C-393/18 PPU
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że fizyczna obecność dziecka w państwie członkowskim jest warunkiem koniecznym do ustalenia jego zwykłego miejsca pobytu, nawet w przypadku przymusu ze strony rodzica.
Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia 'zwykłego pobytu dziecka' w kontekście rozporządzenia Bruksela II bis. Matka dziecka, obywatelka Bangladeszu, urodziła je w tym kraju po tym, jak ojciec miał wywierać na nią przymus. Matka twierdziła, że mimo braku fizycznej obecności dziecka w Wielkiej Brytanii, powinno ono być uznane za tam zwykle przebywające. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że fizyczna obecność jest warunkiem koniecznym do ustalenia zwykłego miejsca pobytu, a okoliczności takie jak przymus czy naruszenie praw podstawowych nie mają znaczenia dla tej wykładni.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003, dotyczącego jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Sprawa toczyła się między matką (UD) a ojcem (XB) dziecka urodzonego w Bangladeszu. Matka, obywatelka Bangladeszu, wyjechała do Wielkiej Brytanii w 2016 r., gdzie mieszkała z ojcem dziecka, obywatelem Wielkiej Brytanii. Po ciąży wyjechała do Bangladeszu, gdzie urodziła dziecko w lutym 2017 r. Nigdy nie przebywała w Wielkiej Brytanii. Ojciec wrócił do Wielkiej Brytanii w styczniu 2018 r. Matka wszczęła postępowanie w Wielkiej Brytanii, domagając się objęcia dziecka opieką sądu i nakazania powrotu do Wielkiej Brytanii. Twierdziła, że sąd brytyjski ma jurysdykcję, ponieważ dziecko ma tam zwykły pobyt. Ojciec zakwestionował jurysdykcję. Sąd odsyłający (High Court of Justice) zadał pytania prejudycjalne dotyczące tego, czy fizyczna obecność dziecka jest konieczna do ustalenia zwykłego pobytu oraz czy okoliczności takie jak przymus ze strony ojca, skutkujący urodzeniem dziecka w państwie trzecim, mają znaczenie. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w pilnym trybie prejudycjalnym, orzekł, że fizyczna obecność dziecka w państwie członkowskim jest warunkiem koniecznym do ustalenia jego zwykłego miejsca pobytu w rozumieniu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003. Trybunał podkreślił, że pojęcie 'zwykłego pobytu' musi być interpretowane jednolicie w całej UE, a jego ustalenie opiera się na kryterium bliskości i dobra dziecka. Nawet jeśli doszło do naruszenia praw podstawowych lub przymusu ze strony ojca, nie wpływa to na konieczność fizycznej obecności dziecka w państwie członkowskim, aby można było uznać je za tam zwykle przebywające. W takich sytuacjach zastosowanie mogą mieć inne przepisy rozporządzenia lub prawo krajowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, fizyczna obecność dziecka w państwie członkowskim jest warunkiem koniecznym do ustalenia jego zwykłego pobytu w rozumieniu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003.
Uzasadnienie
Pojęcie 'zwykłego pobytu' jest autonomiczne i wymaga fizycznej obecności dziecka w danym państwie członkowskim. Kryterium bliskości i dobra dziecka, na którym opiera się rozporządzenie, wymaga tej fizycznej obecności jako warunku wstępnego. Okoliczności takie jak przymus rodzica czy naruszenie praw podstawowych nie wpływają na tę wykładnię.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| UD | osoba_fizyczna | skarżący |
| XB | osoba_fizyczna | pozwany |
| Zjednoczone Królestwo | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Republika Czeska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (14)
Główne
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jurysdykcję w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej mają sądy państwa członkowskiego, w którym w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt. Fizyczna obecność dziecka w tym państwie jest warunkiem koniecznym do ustalenia zwykłego pobytu.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Określa zakres stosowania rozporządzenia, nie ograniczając go terytorialnie do sytuacji wewnątrzwspólnotowych.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 2 § 4
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Definicja 'orzeczenia'.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 9 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Utrzymanie jurysdykcji wynikającej z poprzedniego miejsca zwykłego pobytu dziecka.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 10
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jurysdykcja w przypadkach uprowadzenia dziecka.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 13 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Jurysdykcja w oparciu o obecność dziecka, gdy nie można ustalić zwykłego pobytu.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 14
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Pozostałe jurysdykcje, gdy żaden sąd państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji zgodnie z art. 8-13.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 15 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Przekazanie do sądu lepiej umiejscowionego dla osądzenia sprawy.
Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 21 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003
Uznawanie orzeczeń wydanych w państwach członkowskich.
TFUE art. 67 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla środków w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne.
TFUE art. 81
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla środków w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne.
Karta Praw Podstawowych art. 24
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Ochrona najlepszego interesu dziecka.
Karta Praw Podstawowych art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawa podstawowe.
Karta Praw Podstawowych art. 6
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawa podstawowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fizyczna obecność dziecka w państwie członkowskim jest warunkiem koniecznym do ustalenia jego zwykłego pobytu w rozumieniu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003. Pojęcie 'zwykłego pobytu' jest autonomiczne i wymaga obiektywnych uwarunkowań geograficznych, a nie tylko zamiaru rodzica. Okoliczności takie jak przymus rodzica czy naruszenie praw podstawowych nie wpływają na wykładnię pojęcia 'zwykłego pobytu' w kontekście jurysdykcji na podstawie art. 8 ust. 1 rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Zwykły pobyt dziecka może być ustalony w państwie członkowskim nawet bez fizycznej obecności, jeśli istnieją inne czynniki wskazujące na zamiar stałego pobytu (np. zakup mieszkania). Okoliczności takie jak przymus rodzica, skutkujący urodzeniem dziecka w państwie trzecim, oraz naruszenie praw podstawowych powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu jurysdykcji. Rozporządzenie nr 2201/2003 ma zastosowanie tylko do sytuacji transgranicznych w obrębie Unii.
Godne uwagi sformułowania
dziecko musi być fizycznie obecne w państwie członkowskim, aby można było przyjąć, że posiada ono miejsce zwykłego pobytu w tym państwie członkowskim kryterium bliskości dobro dziecka brak fizycznej obecności dziecka w danym państwie członkowskim stoi na przeszkodzie uwzględnieniu okoliczności
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes, pełniąca obowiązki prezesa pierwszej izby
J.C. Bonichot
sędzia
E. Regan
sprawozdawca
C.G. Fernlund
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej w kontekście rozporządzenia Bruksela II bis, zwłaszcza gdy dziecko urodziło się lub przebywa poza UE, a rodzice mają powiązania z państwami członkowskimi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni konkretnego przepisu rozporządzenia nr 2201/2003 i nie wyklucza możliwości ustalenia jurysdykcji na innej podstawie prawnej (np. prawa krajowego).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem jurysdykcji w sprawach rodzinnych z elementem transgranicznym, dotykając kwestii praw dziecka i potencjalnego przymusu. Wykładnia pojęcia 'zwykłego pobytu' ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy dziecko urodzone poza UE może mieć 'zwykły pobyt' w kraju UE? TSUE odpowiada: fizyczna obecność jest kluczowa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI