C-386/17

Trybunał Sprawiedliwości2019-01-16
cjeuwspolpraca_sadowauznawanie i wykonywanie orzeczeńWysokatrybunal
zawisłość sporuporządek publicznyjurysdykcjauznawanie orzeczeńrozwódodpowiedzialność rodzicielskaalimentywspółpraca sądowaprawo UE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że naruszenie zasad o zawisłości sporu nie stanowi samo w sobie podstawy do odmowy uznania orzeczenia z powodu sprzeczności z porządkiem publicznym.

Sprawa dotyczyła wniosku o uznanie we Włoszech rumuńskiego orzeczenia rozwodowego, które obejmowało również kwestie odpowiedzialności rodzicielskiej i alimentacyjne. Włoski sąd pierwszej instancji odmówił uznania, wskazując na naruszenie przez sąd rumuński zasad o zawisłości sporu (postępowanie włoskie zostało wszczęte wcześniej). Sąd apelacyjny zmienił tę decyzję, uznając, że naruszenie nie było „istotne”. Sąd kasacyjny zadał TSUE pytania, czy naruszenie zasad o zawisłości sporu może stanowić podstawę do odmowy uznania orzeczenia ze względu na sprzeczność z porządkiem publicznym. TSUE odpowiedział negatywnie, podkreślając, że zakaz ponownego badania jurysdykcji sądu pochodzenia wyklucza takie działanie, a naruszenie zasad o zawisłości sporu nie jest samo w sobie sprzeczne z porządkiem publicznym.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia nr 2201/2003 (dotyczącego spraw małżeńskich i odpowiedzialności rodzicielskiej) oraz rozporządzenia nr 44/2001 (dotyczącego spraw cywilnych i handlowych, w tym alimentacyjnych). Sprawa wywodziła się ze sporu między Stefano Liberatem a Luminitą Luisą Grigorescu, dotyczącego uznania we Włoszech orzeczenia wydanego w Rumunii, które obejmowało rozwód, odpowiedzialność rodzicielską i alimenty. We Włoszech postępowanie o separację zostało wszczęte wcześniej niż postępowanie o rozwód w Rumunii. Włoski sąd pierwszej instancji odmówił uznania orzeczenia rumuńskiego, powołując się na naruszenie przez sąd rumuński zasad o zawisłości sporu (art. 19 rozporządzenia nr 2201/2003 i art. 27 rozporządzenia nr 44/2001). Sąd apelacyjny zmienił ten wyrok, uznając, że naruszenie nie było wystarczające do odmowy uznania i nie było sprzeczne z porządkiem publicznym. Sąd kasacyjny zadał pytania, czy naruszenie zasad o zawisłości sporu może stanowić podstawę do odmowy uznania orzeczenia ze względu na sprzeczność z porządkiem publicznym, zwłaszcza w kontekście art. 24 rozporządzenia nr 2201/2003, który zakazuje badania jurysdykcji sądu pochodzenia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zasady zawisłości sporu, choć ważne dla prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości i uniknięcia sprzecznych orzeczeń, nie mogą być podstawą do odmowy uznania prawomocnego orzeczenia z powodu jego sprzeczności z porządkiem publicznym. Podkreślono, że zakaz badania jurysdykcji sądu pochodzenia (art. 24 rozporządzenia nr 2201/2003 i art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 44/2001) wyklucza ponowne badanie jurysdykcji, a naruszenie zasad o zawisłości sporu nie jest samo w sobie sprzeczne z porządkiem publicznym. Ograniczone podstawy odmowy uznania orzeczenia wymagają ścisłej interpretacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasad o zawisłości sporu nie stanowi samo w sobie podstawy do odmowy uznania orzeczenia z powodu jego oczywistej sprzeczności z porządkiem publicznym.

Uzasadnienie

Zakaz badania jurysdykcji sądu pochodzenia (art. 24 rozporządzenia nr 2201/2003 i art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 44/2001) wyklucza ponowne badanie jurysdykcji, a naruszenie zasad o zawisłości sporu, mimo ich znaczenia dla prawidłowego funkcjonowania przestrzeni sprawiedliwości, nie jest samo w sobie sprzeczne z porządkiem publicznym. Podstawy odmowy uznania orzeczenia wymagają ścisłej interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

sąd odsyłający otrzymał odpowiedź na pytanie prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
Stefano Liberatoosoba_fizycznawnoszący odwołanie
Luminita Luisa Grigorescuosoba_fizycznastrona w postępowaniu głównym
Rząd włoskiinneinterwenient
Rząd czeskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 19 § 1, 2, 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Zasady zawisłości sporu w sprawach małżeńskich i dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Sąd, do którego pozew wniesiono później, zawiesza postępowanie do czasu ustalenia jurysdykcji sądu, do którego najpierw wniesiono pozew.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 24

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Zakaz badania jurysdykcji sądu państwa członkowskiego pochodzenia orzeczenia. Kryterium porządku publicznego nie może rozciągać się na przepisy o jurysdykcji.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 27 § 1, 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Zasady zawisłości sporu w sprawach cywilnych i handlowych. Sąd, przed który wytoczono powództwo później, z urzędu zawiesza postępowanie do czasu stwierdzenia jurysdykcji sądu, przed który najpierw wytoczono powództwo.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 35 § 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Jurysdykcja sądu państwa członkowskiego pochodzenia nie może być przedmiotem ponownego badania.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 22 § a

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Podstawa nieuznania orzeczenia dotyczącego rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa – oczywista sprzeczność z porządkiem publicznym państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie.

Rozporządzenie nr 2201/2003 art. 23 § a

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

Podstawa nieuznania orzeczenia dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej – oczywista sprzeczność z porządkiem publicznym państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie, biorąc pod uwagę dobro dziecka.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 5 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Jurysdykcja w sprawach alimentacyjnych – przed sądem miejsca zamieszkania uprawnionego lub sądem właściwym dla sprawy o stan cywilny.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 34 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Podstawa nieuznania orzeczenia – oczywista sprzeczność z porządkiem publicznym państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o uznanie.

c.c. art. 150

Kodeks cywilny

c.c. art. 151

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasad o zawisłości sporu nie może być podstawą do odmowy uznania orzeczenia z powodu sprzeczności z porządkiem publicznym, ze względu na zakaz ponownego badania jurysdykcji sądu pochodzenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasad o zawisłości sporu przez sąd, do którego pozew wniesiono później, powinno prowadzić do odmowy uznania orzeczenia z powodu sprzeczności z porządkiem publicznym.

Godne uwagi sformułowania

podstawy nieuznania orzeczenia powinny być ograniczone do niezbędnego minimum jurysdykcja sądu państwa członkowskiego pochodzenia nie może być badana naruszenie to nie uzasadnia samo w sobie nieuznania wspomnianego orzeczenia ze względu na jego oczywistą sprzeczność z porządkiem publicznym

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes, pełniąca obowiązki prezesa pierwszej izby

J.C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

E. Regan

sędzia

C.G. Fernlund

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenie zasad o zawisłości sporu nie jest samo w sobie podstawą do odmowy uznania orzeczenia z powodu sprzeczności z porządkiem publicznym, zgodnie z rozporządzeniami Bruksela I bis i Bruksela II ter."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy naruszenie zasad o zawisłości sporu jest jedyną podstawą odmowy uznania orzeczenia z powodu sprzeczności z porządkiem publicznym. Nie wyklucza odmowy uznania z innych, ściśle określonych powodów (np. rzeczywista sprzeczność z porządkiem publicznym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji jurysdykcji i zasad uznawania orzeczeń w sprawach rodzinnych transgranicznych, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników.

Czy sąd może odmówić uznania zagranicznego wyroku rozwodowego, bo sprawa była już w toku w jego kraju? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI