C-384/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-09-11
cjeuprawo_ue_ogolnesankcje UEWysokatrybunal
sankcjezamrożenie aktywówUkrainadostęp do wymiaru sprawiedliwościopłaty sądowepodstawowe potrzebyprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że opłata za wpis do repertorium i składka ryczałtowa, wymagane do wniesienia skargi na krajowy akt prawny wykonujący rozporządzenie o sankcjach wobec Rosji, mogą być pokryte ze środków zamrożonych na mocy tego rozporządzenia, jeśli są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb i zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Sprawa dotyczyła możliwości pokrycia z zamrożonych środków finansowych opłaty za wpis do repertorium i składki ryczałtowej, niezbędnych do wniesienia skargi na decyzję o zamrożeniu aktywów. Sąd odsyłający pytał, czy art. 4 ust. 1 lit. b) i d) rozporządzenia nr 269/2014 pozwalają na takie zwolnienie. Trybunał uznał, że choć nie są to typowe wydatki na usługi prawnicze (lit. b), to mogą być uznane za 'podatki' niezbędne do zaspokojenia 'podstawowych potrzeb' (lit. a) w celu zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających wobec Rosji w związku z sytuacją na Ukrainie. Spór dotyczył odmowy uwzględnienia wniosku Russisch-Kirgizisch Ontwikkelingsfonds (FRRK) o zezwolenie na przekazanie środków finansowych na pokrycie opłaty za wpis do repertorium i składki ryczałtowej, które były niezbędne do wniesienia skargi na decyzję o zamrożeniu jego aktywów. FRRK argumentował, że zamrożenie środków uniemożliwiło mu uiszczenie tych opłat, co narusza jego prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Sąd odsyłający pytał, czy art. 4 ust. 1 lit. b) (wydatki na usługi prawnicze) lub lit. d) (wydatki nadzwyczajne) rozporządzenia nr 269/2014 pozwalają na zwolnienie zamrożonych środków na ten cel. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, interpretując przepisy w świetle Karty praw podstawowych (art. 47) i celu rozporządzenia, orzekł, że opłaty te, choć kwalifikowane w prawie belgijskim jako podatki, mogą być pokryte z zamrożonych środków na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014. Uznano je za niezbędne do zaspokojenia 'podstawowych potrzeb' w rozumieniu tego przepisu, ponieważ ich uiszczenie jest warunkiem dostępu do sądu, a tym samym zapewnienia skutecznej ochrony prawnej. Trybunał podkreślił, że zamrożenie aktywów nie może pozbawić podmiotu skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłaty te mogą być pokryte ze środków zamrożonych na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, jako niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb i zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że choć opłaty te nie są typowymi wydatkami na usługi prawnicze, to ich uiszczenie jest warunkiem dostępu do sądu. W związku z tym, w świetle art. 47 Karty praw podstawowych i celu rozporządzenia, należy je traktować jako 'podatki' niezbędne do zaspokojenia 'podstawowych potrzeb', co pozwala na zwolnienie zamrożonych środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (FRRK) w zakresie możliwości pokrycia opłat

Strony

NazwaTypRola
Russisch-Kirgizisch Ontwikkelingsfondsspolkaskarżący
Belgische Staatpanstwo_czlonkowskiepozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie nr 269/2014 art. 2

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Rozporządzenie nr 269/2014 art. 4 § 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Obejmuje zwolnienie środków finansowych na pokrycie opłat i podatków, które są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb, w tym zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 269/2014 art. 4 § 1 lit. b)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Dotyczy zwolnienia środków na pokrycie uzasadnionych honorariów lub zwrot wydatków związanych ze świadczeniem usług prawniczych. Nie obejmuje opłat za wpis do repertorium i składek ryczałtowych.

Rozporządzenie nr 269/2014 art. 4 § 1 lit. d)

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

Dotyczy zwolnienia środków na pokrycie wydatków nadzwyczajnych. Nie było konieczne rozpatrywanie tego przepisu, gdyż sprawa została rozstrzygnięta na podstawie lit. a).

Rozporządzenie nr 269/2014 art. 9

Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014

TFUE art. 57 § akapit pierwszy

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TUE art. 19 § ust. 1 akapit drugi

Traktat o Unii Europejskiej

Belgijska ustawa art. 4 § ust. 4

Ustawa ustanawiająca fundusz budżetowy na rzecz świadczenia nieodpłatnie pomocy prawnej

Regulamin art. 66 § pkt 6

Regulamin postępowania przed radą stanu

Regulamin art. 70 § ust. 1 pkt 2

Regulamin postępowania przed radą stanu

Regulamin art. 71

Regulamin postępowania przed radą stanu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za wpis do repertorium i składka ryczałtowa, choć kwalifikowane jako podatki, są niezbędne do wniesienia skargi i tym samym do zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Zamrożenie środków finansowych nie może pozbawić podmiotu prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do sądu. Artykuł 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014, poprzez odniesienie do 'podatków' i 'podstawowych potrzeb', obejmuje opłaty sądowe niezbędne do wniesienia skargi.

Odrzucone argumenty

Opłata za wpis do repertorium i składka ryczałtowa nie są 'wydatkami związanymi ze świadczeniem usług prawniczych' w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 269/2014. Sąd odsyłający nie jest usługodawcą w rozumieniu art. 57 TFUE. Sytuacja nie stanowi przypadku siły wyższej lub błędu nie do uniknięcia w rozumieniu belgijskiego regulaminu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

zamrożenie środków finansowych nie może pozbawić osób i podmiotów skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości opłaty za wpis do repertorium i składka ryczałtowa jako 'podatki' niezbędne do zaspokojenia 'podstawowych potrzeb' prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu

Skład orzekający

D. Gratsias

prezes_izby

E. Regan

sędzia

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 269/2014 w kontekście dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla podmiotów objętych sankcjami, zwłaszcza w zakresie pokrycia kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uiszczania opłat sądowych w ramach skargi na krajowy akt wykonawczy do rozporządzenia o sankcjach. Wymaga spełnienia warunków 'podstawowych potrzeb' i 'niezbędności'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo UE chroni dostęp do wymiaru sprawiedliwości nawet w kontekście restrykcyjnych sankcji, co jest istotne dla zrozumienia równowagi między bezpieczeństwem a prawami jednostki.

Sankcje UE nie mogą blokować dostępu do sądu: Trybunał wyjaśnia, jak pokryć koszty prawnicze z zamrożonych aktywów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI