby
L.S. Rossi
sprawozdawca
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'poszkodowanego' i 'strony słabszej' w kontekście jurysdykcji w sprawach ubezpieczeniowych w ramach rozporządzenia Bruksela I bis, zwłaszcza w przypadku cesjonariuszy roszczeń. Określenie możliwości stosowania jurysdykcji dla czynów niedozwolonych w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji profesjonalnych cesjonariuszy roszczeń odszkodowawczych. Wymaga oceny przez sąd krajowy spełnienia przesłanek dla jurysdykcji z art. 7 pkt 2.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu jurysdykcji w sprawach o odszkodowanie, który jest istotny dla polskich firm i prawników. Wyjaśnia, kiedy profesjonalni cesjonariusze mogą dochodzić swoich praw przed polskimi sądami, a kiedy nie.
“Czy Twoja firma może pozwać zagranicznego ubezpieczyciela w Polsce? TSUE wyjaśnia zasady jurysdykcji dla cesjonariuszy roszczeń.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI