C-387/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-01-23
cjeupomoc_panstwapomoc istniejąca vs nowa pomoc, odpowiedzialność państwa za naruszenie prawa UEWysokatrybunal
pomoc państwapomoc istniejącapomoc nowaliberalizacja rynkuodpowiedzialność państwaodszkodowanieochrona uzasadnionych oczekiwańpewność prawaprawo konkurencji UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że subwencje przyznane przed liberalizacją rynku nie mogą być uznane za pomoc istniejącą tylko z powodu braku formalnej liberalizacji, jeśli mogły wpływać na konkurencję i handel, a państwo nie może powoływać się na ochronę uzasadnionych oczekiwań w przypadku naruszenia przepisów o pomocy państwa.

Sprawa dotyczyła kwalifikacji subwencji przyznanych włoskiej spółce żeglugowej Tirrenia w latach 1976-1980 jako pomocy państwa. Konkurent, FTDM, dochodził odszkodowania od państwa włoskiego za szkodę poniesioną w wyniku przyznania tych subwencji. Sąd kasacyjny Włoch zapytał Trybunał, czy subwencje te należy uznać za pomoc istniejącą, czy nową, oraz czy można zastosować przepisy o pomocy państwa i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. Trybunał wyjaśnił, że subwencje przyznane przed liberalizacją rynku nie są automatycznie pomocą istniejącą, jeśli mogły wpływać na konkurencję i handel. Ponadto, państwo nie może powoływać się na ochronę uzasadnionych oczekiwań ani na zasadę pewności prawa w celu uniknięcia odpowiedzialności za naruszenie przepisów o pomocy państwa.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów dotyczących pomocy państwa, w szczególności rozporządzenia nr 659/1999, oraz zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Sprawa wywodziła się z powództwa o odszkodowanie wniesionego przez włoską spółkę FTDM przeciwko państwu włoskiemu. FTDM twierdziło, że poniosło szkodę w wyniku przyznania subwencji państwowych konkurentowi, spółce Tirrenia, w latach 1976-1980. Subwencje te, przyznane na mocy włoskiej ustawy nr 684, miały na celu restrukturyzację usług morskich. Sąd włoski miał wątpliwości, czy subwencje te należy uznać za pomoc istniejącą, czy nową, zwłaszcza w kontekście braku formalnej liberalizacji rynku w momencie ich przyznania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że subwencje przyznane przed terminem liberalizacji rynku nie mogą być automatycznie kwalifikowane jako pomoc istniejąca tylko z powodu braku formalnej liberalizacji, jeśli mogły one wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłócać konkurencję. Sąd krajowy ma obowiązek zbadać te okoliczności. Ponadto, Trybunał podkreślił, że państwo członkowskie, które przyznało pomoc niezgodnie z obowiązkiem zgłoszenia jej Komisji Europejskiej, nie może powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań ani na zasadę pewności prawa, aby uniknąć odpowiedzialności odszkodowawczej wobec konkurentów beneficjenta pomocy. Termin przedawnienia przewidziany w rozporządzeniu nr 659/1999 ogranicza jedynie uprawnienia Komisji do odzyskiwania pomocy, a nie pozbawia sądy krajowe możliwości orzekania o odpowiedzialności państwa za naruszenie prawa UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli subwencje te mogły mieć wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.

Uzasadnienie

Pomoc państwa może wpływać na handel i konkurencję nawet na rynku częściowo otwartym lub przed formalną liberalizacją, jeśli istnieje skuteczna konkurencja. Brak formalnej liberalizacji nie wyklucza kwalifikacji jako pomoc państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Presidenza del Consiglio dei Ministriorgan_krajowypozwany
Fallimento Traghetti del Mediterraneo SpAspolkapowód
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Rozporządzenie nr 659/1999 art. 1 § lit. b) ppkt (iv) i (v)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Definicja pomocy istniejącej nie ma zastosowania do sytuacji powództwa o odszkodowanie przeciwko państwu członkowskiemu.

TFUE art. 108 § ust. 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek zgłoszenia pomocy państwa przed jej wdrożeniem.

TWEG art. 93 § ust. 3

Traktat EWG

Obowiązek zgłoszenia pomocy państwa przed jej wdrożeniem.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 659/1999 art. 15

Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999

Dziesięcioletni okres przedawnienia na odzyskanie pomocy ogranicza uprawnienia Komisji, ale nie wpływa na możliwość dochodzenia odszkodowania przez jednostki.

Ustawa nr 684 art. 7

Przepis dotyczący przyznawania subwencji na usługi morskie.

Ustawa nr 684 art. 8

Przepis dotyczący przyznawania subwencji na usługi morskie.

Ustawa nr 684 art. 9

Przepis określający warunki umowy subwencyjnej.

Ustawa nr 684 art. 18

Przepis dotyczący finansowania ustawy.

Ustawa nr 684 art. 19

Przepis dotyczący zaliczek na subwencje.

Dekret prezydenta republiki nr 501 art. 7

Przepis wdrażający ustawę nr 684.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Subwencje przyznane przed liberalizacją rynku mogą stanowić pomoc państwa, jeśli wpływają na handel i konkurencję. Państwo naruszające obowiązek zgłoszenia pomocy nie może powoływać się na ochronę uzasadnionych oczekiwań. Zasada pewności prawa nie pozwala na narzucenie terminu przedawnienia z rozporządzenia nr 659/1999 w sprawach odszkodowawczych przeciwko państwu.

Odrzucone argumenty

Subwencje przyznane przed liberalizacją rynku są pomocą istniejącą z powodu braku formalnej liberalizacji. Przepisy o pomocy państwa i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań powinny być stosowane analogicznie do terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

pomoc, jaka została uznana za pomoc istniejącą, ponieważ można stwierdzić, że w czasie gdy została wprowadzona w życie, nie stanowiła pomocy, a w okresie późniejszym stała się pomocą ze względu na rozwój wspólnego rynku bez wprowadzenia zmian przez państwo członkowskie. system pomocy ustanowiony na rynku początkowo zamkniętym dla konkurencji powinien w chwili liberalizacji tego rynku zostać uznany za system istniejący pomoc państwa może wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem, nawet jeżeli odnośny rynek jest jedynie częściowo otwarty na konkurencję. podmioty państwowe nie mogą powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań.

Skład orzekający

N. Wahl

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja pomocy państwa w kontekście liberalizacji rynku, odpowiedzialność państwa za naruszenie prawa UE, stosowanie zasad ochrony uzasadnionych oczekiwań i pewności prawa w sprawach pomocy państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania pomocy przed formalną liberalizacją rynku i powództwa o odszkodowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa konkurencji UE, w szczególności pomocy państwa i odpowiedzialności państwa za naruszenie prawa. Wyjaśnia, kiedy pomoc przyznana przed liberalizacją rynku może być uznana za niezgodną z prawem i jakie są konsekwencje dla państwa i konkurentów.

Pomoc państwa przed liberalizacją rynku: kiedy jest niezgodna z prawem i kto ponosi odpowiedzialność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI