C-388/08 PPU

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2008-12-01
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowaWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniazasada szczególnościwydawanie osóbwspółpraca sądowaprawo karneśrodki odurzająceTSUEpostępowanie prejudycjalne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zmiana rodzaju środka odurzającego w europejskim nakazie aresztowania nie stanowi automatycznie „innego przestępstwa” wymagającego zgody państwa wydającego, a ściganie za takie przestępstwo jest możliwe przed uzyskaniem zgody, jeśli nie stosuje się środków ograniczających wolność.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady szczególności w ramach europejskiego nakazu aresztowania, która zakazuje ścigania osoby za inne przestępstwo niż to, w związku z którym została przekazana, bez zgody państwa wydającego. Sąd krajowy pytał, czy zmiana rodzaju środka odurzającego (z amfetaminy na haszysz) w opisie przestępstwa stanowi „inne przestępstwo” i czy można ścigać za nie przed uzyskaniem zgody, jeśli nie stosuje się środków ograniczających wolność. Trybunał wyjaśnił, że kluczowa jest zgodność znamion przestępstwa i opisów, a sama zmiana rodzaju środka odurzającego nie jest wystarczająca do uznania „innego przestępstwa”, jeśli kwalifikacja prawna i inne istotne okoliczności pozostają zgodne. Podkreślono również, że ściganie za takie przestępstwo jest dopuszczalne przed uzyskaniem zgody, o ile nie stosuje się środków ograniczających wolność.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 27 ust. 2–4 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Sprawa dotyczyła postępowania karnego przeciwko Arturowi Leymannowi i Aleksiejowi Pustovarovowi, oskarżonym o ciężkie przestępstwa związane z obrotem środkami odurzającymi. Po przekazaniu do Finlandii na podstawie europejskich nakazów aresztowania, oskarżeni zostali ścigani za czyny, których opis (rodzaj środka odurzającego) różnił się od pierwotnie podanego w nakazach. Sąd krajowy pytał, czy taka zmiana kwalifikuje czyn jako „inne przestępstwo” w rozumieniu zasady szczególności, co wymagałoby zgody państwa wydającego (Polski i Hiszpanii). Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując sprawę w trybie pilnym, wyjaśnił, że aby stwierdzić, czy mamy do czynienia z „innym przestępstwem”, należy zbadać, czy znamiona przestępstwa i opis czynu w nakazie aresztowania są wystarczająco zgodne z opisem w późniejszej czynności procesowej. Zmiany dotyczące czasu i miejsca są dopuszczalne, o ile nie zmieniają charakteru przestępstwa. Sama zmiana rodzaju środka odurzającego (np. z amfetaminy na haszysz) nie stanowi automatycznie „innego przestępstwa”. Ponadto, Trybunał orzekł, że ściganie lub skazanie za takie „inne przestępstwo” jest możliwe przed uzyskaniem zgody państwa wydającego, pod warunkiem, że w toku postępowania nie stosuje się środków ograniczających wolność osobistą. Wyjątek ten nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu środka ograniczenia wolności, jeśli jest on uzasadniony innymi zarzutami objętymi pierwotnym nakazem aresztowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Aby stwierdzić, że rozważane przestępstwo nie jest „innym przestępstwem” niż to, które stanowiło podstawę przekazania, należy zbadać, czy znamiona przestępstwa według opisu prawnego tego przestępstwa w wydającym nakaz państwie członkowskim są takie same jak te, ze względu na które nastąpiło przekazanie osoby, i czy istnieje wystarczająca zgodność pomiędzy danymi widniejącymi w nakazie aresztowania a danymi wymienionymi w późniejszej czynności procesowej. Zmiany dotyczące okoliczności czasu i miejsca są dozwolone, o ile wynikają z zebranych informacji, nie zmieniają charakteru przestępstwa i nie pociągają za sobą spełnienia przesłanek odmowy wykonania nakazu.

Uzasadnienie

Cel decyzji ramowej to ułatwienie i przyspieszenie współpracy. Zasada szczególności ma chronić osobę przed ściganiem za inne czyny, ale nadmierne wymaganie zgody na drobne zmiany w opisie czynu naruszałoby cel decyzji. Kluczowa jest zgodność znamion prawnych i wystarczająca zgodność danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Artur Leymannosoba_fizycznaoskarżony
Aleksej Pustovarovosoba_fizycznaoskarżony
Rząd fińskiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Decyzja ramowa art. 27 § 2-4

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW

Zasada szczególności zakazuje ścigania, skazania lub pozbawienia wolności za inne przestępstwo niż to, w związku z którym osoba została przekazana, bez zgody państwa wydającego, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w art. 27 ust. 3 lub 1.

Pomocnicze

Decyzja ramowa art. 2 § 1-2, 4

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW

Definiuje przestępstwa, które mogą stanowić podstawę europejskiego nakazu aresztowania, w tym handel środkami odurzającymi.

Decyzja ramowa art. 8 § 1

Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW

Określa wymagane informacje w europejskim nakazie aresztowania, w tym charakter i kwalifikację prawną przestępstwa oraz opis okoliczności jego popełnienia.

TUE art. 35 § 2-3

Traktat o Unii Europejskiej

Określa właściwość Trybunału Sprawiedliwości do orzekania w sprawach dotyczących współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych.

Rikoslaki art. 50 § 1-2

Kodeks karny

Fińskie przepisy dotyczące przestępstw związanych ze środkami odurzającymi, w tym kwalifikacji „ciężkiego” przestępstwa.

Laki 1286/2003 art. 14

Ustawa o wydawaniu pomiędzy Finlandią a innymi państwami członkowskimi UE

Fińskie przepisy transponujące decyzję ramową, określające wymogi dotyczące wniosku o zatrzymanie i przekazanie.

Laki 1286/2003 art. 58 § 1-2

Ustawa o wydawaniu pomiędzy Finlandią a innymi państwami członkowskimi UE

Fińskie przepisy dotyczące zasady szczególności i jej wyjątków.

Konwencja z 1957 r.

Europejska konwencja o ekstradycji

Wspomniana jako jedna z konwencji zastępowanych przez decyzję ramową.

Konwencja z 1995 r.

Konwencja sporządzona na podstawie art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie uproszczonej procedury ekstradycyjnej

Wspomniana jako jedna z konwencji zastępowanych przez decyzję ramową.

Konwencja z 1996 r. art. 10 § 1 lit. a)-c)

Konwencja sporządzona na podstawie art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej dotycząca ekstradycji

Wspomniana jako podstawa dla niektórych wyjątków od zasady szczególności w decyzji ramowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana rodzaju środka odurzającego w opisie przestępstwa nie stanowi automatycznie „innego przestępstwa” wymagającego zgody państwa wydającego, jeśli znamiona prawne i ogólny opis czynu pozostają zgodne. Ściganie lub skazanie za „inne przestępstwo” jest dopuszczalne przed uzyskaniem zgody państwa wydającego, jeśli nie stosuje się środków ograniczających wolność osobistą w odniesieniu do tego przestępstwa. Ograniczenie wolności uzasadnione innymi zarzutami objętymi pierwotnym nakazem aresztowania jest dopuszczalne przed uzyskaniem zgody na ściganie za „inne przestępstwo”.

Godne uwagi sformułowania

„inne przestępstwo” niż to, w związku z którym została przekazana zasada szczególności postępowanie w sprawie wyrażenia zgody środki ograniczające wolność osobistą wystarczająca zgodność pomiędzy danymi widniejącymi w nakazie aresztowania a danymi wymienionymi w późniejszej czynności procesowej

Skład orzekający

J. Mazák

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady szczególności w ramach europejskiego nakazu aresztowania, zwłaszcza w kontekście zmian w opisie czynu i dopuszczalności ścigania przed uzyskaniem zgody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany rodzaju środka odurzającego; ogólne zasady dotyczące zgodności opisu czynu i stosowania środków ograniczających wolność mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu współpracy sądowej w sprawach karnych – zasady szczególności w ramach ENA. Wyjaśnia, kiedy zmiana opisu przestępstwa wymaga zgody, co ma praktyczne znaczenie dla organów ścigania i obrony.

Czy zmiana zarzutu w ENA wymaga zgody? TSUE wyjaśnia zasadę szczególności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI