C-392/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-02-01
cjeuprawo_ue_ogolneswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
swoboda przedsiębiorczościnotariuszobywatelstwodyskryminacjaprawo UETFUEWęgry

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły prawo UE, wprowadzając wymóg węgierskiego obywatelstwa dla dostępu do zawodu notariusza.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Węgrom, zarzucając naruszenie art. 49 TFUE poprzez utrzymywanie warunku przynależności państwowej dla dostępu do zawodu notariusza. Węgry argumentowały, że działalność notariusza jest związana z wykonywaniem władzy publicznej i tym samym wyłączona z zakresu swobody przedsiębiorczości. Trybunał uznał jednak, że większość czynności notarialnych, w tym wydawanie nakazów zapłaty, zarządzanie postępowaniami spadkowymi czy sporządzanie dokumentów urzędowych, nie stanowi bezpośredniego i szczególnego udziału w wykonywaniu władzy publicznej. W konsekwencji, wymóg obywatelstwa węgierskiego został uznany za niedozwoloną dyskryminację.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła zgodności warunku przynależności państwowej, wymaganego przez węgierskie prawo do dostępu do zawodu notariusza, z art. 49 TFUE (swoboda przedsiębiorczości). Komisja argumentowała, że działalność notariusza jest działalnością gospodarczą, a wymóg obywatelstwa stanowi dyskryminację. Węgry broniły się, twierdząc, że działalność notariusza jest związana z wykonywaniem władzy publicznej (art. 51 TFUE) i tym samym wyłączona z zakresu stosowania art. 49 TFUE. Trybunał przypomniał, że swoboda przedsiębiorczości ma zastosowanie do zawodu notariusza i że wymóg obywatelstwa jest niedozwoloną dyskryminacją. Analizując poszczególne czynności notarialne, Trybunał stwierdził, że większość z nich, takich jak wydawanie nakazów zapłaty, zarządzanie postępowaniami spadkowymi, sporządzanie dokumentów urzędowych czy prowadzenie depozytów, nie wiąże się z bezpośrednim i szczególnym udziałem w wykonywaniu władzy publicznej. Trybunał podkreślił, że wyjątek z art. 51 TFUE należy interpretować wąsko i ograniczyć do działalności, która sama w sobie stanowi taki udział. W związku z tym, węgierski wymóg obywatelstwa został uznany za niezgodny z prawem UE. Trybunał orzekł, że Węgry naruszyły art. 49 TFUE i obciążył je kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg ten stanowi niedozwoloną dyskryminację ze względu na przynależność państwową.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że działalność notariusza jest działalnością gospodarczą objętą swobodą przedsiębiorczości. Wymóg obywatelstwa jest dyskryminujący. Działalność notariusza, w tym wydawanie nakazów zapłaty, postępowania spadkowe czy sporządzanie dokumentów, nie jest związana z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 51 TFUE, co uzasadniałoby wyjątek od swobody przedsiębiorczości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Węgrypanstwo_czlonkowskiepozwana
Republika Czeskapanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (3)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie swobody przedsiębiorczości.

TFUE art. 51 § ust. 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Wyłącza z zakresu stosowania przepisów o swobodach traktatowych działalność związaną z wykonywaniem władzy publicznej.

Pomocnicze

Ustawa nr XLI z 1991 r. o notariuszach art. 17 § ust. 1 lit. a

Przewiduje, że notariuszem może być wyłącznie obywatel węgierski.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność notariusza jest działalnością gospodarczą objętą swobodą przedsiębiorczości. Wymóg obywatelstwa dla dostępu do zawodu notariusza stanowi niedozwoloną dyskryminację. Większość czynności notarialnych nie jest związana z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 51 TFUE.

Odrzucone argumenty

Działalność notariusza jest związana z wykonywaniem władzy publicznej i wyłączona z zakresu stosowania art. 49 TFUE. Notariusz wykonuje działalność gospodarczą, która nie podlega swobodnej regulacji i jest ściśle określona przez ustawę.

Godne uwagi sformułowania

swoboda przedsiębiorczości przewidziana w art. 49 TFUE ma zastosowanie do zawodu notariusza odstępstwo przewidziane w art. 51 akapit pierwszy TFUE należy ograniczać jedynie do działalności, która sama w sobie stanowi bezpośredni i szczególny udział w wykonywaniu władzy publicznej działalność pomocnicza i przygotowawcza względem wykonywania władzy publicznej jest wykluczona z zakresu odstępstwa

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes

A. Arabadjiev

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 49 i 51 TFUE w odniesieniu do zawodów regulowanych, w szczególności notariatu. Potwierdzenie, że wymóg obywatelstwa dla dostępu do zawodu jest niedozwolony, chyba że uzasadniony wykonywaniem władzy publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki działalności notariusza na Węgrzech, ale jego zasady są szeroko stosowalne do innych państw członkowskich i zawodów regulowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu swobód unijnych i ich wpływu na dostęp do zawodów regulowanych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców działających transgranicznie.

Czy wymóg posiadania węgierskiego obywatelstwa dla notariuszy jest zgodny z prawem UE? TSUE odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI