C-385/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-04-07
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe_warunki_w_umowachWysokatrybunal
nieuczciwe warunkiumowy konsumenckiekoszty postępowaniazwrot kosztówzasada skutecznościprawo hiszpańskiewynagrodzenie adwokatawartość przedmiotu sporu

Podsumowanie

TSUE orzekł, że przepisy krajowe ograniczające zwrot kosztów adwokata konsumentowi wygrywającemu sprawę o nieuczciwy warunek umowny są dopuszczalne, o ile zapewniają zwrot rozsądnej i proporcjonalnej kwoty.

Wniosek prejudycjalny dotyczył wykładni dyrektywy 93/13 w kontekście hiszpańskich przepisów o kosztach postępowania. Sąd krajowy pytał, czy ograniczenie zwrotu kosztów adwokata konsumenta do jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu, ustalonej na podstawie jego początkowej wartości, jest zgodne z zasadą skuteczności. Trybunał uznał, że takie przepisy są dopuszczalne, pod warunkiem że zapewniają konsumentowi zwrot rozsądnej i proporcjonalnej kwoty kosztów, a sąd krajowy ma możliwość realistycznej oceny wartości sporu.

Sprawa C-385/20 dotyczyła wykładni dyrektywy 93/13/EWG w kontekście hiszpańskich przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach o nieuczciwe warunki umowne. Konsumenci zakwestionowali warunek dotyczący spłaty kredytu w walucie obcej, a sąd stwierdził jego nieuczciwy charakter. Następnie powstał spór o koszty postępowania, w szczególności o wynagrodzenie adwokata konsumentów. Hiszpańskie przepisy ograniczały zwrot kosztów do jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu, która była ustalana na podstawie wartości wskazanej w pozwie i nie mogła być później zmieniana. Sąd odsyłający zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy takie ograniczenie, zwłaszcza gdy wartość sporu jest ustalana sztywno, jest zgodne z zasadą skuteczności wynikającą z dyrektywy. Trybunał stwierdził, że przepisy krajowe mogą przewidywać ograniczenie zwrotu kosztów adwokata, pod warunkiem że zapewniają konsumentowi zwrot kwoty rozsądnej i proporcjonalnej do poniesionych kosztów. Podkreślono, że sąd krajowy musi mieć możliwość realistycznej oceny wartości sporu, aby zapewnić konsumentowi faktyczne prawo do zwrotu kosztów, które nie zniechęci go do dochodzenia swoich praw. W tym kontekście, nawet jeśli wartość przedmiotu sporu jest ustalana na początku postępowania, sąd właściwy do ostatecznego ustalenia kosztów musi mieć możliwość jej realistycznej oceny, aby zapewnić proporcjonalność zwrotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że ograniczenie to umożliwia konsumentowi uzyskanie zwrotu kwoty rozsądnej i proporcjonalnej do obiektywnie poniesionych kosztów, a sąd krajowy ma możliwość realistycznej oceny wartości sporu.

Uzasadnienie

Zasada skuteczności wymaga, aby procedury krajowe nie czyniły dochodzenia praw z dyrektywy nadmiernie utrudnionym. Ograniczenie zwrotu kosztów jest dopuszczalne, jeśli nie zniechęca konsumenta do dochodzenia praw i zapewnia zwrot proporcjonalny do faktycznie poniesionych kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
ELosoba_fizycznaskarżący
TPosoba_fizycznaskarżący
Caixabank SAspolkapozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Nieuczciwe warunki nie są wiążące dla konsumenta; umowa pozostaje w mocy po ich wyłączeniu, jeśli to możliwe.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1

Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

LEC art. 243 § 1

Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil (hiszpański kodeks postępowania cywilnego)

Ustalanie kosztów przez sekretarza sądu.

LEC art. 251 § 1, 8

Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil (hiszpański kodeks postępowania cywilnego)

Zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.

LEC art. 253 § 1, 2, 3

Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil (hiszpański kodeks postępowania cywilnego)

Obowiązek wskazania wartości przedmiotu sporu w pozwie.

LEC art. 394 § 3

Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil (hiszpański kodeks postępowania cywilnego)

Ograniczenie zwrotu kosztów wynagrodzenia adwokata do jednej trzeciej wartości przedmiotu sporu; ustalenie wartości dla spraw nieoszacowanych.

LEC art. 411

Ley 1/2000 de Enjuiciamiento Civil (hiszpański kodeks postępowania cywilnego)

Zmiany po wszczęciu postępowania nie zmieniają jurysdykcji i właściwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada skuteczności nie stoi na przeszkodzie krajowym przepisom proceduralnym dotyczącym kosztów, o ile zapewniają one konsumentowi rozsądny zwrot kosztów i nie zniechęcają do dochodzenia praw. Konieczność zapewnienia pewności prawa w ustalaniu wartości przedmiotu sporu, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości realistycznej oceny przez sąd krajowy.

Odrzucone argumenty

Krajowe przepisy dotyczące kosztów są sprzeczne z dyrektywą 93/13, ponieważ uniemożliwiają pełne przywrócenie sytuacji konsumenta i zniechęcają do dochodzenia praw.

Godne uwagi sformułowania

nie można przywrócić sytuacji faktycznej i prawnej, w jakiej znajdowałby się konsument, gdyby wspomniany warunek nie istniał nie usunięto nieuzasadnionej przesłanki procesowej związanej z ograniczeniem kosztów nie czyni wykonywania uprawnień przyznanych przez prawo Unii nadmiernie utrudnionym lub praktycznie niemożliwym ograniczenie to umożliwia konsumentowi uzyskanie z tego tytułu zwrotu kwoty rozsądnej i proporcjonalnej do kosztów, jakie obiektywnie musiał on ponieść

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes_czwartej_izby

S. Rodin

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skuteczności w kontekście krajowych przepisów o kosztach postępowania w sprawach konsumenckich dotyczących nieuczciwych warunków umownych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki hiszpańskiego prawa procesowego, ale jego zasady są uniwersalne dla państw członkowskich UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów dochodzenia praw przez konsumentów w UE, w szczególności kwestii kosztów postępowania, co jest istotne dla prawników i konsumentów.

Czy konsument wygrywający sprawę o nieuczciwy warunek umowny zawsze odzyska wszystkie koszty? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI